Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Κύπρος:Μετά τις εκλογές επιστροφή στην ουσία. Άρθρο του Α.Θεοφάνους.

15.06.2011 | 06:35






Του Ανδρέα Θεοφάνους*



Οι βουλευτικές εκλογές και οι διάφορες διακομματικές και ενδοκομματικές αντιπαραθέσεις αποπροσανατόλισαν την κοινή γνώμη από τα τεκταινόμενα στο Κυπριακό.  Οι εξελίξεις όμως δεν περιμένουν. Η αλήθεια είναι ότι αμέσως μετά τις εκλογές στην Τουρκία o OHE θα εντατικοποιήσει τις προσπάθειες για λύση πριν από την ανάληψη της Προεδρίας της ΕΕ από την Κυπριακή Δημοκρατία το καλοκαίρι του 2012. 


Αφήνοντας κατά μέρος τις ανοησίες της τουρκοκυπριακής πλευράς για αναβολή της Προεδρίας, η εντατικοποίηση θα ήταν θετική εάν η λύση που τροχιοδρομούν θα είναι στη σωστή βάση.  Όμως το υφιστάμενο πλαίσιο διαπραγματεύσεων προβλέπει μια πολύ χαλαρή ομοσπονδία με ισχυρή διζωνικότητα και ισχυρό δικοινοτισμό σε όλα τα επίπεδα (π.χ. εκ περιτροπής προεδρία).  Το εν λόγω πολιτειακό σύστημα θα στηρίζεται σε εθνοκοινοτικούς πυλώνες και καμιά σοβαρή απόφαση δεν θα λαμβάνεται χωρίς την έγκριση της τουρκικής πλευράς.  Στα πλαίσια αυτά η Κυπριακή Δημοκρατία θα παραμερισθεί και θα αντικατασταθεί με ένα νέο τρικέφαλο κρατικό μόρφωμα το οποίο κατ’ ουσίαν θα είναι προτεκτοράτο της Τουρκίας.  Ως εκ τούτου αναπόφευκτα η Κύπρος θα συρθεί σε νέες περιπέτειες.


Έχει επίσης λεχθεί πολλές φορές ότι η υφιστάμενη διαδικασία των διακοινοτικών συνομιλιών δεν προωθεί τη λύση, αναπαράγει αδιέξοδα ενώ επιτρέπει στην Τουρκία να παρουσιάζεται ως τρίτο μέρος.  Όταν ο Πρόεδρος Χριστόφιας προώθησε τη συγκεκριμένη «κυπριακής ιδιοκτησίας» διαδικασία είχε ως στόχο να αποφύγει την επιδιαιτησία.  Φυσικά δεν ήταν ανάγκη να ακολουθήσει τη σημερινή διαδικασία για να την αποφύγει.  Ως Πρόεδρος κυρίαρχης χώρας θα μπορούσε να δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν τίθεται θέμα επιδιαιτησίας και να προχωρούσε με διαφορετικό τρόπο. 

Ούτως ή άλλως η ευρύτερη προσέγγιση του Προέδρου Χριστόφια δεν πέτυχε: οι αρχικές υπέρμετρες προσδοκίες για την παρουσία του ομοϊδεάτη του, Τουρκοκύπριου ηγέτη Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, παραγνώρισαν το γεγονός ότι η Άγκυρα είχε και έχει τον πρώτο λόγο.
Παρά ταύτα υφίστανται σκέψεις εντός και εκτός Κύπρου «για διευρυμένες συνομιλίες οι οποίες θα συμβάλουν στον τερματισμό του αδιεξόδου». 

Παρατίθεται συναφώς το επιχείρημα ότι πριν το 1974 οι ενδοκυπριακές συνομιλίες με την παρουσία των συνταγματολόγων Αλτικαστί και Δεκλερή από την Τουρκία και Ελλάδα αντίστοιχα είχαν συμβάλει ουσιαστικά σε συγκλίσεις. Και γίνεται μια προσπάθεια παραλληλισμού της τότε διαδικασίας με τη σημερινή για να προωθηθεί και να νομιμοποιηθεί μια διευρυμένη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού. 


Πρέπει να θυμούμαστε όμως ότι πριν το 1974, πρώτο, τα δεδομένα στο διεθνές περιβάλλον ήταν διαφορετικά και ο ΟΗΕ ακολουθούσε μία διαφορετική φιλοσοφία στο Κυπριακό απ’ ότι σήμερα.  Δεύτερο, πριν την εισβολή η βάση των συνομιλιών ήταν το ενιαίο κράτος με στοιχεία τοπικής και κοινοτικής αυτοδιοίκησης.  Ούτως ή άλλως είναι αμφίβολο κατά πόσον η Τουρκία όντως θα συναινούσε σε μια τέτοια λύση καθώς καιροφυλακτούσε αναμένοντας την ενδοελληνική σύγκρουση και το παράθυρο χρυσής ευκαιρίας για να εισβάλει στην Κύπρο. Τρίτο, υπό τα σημερινά δεδομένα και λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα υφιστάμενα τεράστια προβλήματα της Ελλάδας, η Αθήνα δεν έχει ισχυρή διαπραγματευτική θέση. 

Άλλωστε η Αθήνα δεν έχει καταλήξει ακόμα σε συμφωνία με τη Λευκωσία για το θέμα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης παρά το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει υπογράψει παρόμοιες συμφωνίες με την Αίγυπτο και το Ισραήλ.  Συνεπώς, τυχόν διευρυμένες συνομιλίες με την παρουσία των εγγυητριών δυνάμεων δεν θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα της Κύπρου.

Εκείνο όμως που προκρίνεται ως μονόδρομος είναι η αλλαγή στρατηγικής.  Στα πλαίσια αυτά θα πρέπει να γίνει προσπάθεια για διαφοροποίηση της βάσης των συνομιλιών και για εμπλοκή της ΕΕ και Τουρκίας.  Στόχος πρέπει να είναι μια λειτουργική πολυπεριφερειακή ομοσπονδία.  Για μια τέτοια εξέλιξη είναι καθοριστικής σημασίας η ενίσχυση της κρατικής υπόστασης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η αναγνώριση του δικαιώματος ύπαρξής της από την Τουρκία, η σταδιακή βελτίωση των σχέσεων μεταξύ των δύο κοινοτήτων και η ανάδειξη ενός νέου ρόλου της Κύπρου που να προωθεί ένα συγκεκριμένο αξιακό σύστημα και ευρύτερα συμφέροντα.

*Ο Ανδρέας Θεοφάνους είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και Πρόεδρος του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων. 

 

Στην ίδια κατηγορία

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook