Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Ανθρώπων ανεργία. Άρθρο του καθηγητή

15.03.2011 | 05:07










Του ΑΝΔΡΕΑ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ*



Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν ανακοινώσεις ότι κατ’ ουσίαν έχει τερματισθεί ο κύκλος της ύφεσης και της κρίσης και ότι η οικονομία κινείται αργά αλλά σταθερά σε ανοδική πορεία εν τούτοις δεν διαφαίνεται καμία βελτίωση των δεικτών σε σχέση με την ανεργία. Αντίθετα υπάρχουν σαφείς ενδείξεις για επιδείνωση. Οι ενδείξεις αυτές βρίσκονται σε κάθε γειτονιά. Οι άνθρωποι χωρίς δουλειά αυξάνονται.

Οι στατιστικές είναι παραπλανητικές. Ακούμε ότι η ανεργία προσεγγίζει περίπου το 8%, το πρόβλημα όμως είναι πολύ μεγαλύτερο καθώς υπάρχει και υποαπασχόληση σε σοβαρό βαθμό. Επιπρόσθετα, ένας αυξητικά μεγάλος αριθμός νέων Κυπρίων δεν επιστρέφει από τις σπουδές τους ως αποτέλεσμα του γεγονότος ότι η κυπριακή οικονομία δεν δημιουργεί επαρκή αριθμό θέσεων εργασίας με αξιώσεις. Το δεδομένο αυτό έχει αρνητικές πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές και δημογραφικές προεκτάσεις.

Είναι σημαντικό να κατανοηθεί ότι χωρίς αλλαγή υποδείγματος τα προβλήματα θα επιδεινωθούν. Και η επιδείνωση αυτή θα είναι πολυδιάστατη: σε ό, τι αφορά την ανεργία, τη δημοσιονομική κατάσταση, το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και τα ταμεία συντάξεως γενικότερα.

Υπογραμμίζεται ότι η διάρθρωση του εργασιακού δυναμικού έχει διαφοροποιηθεί. Τα τελευταία χρόνια έχει σχεδόν διπλασιασθεί ο αριθμός πτυχιούχων. Ως εκ τούτου οι απαιτήσεις τους είναι διαφορετικές. Τις περισσότερες θέσεις απασχόλησης που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία χρόνια δεν θα τις προτιμούσαν οι Κύπριοι ή/και δεν θα ήταν η πρώτη τους επιλογή. Το γεγονός όμως ότι το όνειρο της συντριπτικής πλειοψηφίας των Κυπρίων είναι να εισέλθουν στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα αποτελεί, μεταξύ άλλων, ενδεικτικό σύμπτωμα του όλου προβλήματος.

Το ζητούμενο είναι πως προχωρούμε. Πέραν της αναγκαίας δημοσιονομικής εξυγίανσης και εξορθολογισμού των δημοσίων δαπανών καθώς και φορολογικών εσόδων, απαραίτητα απαιτούνται νέοι μοχλοί οικονομικής ανάπτυξης. Κατ’ επανάληψιν έχει γίνει λόγος για μετατροπή της Κύπρου σε ιατρικό και ακαδημαϊκό κέντρο, όμως υπάρχει χάσμα μεταξύ λόγων και έργων. Πως, για παράδειγμα, θα εξελιχθεί η Κύπρος σε ακαδημαϊκό κέντρο, όταν η πολιτεία δεν αντιμετωπίζει ισότιμα τα πανεπιστήμια, τους ακαδημαϊκούς και τους φοιτητές; Έτσι υποσκάπτει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια θεωρώντας τα ως αναγκαίο κακό και όχι ως στρατηγικό εταίρο. Αναμφίβολα με το υφιστάμενο μοντέλο θα διαιωνισθεί η μη ορθολογιστική αξιοποίηση πόρων ενώ σταδιακά θα υπάρξει περαιτέρω απώλεια θέσεων απασχόλησης καθώς η μη κρατική τριτοβάθμια εκπαίδευση θα συρρικνωθεί.

Εν ολίγοις αν δεν υπάρξουν τομές σύντομα η ανεργία δεν θα αφορά μόνο τον μεταποιητικό ή τον τουριστικό τομέα. Δεν θα είναι μόνο οι οικοδομές που θα μείνουν στα θεμέλια. Θα έρθει η στιγμή που θα αγγίξει την τριτοβάθμια εκπαίδευση και τον τομέα των υπηρεσιών.

Θα πρέπει να αξιολογήσουμε τις προϋποθέσεις που δημιουργούνται σε σχέση με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καθώς και με ενεργειακά ζητήματα γενικότερα. Αναμφίβολα δημιουργείται ένα νέο γεωπολιτικό, γεωοικονομικό και γεωενεργιακό πεδίο στην ευρύτερη περιοχή στο οποίο η Κύπρος θα πρέπει να έχει ρόλο. Η κατεύθυνση αυτή επιβάλλεται εκ των πραγμάτων, για διάφορους λόγους. Σε αυτό περιλαμβάνονται και οι περιβαλλοντικοί και οι οικονομικοί παράγοντες. Την ίδια ώρα πρέπει να γίνει κατανοητή η αναπτυξιακή διάσταση που προσφέρει ο τομέας με τη δυνατότητα να επηρεάσει καθοριστικά οικονομικά δεδομένα περιλαμβανομένης και της απασχόλησης. Με τον τρόπο όμως που λειτουργεί σήμερα η Κύπρος δεν αναμένεται ότι θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των περιστάσεων. Δεν είναι τα μεμονομένα αιολικά πάρκα που θα κάνουν τη διαφορά, είναι η ουσιαστική επένδυση σε μια στρατηγική για το αύριο που θα φέρει την ανάκαμψη.

Επέστη η στιγμή κατά την οποία η Κύπρος θα πρέπει να αναθεωρήσει ξεπερασμένες πρακτικές και νοοτροπίες. Για το μέλλον απαιτούνται όραμα, πρωτοβουλίες με περιεχόμενο και στρατηγικός προγραμματισμός. Η ασφάλεια του παρελθόντος δεν υπάρχει πια. Επιβιώνουν μόνο οι οικονομίες και οι κοινωνίες που έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόζονται και να παραμένουν ανταγωνιστικές και που έχουν την τόλμη να είναι ειλικρινείς με τους πολίτες τους.



Ο Ανδρέας Θεοφάνους είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και Διευθυντής του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων.


 

Στην ίδια κατηγορία

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook