Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Κύπρος : το τέλος της χρυσής εποχής. Άρθρο του Α.Θεοφάνους

17.07.2012 | 00:10

*Του Ανδρέα Θεοφάνους


Σε πρόσφατο ταξίδι στο Παρίσι μου επεσήμαναν συνάδελφοι ακαδημαϊκοί ότι ενώ τον 19ο αιώνα ο μέγας ασθενής της Ευρώπης ήταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η Ελλάδα ήταν μία χώρα η οποία αναδυόταν, σήμερα ο ασθενής της Ευρώπης είναι η Ελλάδα με την Τουρκία, διάδοχο χώρα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, να αναδυκνύεται ως μία περιφερειακή δύναμη με ολοένα και αυξανόμενη επιρροή στα διεθνή δρώμενα.

Προφανώς η διαπίστωση αυτή έχει προεκτάσεις και για την Κύπρο. Άλλωστε δεν είναι τυχαία η πρόσφατη επιστολή 16 Υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ που εκθειάζει την Τουρκία ενθαρρύνοντας την επίσπευση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της αγνοώντας τις παραβιάσεις και τα εγκλήματα της στην Κύπρο και αλλού. Τίθεται έτσι και πάλι, μεταξύ άλλων, το θέμα της σημασίας της ηθικής υπεροχής και της αφηγηματικής επεξήγησης. Η Κύπρος αγνόησε τα στοιχεία αυτά και ούτε προβληματίσθηκε για να αξιοποιήσει τις υφιστάμενες δυνατότητες της.

Ούτως ή άλλως η ουσία της διαπίστωσης είναι σημαντική καθώς συνδέεται και με το πώς αντικρίζεται ο ευρύτερος Ελληνισμός. Μοιραίως η ένταξη της Κύπρου στον Μηχανισμό Στήριξης συμβολικά και ουσιαστικά επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές – δηλαδή, της αδυναμίας και της αποτυχίας να εργασθούμε με τρόπο που μεγιστοποιεί τα αποτελέσματα. Επιβεβαιώνει επίσης την απουσία σχεδιασμού και οράματος, της αδιάφορίας για το τι συμβαίνει αλλού, της καχυποψίας για τη διαφορετική σκέψη και του εφησυχασμού.

Προβλήματα υπάρχουν και αλλού. Στη Γαλλία, όπως και σε άλλες χώρες αυτή την περίοδο, αναζητούνται νέες λύσεις. Τέτοια είναι και η σημαντική στροφή προς μια τάση για την ενοποίηση πανεπιστημίων. Έτσι, στο Παρίσι μέχρι το 2015 έξι διαφορετικά πανεπιστήμια θα ενωθούν με στόχο τη δημιουργία ενός πανεπιστημίου με 120.000 φοιτητές. Ταυτόχρονα στη Μασσαλία τρία πανεπιστήμια έχουν ήδη ενωθεί σ’ ένα ενοποιημένο πανεπιστήμιο πέραν των 70.000 φοιτητών. Είναι προφανείς οι λόγοι για τους οποίους γίνονται αυτές οι συγχωνεύσεις: για σκοπούς κριτικής μάζας, για οικονομίες κλίμακας αλλά ταυτόχρονα και επειδή στις διεθνείς αξιολογήσεις ο αριθμός των φοιτητών είναι σημαντικός παράγοντας.

Στην Κύπρο εκείνο το οποίο συμβαίνει είναι ακριβώς το αντίθετο. Βλέπουμε να ξεφυτρώνουν κολλέγια και πανεπιστήμια ως μανιτάρια, μια εξέλιξη η οποία αντιστρέφεται τις διεθνείς τάσεις. Η πολιτεία έχει ευθύνη, διότι με τη στάση και την απάθεια της έχει συμβάλει σε αυτή την αρνητική κατάσταση. Σε άλλες χώρες υπάρχουν πλαίσια, νομοθετικές ρυθμίσεις, και πάνω απ’ όλα κίνητρα για να οδηγηθούν τα πράγματα προς συγχωνεύσεις ή άλλου είδους συνεργασίες. Στην Κύπρο υφίσταται, αφ’ ενός, η προστασία συγκεκριμένων συμφερόντων και, αφ’ ετέρου, μια ανεπάρκεια να κατανοηθούν τα συναφή δεδομένα. Γι’ αυτό δεν υπάρχει ενασχόληση με την ουσία αλλά με τα επουσιώδη. Στην πολιτική για την παιδεία ενώ για χρόνια οι κρατούντες αναφέρονται στη σημασία ενός ακαδημαϊκού κέντρου, στην έρευνα και την καινοτομία στην πράξη η προοπτική έχει εκφυλλισθεί. Αντί να αξιολογηθεί ποια πολιτική πρέπει να ακολουθηθεί για την αναβάθμιση της ποιότητας αλλά και τη διεκδίκηση μιας ικανοποιητικής θέσης στη διεθνή κατάταξη, η επικέντρωση είναι στην παρέμβαση του εκάστοτε Υπουργού για συγκράτηση του ποσοστού αύξησης στα δίδακτρα των ιδιωτικών πανεπιστημίων για να ακολουθήσουν μετά δηλώσεις ικανοποίησης. Και ούτε υπάρχει προβληματισμός για τη σημασία της ισότιμης αντιμετώπισης ιδρυμάτων, ακαδημαϊκών και φοιτητών και πως θα ήταν δυνατό να μειωθούν τα δίδακτρα.

Όπως με την μπελ επόκ του Παρισιού, έτσι και η χρυσή επόχη για την Κύπρο έληξε. Οι πολίτες νοιώθουν έντονο προβληματισμό και διακατέχονται από μελαγχολία μέσα από τις παραπλανητικές εντυπώσεις που καλλιεργεί η πολιτική ηγεσία. Για παράδειγμα, η λαϊκιστική δαιμονοποίηση της Τρόικας την οποία η κυβέρνηση κάλεσε επειδή την έχουμε ανάγκη. Τελικά ίσως η μεγαλύτερη αδυναμία είναι η ανεπαρκής αξιολόγηση των προβλημάτων ως αποτέλεσμα του επαρχιωτισμού και του μέτριου επιπέδου του πολιτικού μας βίου. Αυτά τα χαρακτηριστικά θα πρέπει να παραμερισθούν για να δημιουργήσουμε, όχι οποιαδήποτε κάλπικη χρυσή εποχή, αλλά ελπίδα για το αύριο.



* Ο Ανδρέας Θεοφάνους είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
 

 

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook