Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Η ουσία πίσω από την αντιπαράθεση Χριστόφια-Αναστασιάδη. Άρθρο του Α.Θεοφάνους

14.09.2012 | 00:03

Του Ανδρέα Θεοφάνους*

Η πρόσφατη αντιπαράθεση μεταξύ του ΑΚΕΛ και της κυβέρνησης αφ’ ενός και του υποψήφιου Προέδρου Αναστασιάδη και του ΔΗΣΥ αφ’ ετέρου σε σχέση με δημοσίευμα της Hürriyet το περιεχόμενο του οποίου εν πολλοίς είχε δημοσιευθεί παλαιότερα στον ελληνοκυπριακό τύπο, παραπέμπει στο χαμηλό επίπεδο του δημόσιου βίου.

Οι εκλογικές αναμετρήσεις για την Προεδρία πολλές φορές οδηγούν στην πόλωση και ταυτόχρονα σε συμμαχίες που πρότεινος θα φάνταζαν αδύνατες. Ούτως ή άλλως, διαχρονικά, οι διαφορές στο Κυπριακό μεταξύ ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ δεν είναι μεγάλες. Κατ’ επέκταση το κυριότερο θέμα δεν είναι πως οι αντίθετες θέσεις στο Κυπριακό μεταξύ ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ θα καλυφθούν στα πλαίσια ενός προεκλογικού προγράμματος. (Τα τελευταία χρόνια ο ΔΗΣΥ υποστηρίζει μία χαλαρή ομοσπονδία με αποκεντρωμένες εξουσίες καθώς και διευρυμένες συνομιλίες με στόχο την περαιτέρω εμπλοκή ξένων δυνάμεων για την προώθηση λύσης.) Αυτό που η αντιπαράθεση τείνει να σκιάζει είναι πολύ πιο σημαντικό: ότι η υφιστάμενη βάση και διαδικασία των διακοινοτικών συνομιλιών είναι αδιέξοδες. Αυτό πρέπει να κατανοηθεί από όλους. Ως διαδικασία, οι διακοινοτικές συνομιλίες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ έδωσαν άλλοθι στην Τουρκία να εμφανίζεται ως εποικοδομητικό τρίτο μέρος. Ως ουσία, ακόμα και εάν η τουρκική πλευρά αποδεχόταν τις προτάσεις της δικής μας πλευράς στη βάση μιας διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, είναι αμφίβολο έως αδύνατο κατά πόσο ένα τέτοιο οικοδόμημα θα ήταν λειτουργικό.

Εάν υπάρξουν διευρυμένες συνομιλίες με βάση την υφιστάμενη φιλοσοφία επίλυσης του Κυπριακού η κατάληξη θα είναι ένα νέο Σχέδιο Ανάν. Ως εκ τούτου δεν υπάρχει νόημα η εμμονή σε μια τέτοια διαδικασία καθότι το αποτέλεσμα εκ των πραγμάτων είναι προδιαγεγραμμένο. Όμως δεν μπορούμε να παραμείνουμε προσκολλημένοι σε αδιέξοδες διαδικασίες οι οποίες μονιμοποιούν τα τετελεσμένα και εμβαθύνουν την κατοχή. Σημασία έχει λοιπόν να διαφοροποιηθεί η βάση των συνομιλιών και να εμπλουτισθεί η διαδικασία. Εάν υιοθετήσουμε τη θέση ότι η λύση θα είναι στη βάση μιας ενοποιητικής ομοσπονδιακής φιλοσοφίας η οποία θα εξασφαλίζει την ενότητα κράτους, κοινωνίας και οικονομίας και ταυτόχρονα θα ολοκληρώνει την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας, τότε ο εμπλουτισμός της διαδικασίας θα οδηγήσει σε διαφορετικά αποτελέσματα.

Μετά από μια σειρά διολισθήσεων και αποπροσανατολισμού το ερώτημα παραμένει: Ποιά φιλοσοφία υιοθετούμε ως βάση για λύση; Και επειδή πολλές φορές γίνεται λόγος για ευρωπαϊκή λύση υπενθυμίζεται ότι αυτή μπορεί να είναι το αποτέλεσμα διάφορων προσεγγίσεων και φιλοσοφιών. Για παράδειγμα, και το Βέλγιο θεωρείται Ευρωπαϊκό μοντέλο όπως και η Ισπανία. Ακόμα και η διάλυση της Τσεχοσλοβακίας κατέστη Ευρωπαϊκή λύση.

Το ζητούμενο είναι πολιτικές επιλογές που θα αποτελούν νέες προσεγγίσεις με στόχο τον τερματισμό της διαιώνισης των τετελεσμένων. Το ελάχιστο λοιπόν είναι η επιδίωξη της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με «το σωστό περιεχόμενο». Όσο και αν έχει εκφυλισθεί αυτός ο όρος παραμένει κρίσιμος αλλά ταυτόχρονα και απλός: Μία διπεριφερειακή ομοσπονδία με ισχυρή κεντρική κυβέρνηση και με σεβαστές τις τρεις βασικές ελευθερίες, μια λειτουργική ομοσπονδία με χαλαρή διζωνικότητα. Το μέγιστο είναι να προτείνουμε την ιδέα της πολυπεριφερειακής ομοσπονδίας με μια εξελικτική προσέγγιση.

Υποστήριξα κατ’ επανάληψιν τη σημασία της κατάθεσης κατευθυντηρίων γραμμών από την Κυπριακή Δημοκρατία (και όχι από την ελληνοκυπριακή κοινότητα) για ένα ενοποιητικό ομοσπονδιακό πλαίσιο ως βάση για λύση. Εν ολίγοις, θα ήταν δυνατό να προταθεί η τροποποίηση του Συντάγματος του 1960. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν το σημερινό χάσμα είναι πολύ δύσκολο να προκύψει συμφωνία για μια ενοποιητική ομοσπονδία γι’ αυτό θα πρέπει να υπάρξουν ενδιάμεσα στάδια.

Είναι καθοριστικό να επανεξετάσουμε το θέμα των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης και τη δυνατότητα να προκύψουν σοβαρά οικονομικά οφέλη και ένα θετικό κλίμα. Ενώ ο στρατηγικός στόχος είναι η αποκατάσταση της εδαφικής ακεραιότητας και της ολοκλήρωσης της ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, για την προώθηση μιας τέτοιας πολιτικής δεν αρκεί μόνο η συναίνεση της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Είναι καθοριστικός ο ρόλος της Άγκυρας. Για να εκτεθεί και να πιεσθεί η Τουρκία πρέπει όμως να έχουμε αποτελεσματικό κράτος καθώς και σοβαρή και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.

*Ο Ανδρέας Θεοφάνους είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κύπρος: από τις ευθύνες του χθες στην ανάκαμψη του αύριο. Άρθρο του Α.Θεοφάνους
 
 Κύπρος : το τέλος της χρυσής εποχής. Άρθρο του Α.Θεοφάνους


 

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook