Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Φόρος στα καύσιμα.Μήπως είναι ευλογία; "Αιρετική άποψη" ενός Έλληνα Καθηγητή από το Άμπου Ντάμπι

25.02.2011 | 05:40
Του ΣΓΟΥΡΗ ΣΓΟΥΡΙΔΗ*


Tο αυξανόμενο κόστος της βενζίνης και του πετρελαίου είναι μια ευλογία. Σίγουρα μια ευλογία υπó μορφή κατάρας, αλλά ευλογία πάραυτα.
Οι Έλληνες για αρκετό καιρό τώρα αισθάνονται τον πόνο στην αντλία. Η αύξηση των φόρων στα υγρά καύσιμα εν μέσω οικονομικής ύφεσης ως μέρος της συνταγής για τη μείωση των χρεών του ελληνικού κράτους σίγουρα δεν βοηθά την οικονομία να ορθοποδήσει. Αντ 'αυτού, ωθεί περαιτέρω το φαύλο κύκλο της ύφεσης. Οι αυξανόμενες διεθνείς τιμές των βασικών προϊόντων σε συνδιασμό με την αύξηση της φορολογίας και τη στασιμότητα ή μείωση των μισθών αναπόφευκτα οδηγούν σε δραστικές περικοπές στη κατανάλωση. Η μείωση της κατανάλωσης επηρεάζει τις επιχειρήσεις σε ολόκληρο το οικονομικό φάσμα. Οι επιχειρήσεις αναγκάζονται να συρρικνωθούν ή να κλείσουν αυξάνοντας την ανεργίας μειώνοντας περαιτέρω μείωση το μέσο εισόδημα. Πρόκειται για μια κλασική και γνωστή παγίδα.
Τότε γιατί διακηρύττω ότι η αύξηση του κόστους των καυσίμων μέσω της φορολογίας είναι μια ευλογία;
Η σύντομη απάντηση είναι, ότι η τιμή της ενέργειας από ορυκτά καύσιμα θα αυξηθεί ούτως ή άλλως. Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου είναι πεπερασμένα. Οι πιο εύκολα προσβάσιμες περιοχές για παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν αξιοποιηθεί. Όλές οι δήθεν σημαντικές νέες ανακαλύψεις, όπως τα πεδία Tupi και Libra της Βραζιλίας που για την εκμετάλλευσή τους θα γίνει γεώτρηση σε βάθος δύο χιλιομέτρων στον ωκεανό (η καταστροφή της ΒΡ στον Κόλπο του Μεξικού ήταν σε ρηχότερα βάθη) και άλλα επτά χιλιόμετρα εντός του φλοιού ή στην Αρκτική είναι σε πολύ δύσκολες συνθήκες που αυξάνουν τις δαπάνες εξόρυξης και μειώνουν τη διαθεσιμότητα. Περαιτέρω, τα αποθέματα πετρελαίου στη Σαουδική Αραβία πιθανώς να έχουν υπέρ αξιολογηθεί όπως φανερώνουν ’’Wikileaks’’ της Αμερικανικής πρεσβείας στο Κάιρο από το 2008. Δυστυχώς, δεν είναι μόνο η παραγωγή που βρίσκεται σε οριακά επίπεδα αλλά και η ζήτηση που συνεχίζει αυξητικά στις αναπτυσσόμενες ασιατικές οικονομίες παρά την παγκόσμια ύφεση. Ο συνδιασμός αυτών οδηγεί την σύνοδο κορυφής των πετρελαιϊκών χωρών (peak oil), με βάση τη θεμελιώδη οικονομική αρχή της εξισορρόπησης της ζήτησης και της προσφοράς, οι τιμές των ορυκτών καυσίμων αναπόφευκτα θα αυξηθούν και πάλι - πιθανότατα μέχρι το σημείο όπου να θέτουν σε κίνδυνο την οικονομική ανάκαμψη.
Με την επιβολή της τεχνητής αύξησης μέσω των φόρων, η ελληνική κυβέρνηση ετοιμάζει, χωρίς να το επιδιώκει, την ελληνική κοινωνία για τις μελλοντικές αυξήσεις των τιμών του πετρελαίου και δημιουργεί μια πολιτική βαλβίδα ανακούφισης στην περίπτωση μιας πετρελαϊκής κρίσης παρόμοια με το 2008 όταν οι τιμές του πετρελαίου ανά βαρέλι υπερέβησαν τα 140 δολάρια. Ο θεσμός του υψηλού επιπέδου φορολογίας δημιουργεί ένα μοχλό που θα μπορούσε, θεωρητικά, να επιτρέψει την ανακούφιση μελλοντικές αυξήσεις. Η κυβέρνηση θα μπορούσε να μειώσει τη φορολογία, έτσι ώστε οι τιμές να μην αυξηθούν σε επίπεδα δυσανάλογα . Επίσης, οι υψηλές τιμές επιφέρουν εξορθολογισμό στην κατανάλωση της ενέργειας που επιτρέπει την ελληνική οικονομία να γίνει λιγότερο ενεργοβόρα και να μείωσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ώστε να αποφύγει κυρώσεις βάσει τις συνθήκης του Κιότο. Τέλος, ο περιορισμός της κατανάλωσης περιορίζει την εξόδου συναλλάγματος προς τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες.
Δυστυχώς, οι Έλληνες πολίτες αδυνατούν να αντιληφθούν τις θετικές συνέπειες λόγω της κακής κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και της τσέπης τους που οφείλεται σε λανθασμένες κυβερνητικές αποφάσεις σε συνδιασμό με τις κινήσεις των χρηματοοικονομικών αγορών.
Παρόλα αυτά, η ελληνική οικονομία δεν χρησιμοποιεί ορυκτά καύσιμα, ιδιαίτερα αποτελεσματικά. Τα περισσότερα σπίτια χρησιμοποιούν καυστήρες πετρελαίου για θέρμανση, ενώ δεν είναι μονωμένα επαρκώς, οι πολίτες προτιμούν να οδηγούν αυτοκίνητο αντί για περπάτημα ή τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς. Η κατοχή αποδοτικότερων οχημάτων ντίζελ είναι μικρή μειοψηφία και επιπλέον απαγορεύετε στην Ελλάδα να κυκλοφορούν στις μεγαλουπόλεις, τα μεγάλα οχήματα εξακολουθούν να είναι ένα status symbol, η κοινή χρήση οχημάτων (car pooling) δεν αποτελεί επιλογή, ενώ οι περιορισμένες υπάρχουσες σιδηροδρομικές γραμμές μειώνονται έτι περαιτέρω.
Οι οικονομικώς αποτελεσματικές επιλογές αφθονούν όπως εγκατάσταση αντλιών θερμότητας για το συνδυασμό ψύξης και θέρμανσης με υψηλές αποδόσεις, εγκατάσταση καυστήρων συμπαραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού, μονώσεις κατοικιών, εγκατάσταση φυσικού αερίου σε βενζινοκίνητα οχήματα, αγορά μικρότερων αποδοτικότερων οχημάτων ντίζελ, βελτίωση και επέκταση των σιδηροδρομικών και των λεωφορειακών υπηρεσιών. Η αξιοποίηση ορισμένων από αυτά είναι θέμα συνήθειας, αλλά στη πλειοψηφία τους απαιτείτε κεφάλαιο . Οι έλληνες πολίτες Θα εκτιμούσαν πολύ την εξοικονομίση από αυτά τα μέτρα , αλλά δεν έχουν το διαθέσιμο κεφάλαιο.
Η θεραπεία για την οικονομική ανάκαμψη είναι γνωστή από το 1930: παίρνει τη μορφή κρατικών (Keynensian) παρεμβάσεων σε συνδυασμό με ενδεχόμενη υποτίμηση του νομίσματος. Δεδομένου ότι η συμμετοχή μας στην Ευρωζώνη κάνει την υποτίμηση αδύνατη, πρέπει να γίνει κάθε δυνατή προσπάθεια να ενισχυθούν οι παραγωγικές επενδύσεις, όπως αυτές που περιγράφηκαν προηγουμένως. Φορολογικές απαλλαγές, επιδοτήσεις, άτοκα δάνεια σε συνεργασία με τον τραπεζικό τομέα, αξιοποίηση των προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ενεργειακή αποδοτικότητα, με στόχο την βελτιστοποιήση της ενεργειακής χρήσης από τους Έλληνες πολίτες θα ωθήσει την ελληνικής οικονομία να μειώσει την εξάρτησή από το εισαγόμενο πετρέλαιο, και το σημαντικότερο, να ελαφρύνει το κόστος διαβίωσης των πολιτών προωθώντας παράλληλα την υγιή οικονομική δραστηριότητα.
Η σημερινή κυβέρνηση αργοπορεί να εφαρμόσει αυτή την ευρηματική πολιτική. Περιορίζεται στο να αυξάνει ανάλγητα και αδιάκριτα τη φορολογία με άλλοθι το ΔΝΤ και την ΕΕ χωρίς να προβαίνει σε απαραίτητα μέτρα οικονομικής ανάκαμψης και περιορισμού της γραφειοκρατίας.
Η χώρα χρειάζεται παραγωγικό καπιταλισμό με αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού που κατάντησε προλεταριάτο . Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις και οι πολίτες μας χρειάζονται υποστήριξη και πολιτικές προώθησης μέτρων ενεργειακής βελτιστοποιήσης που θα έχουν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για την πραγματική οικονομία ειδικά αν στοχευθούν σε συνδιασμό με τοπικές επιχειρήσεις και προϊόντα.



Sgouris Sgouridis is Assistant Professor, Engineering Systems Program, Masdar Institute of Science and Technology, UAE and also Visiting Scholar, Technology and Development Program, MIT


 

Στην ίδια κατηγορία

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook