Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

ΜΤΣ:Η αλήθεια για τη κατάρρευση.Άρθρο αντισυνταγματάρχη.

13.06.2011 | 00:26


Του Αντισυνταγματάρχη Ιωάννη Παπανικολάου
μέλους του Σ.Υ.Σ.Μ.ΕΔ


Σύμφωνα με τη μελέτη η οποία εκπονήθηκε τον Μάρτιο 2010 από διεθνώς αναγνωρισμένες και εξειδικευμένες εταιρίες (Deloitte Business Solutions ΑΕ και Hewitt Associates) κατόπιν ανάθεσης από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας (Μάιος 2009), προκύπτουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα τα οποία, όπως έχει αποδειχθεί στην πράξη, ο κάθε ενδιαφερόμενος (πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, απόστρατοι, συνδικαλιστές και κοινωνικές ομάδες) περικόπτουν και προβάλλουν κατά το πώς τους εξυπηρετεί ή δεν θίγει παγιωμένες αντιλήψεις και αυταρέσκειες.
Η εν λόγω μελέτη, παρουσιάζει την κατάσταση των τριών Μετοχικών Ταμείων των ΕΔ με βάση στοιχεία από προηγούμενες μελέτες που είχαν εκπονηθεί τα έτη 2006-2008

.
Ας δούμε μερικά ενδιαφέροντα σημεία αυτών των μελετών. Εξαιτίας του περιορισμένου χώρου θα αναφερθούμε κυρίως στο Μετοχικό ταμείο Στρατού (ΜΤΣ) το οποίο ενδιαφέρει πάνω από το 80% του προσωπικού των ΕΔ και το οποίο σήμερα βρίσκεται στην δυσμενέστερη οικονομικά θέση. Σημειώνεται ότι, όπως προκύπτει από τις μελέτες, τα άλλα δύο Ταμεία (ΜΤΝ, ΜΤΑ) βρίσκονται και αυτά σε εξαιρετικά δυσμενή θέση και είναι πρακτικά αδύνατο να έχουν άλλη τύχη από αυτή του ΜΤΣ αν δεν ληφθούν και για αυτά τα κατάλληλα μέτρα, ενώ η αυτοδύναμη επιβίωσή τους είναι πρακτικά αδύνατη.
Οικονομικά Στοιχεία
Το 2004 οι μέτοχοι (δηλ. αυτοί που πληρώνουν εισφορές) του ΜΤΣ προέρχονταν 55,7% από το ΣΞ και 44,3% από την ΕΛΑΣ και κατά την προηγούμενη 5ετία (1999-2003) η εισροή μετόχων οφειλόταν κατά 77,6% στο ΣΞ και μόλις 22,4% στην ΕΛΑΣ. Αντίστοιχα οι μερισματούχοι, δηλαδή αυτοί που εισπράττουν οικονομική ενίσχυση, προέρχονταν κατά 37,24% από το ΣΞ και κατά 62,76% από την ΕΛΑΣ, ενώ η ετήσια αύξησή τους είναι κατά 33,3% από το ΣΞ και 66,1% από την ΕΛΑΣ. Τέλος, τα ετήσια μερίσματα αποδίδονται κατά 45,9% σε άτομα προερχόμενα από το ΣΞ και κατά 54,1% προερχόμενα από την ΕΛΑΣ.

Τα παραπάνω στοιχεία φαίνονται στον Πίνακα 1 και στην Εικόνα 1.


Πίνακας 1. Σχέση μερισματούχων-μετόχων-μερισμάτων ΜΤΣ (2004)


Εικόνα 1. Σχέση μερισματούχων-μετόχων-μερισμάτων ΜΤΣ (2004)
Οι μεταβολές των ενεργών ασφαλισμένων και μερισματούχων τα έτη 2005-2008 φαίνονται στον πίνακα:

Πίνακας 2. Μεταβολή ασφαλισμένων-μερισματούχων ΜΤΣ 2005-2008



Πίνακας 3. Μεταβολές εισφορών-μερισμάτων ΜΤΣ 2005-2008


Στο γράφημα 3.12 της εν λόγω μελέτης, φαίνεται η κατανομή των μερισματούχων του ΣΞ με βάση την ηλικία εξόδου. Από αυτό προκύπτει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό, πλέον του 80% συνταξιοδοτήθηκε σε ηλικία από 51 έως 61 ετών, ενώ ο αριθμός αυτών που συνταξιοδοτήθηκαν από 61 έως και 68 είναι περίπου ίδιος με των συνταξιοδοτηθέντων από 40 έως 47 ετών.
Σε επόμενο γράφημα 3.13, φαίνεται η κατανομή των μερισματούχων του ΣΞ με βάση τα έτη υπηρεσίας κατά την ηλικία εξόδου. Και σε αυτό γράφημα υπάρχει συντριπτική αριθμητική υπεροχή μεταξύ αυτών που συνταξιοδοτήθηκαν με 33-35 χρόνια εργασίας, έναντι όλων των υπολοίπων που αποχώρησαν έχοντας 25-32 χρόνια συντάξιμα. Η γραμμή του γραφήματος, για τους τελευταίους, μόλις που διακρίνεται από τον οριζόντιο άξονα, ενώ υπάρχει μία ελαφριά έξαρση στα 31 χρόνια.

Το 2008 το έλλειμμα του ΜΤΣ υπολογιζόταν σε 6,166 δις ευρώ (αύξηση 38 δις από το 2005), του ΕΚΟΕΜΣ σε 1,489 δις ευρώ και του ΕΛΟΑΣ (πρώην ΤΑΣ) σε 1,463 δις ευρώ (αύξηση 36 δις από το 2005).

Το 2008 το μέσο ετήσιο μέρισμα του ΜΤΣ ανερχόταν σε €3.535 ενώ η μέση ετήσια εισφορά σε €901. Αντίστοιχα, το μέσο ετήσιο μέρισμα του ΕΚΟΕΜΣ ανερχόταν σε €2.575 ενώ η μέση ετήσια εισφορά σε €211. Φαίνεται εύκολα η σημαντικότατη εξάρτηση της παροχής του μερίσματος από άλλα έσοδα πλην των προσωπικών εισφορών.

Τέλος, οι κοινωνικοί πόροι του ΜΤΣ προέρχονται κατά 88% από το ΣΞ και 12% από την ΕΛΑΣ. Όπως αναφέρεται στη μελέτη, η ΕΛΑΣ και κατ’ επέκταση το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, οφείλει πάνω από €700 εκ. ως εργοδοτικές εισφορές στο ΜΤΣ.

Αξίζει επίσης να σημειωθούν τα παρακάτω:

• Το ΜΤΣ υποχρεώθηκε από την ελληνική κυβέρνηση στην καταβολή μερίσματος στους αγωνιστές της εθνικής αντίστασης, οι οποίοι δεν είχαν ανταποδοτική σχέση με το ΜΤΣ. Αν και το τελευταίο κινήθηκε προς τη διεκδίκηση του καταβαλλόμενου ποσού από το Υπουργείο Οικονομικών, ακόμα δεν έχει υπάρξει σχετική απόκριση παρά την πρόβλεψη συναφών νομοθετικών διατάξεων (Ν.1902/90, Ν.2109/92).

• Παρακράτηση από το ΜΤΣ εισφορών υπέρ ΕΚΟΕΜΣ για τα έτη 2005-2008 οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν για την κάλυψη υποχρεώσεων (μερισμάτων) του ΜΤΣ.

• Δεν έχει εισπραχθεί μέρισμα από τη Γενική Τράπεζα από το 2002 και εντεύθεν, το οποίο κυμαινόταν ετησίως στο ποσό των €7,5 εκ.

• Τα έτη 2002-2004 δόθηκαν μεγάλες αυξήσεις στις τιμές των μεριδίων της τάξεως του 12-15% οι οποίες στηρίχθηκαν σε υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις ή προς εκπλήρωση πολιτικών υποσχέσεων, και για την εξυπηρέτηση τους αναλώθηκαν κεφαλαιουχικοί πόροι με επιβάρυνση του τακτικού αποθεματικού κατά παρέκκλιση των ισχυόντων.

Οργάνωση-Διοίκηση
Από την έρευνα που έκανε η εταιρεία στο οργανωτικό και διοικητικό τομέα του ΜΤΣ, προέκυψαν αρκετά ευρήματα, τα οποία μπορούν να δώσουν, εν μέρει, μια ασφαλή εξήγηση για την σημερινή κατάσταση, τις ευθύνες αλλά και για την δυνατότητα αντιμετώπισης της οξύτατης κρίσης που αυτό αντιμετωπίζει. Ας τα δούμε περιληπτικά παρακάτω:

• Ελλιπής στελέχωση τμημάτων. Στα περισσότερα τμήματα παρατηρείται ελλιπής στελέχωση με απότοκο την δυσκολία εκτέλεσης καθημερινών εργασιών καθώς και την ανάληψη πρωτοβουλιών για την βελτίωση των υπαρχόντων διαδικασιών

• Το μορφωτικό επίπεδο του προσωπικού δεν καλύπτει τις λειτουργικές ανάγκες του οργανισμού. Για παράδειγμα δεν υπάρχει προσωπικό για την ικανοποιητική εκτέλεση εργασιών όπως η κατανόηση νόμων, η κατάρτιση εγγράφων ή η σύνταξη εισηγήσεων προς το ΔΣ. Αυτό επιβαρύνει ιδιαίτερα ορισμένους υπαλλήλους προκειμένου να φέρουν εις πέρας τον όγκο δουλειάς.

• Οι συχνές μεταθέσεις , αποσπάσεις και άλλες μεταβολές στην επαγγελματική εξέλιξη των αξιωματικών, επιφέρουν αλλαγές στη σύνθεση του ανθρώπινου δυναμικού και κατ’ επέκταση καθυστερήσεις και δυσλειτουργίες ,καθώς ορισμένες θέσεις μένουν κενές, άλλες υπερκαλύπτονται, ενώ απαιτείται ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα προκειμένου να προσαρμοστούν στα νέα καθήκοντα οι νέοι εργαζόμενοι.

• Ο κανονισμός λειτουργίας και άλλες κανονιστικές διατάξεις είναι απαρχαιωμένες. Δεν έχουν ληφθεί υπόψη, οι τελευταίες εξελίξεις αναφορικά με τη διανομή καθηκόντων και αρμοδιοτήτων και την προσαρμογή της οργανωτικής δομής στα δεδομένα της εποχής. Έτσι, δεν έχει δοθεί το απαραίτητο οργανωτικό βάθος και κύρος σε τμήματα του ΜΤΣ με ιδιαίτερη κρισιμότητα, όπως η Πληροφορική.

• Η αποδοτικότητα των συναλλαγών, εξαιτίας χρονοβόρων διαδικασιών και απαρχαιωμένων εσωτερικών κανονισμών, δεν μπορεί με κανένα τρόπο να χαρακτηριστεί αποδοτική.

• Κρίσιμες διαδικασίες όπως η διαδικασία χορήγησης μερίσματος δεν είναι μηχανογραφημένες. Αυτό έχει αλυσιδωτά αποτελέσματα, όπως την θεσμοθέτηση περισσότερων ελέγχων για την αποφυγή λαθών, οι απαιτούν περισσότερους υπαλλήλους και τελικά στην απώλεια χρόνου και στη δημιουργία σημαντικών καθυστερήσεων.

• Η παρακολούθηση των εισπράξεων και των συμβάσεων είναι αναποτελεσματική. Είναι σύνηθες το γεγονός είσπραξης εσόδων δίχως να είναι ξεκάθαρη η πηγή.

• Η αρχειοθέτηση δεν είναι αποτελεσματική και δυσχεραίνει το έργο των υπαλλήλων.

• Ο υπάρχων εξοπλισμός πληροφορικής (υλικό και λογισμικό) δεν επαρκεί και χρειάζεται αναβάθμιση και ενίσχυση. Η έλλειψη ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος δεν επιτρέπει την αποδοτική διαχείριση των ταμειακών και άλλων παραστατικών, καθώς και την αναζήτηση εγγράφων και στοιχείων που απαιτούνται για την καθημερινή λειτουργία αλλά και τον στρατηγικό σχεδιασμό.

Διαπιστώσεις-Συμπεράσματα

Από την ανάγνωση της εν λόγω μελέτης είναι εύκολο να κατανοήσει κανείς ότι κανένα από τα τρία Μετοχικά Ταμεία των ΕΔ δεν είναι βιώσιμο σε βραχυπρόθεσμο ή μεσοπρόθεσμο ορίζοντα

Οι σημαντικές εισφορές τα τελευταία τριάντα χρόνια αντί να αποτελέσουν παράγοντα ενίσχυσης της περιουσίας τους και κατά συνέπεια της βιωσιμότητάς τους διανεμηθήκαν σε μερίσματα μέσα από το μηχανισμό κοινής διανομής (έως και 90% των εσόδων της προηγούμενης χρονιάς).

Κατά συνέπεια, τα αυξημένα έσοδα του παρελθόντος, από τα εξοπλιστικά προγράμματα , δεν βοήθησαν αλλά αντίθετα υπονόμευαν την οικονομική κατάσταση των τριών φορέων.

Με βάση τα στοιχεία φαίνεται ότι το ποσό της χορηγούμενης σήμερα επικουρικής σύνταξης από τα τρία Μετοχικά Ταμεία (βασικό μέρισμα και ΕΚΟΕΜ) είναι της τάξης του 20% των συνταξίμων αποδοχών και βρίσκεται εντός των ορίων της χορηγούμενης επικουρικής σύνταξης των άλλων κοινωνικών ασφαλιστικών φορέων της χώρας μας.

Οι εργοδοτικές εισφορές που αποτελούν βασικό έσοδο των άλλων ταμείων, αποδίδονται μόνο από το ΥΠΕΘΑ, με τη μορφή κρατήσεων υπέρ των Μετοχικών Ταμείων στις διάφορες δαπάνες των φορέων του Υπουργείου, και δεν έχουν σταθερό ύψος αλλά μεταβάλλονται ανάλογα με τις ετήσιες δαπάνες. Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα αντικίνητρο προς τα Γενικά Επιτελεία να εκσυγχρονίσουν και εξορθολογήσουν τις οργανωτικές δομές και τις δαπάνες τους αφού μέσω αυτών χρηματοδοτείται η καταβολή των συντάξεων των μελών τους. Τα δύο άλλα υπουργεία, στα οποία υπάγονται η ΕΛΑΣ και το Λιμενικό Σώμα-Ακτοφυλακή δεν συμμετέχουν ή συμμετέχουν σχεδόν ελάχιστα στην χρηματοδότηση τους.

Συνοψίζοντας, αν και το οικονομικό πρόβλημα του ΜΤΣ φαίνεται να οφείλεται σε ενέργειες ή παραλείψεις ενεργειών του ίδιου του Ελληνικού Κράτους, δεν μπορεί να μην επισημανθούν οι διαχρονικές ευθύνες των διοικήσεων του ΜΤΣ, οι οποίες καλυπτόμενες από την ιεραρχική διαφορά καθώς και την ανυπαρξία αναλογικής και δίκαιης εκπροσώπησης των ενδιαφερομένων και κυρίως αυτών που πληρώνουν, δεν πέτυχαν να κατανοήσουν τις αλλαγές στο ευρύτερο κοινωνικό, οικονομικό και τεχνολογικό περιβάλλον, είτε λόγω υπέρμετρης αυτοεκτίμησης είτε επειδή στερούνταν των αναγκαίων γνώσεων. Έτσι, δεν προχώρησαν στην επιλογή κατάλληλου και εξειδικευμένου προσωπικού που να μπορεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες ενός οικονομικού οργανισμού και όχι μίας στρατιωτικής μονάδας όπως μάλλον φαίνεται να θεωρείται το ΜΤΣ.

Επίσης δεν έγινε έγκαιρα η προμήθεια ενός σύγχρονου πληροφορικού συστήματος διαχείρισης εταιρικών πόρων (ERP), χωρίς το οποίο κανένας φορέας του συγκεκριμένου μεγέθους δεν μπορεί να λειτουργήσει αποδοτικά.

Εντύπωση προκαλεί επίσης το γεγονός ότι ένας εξωτερικός μελετητής, εντόπισε και κατέγραψε ως μείζον πρόβλημα, αυτό που αποτελεί κοινή πρακτική για όλο τον ελληνικό στρατό, της συχνής εναλλαγής του στρατιωτικού προσωπικού, λόγω μεταθέσεων και αποσπάσεων. Αυτή η πρακτική, η οποία στερείται οποιοσδήποτε επιστημονικής ή οικονομικής αναγκαιότητας, δεν μπορεί να περιοριστεί ούτε στον οργανισμό που ασχολείται με την οικονομική υποστήριξη των ίδιων των μελών των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων. Δίκαια θα μπορούσε κάποιος να αναρωτηθεί: Αφού προκαλεί προβλήματα στο ΜΤΣ, δεν δημιουργεί παρόμοια προβλήματα και στις άλλες στρατιωτικές υπηρεσίες;


Τελειώνοντας, είναι σαφές ότι για την αντιμετώπιση της υπάρχουσας κατάστασης, δεν αρκεί μόνο η λήψη κατασταλτικών μέτρων όπως η αύξηση των κρατήσεων και η μείωση των παροχών, ή η απαγόρευση πρόωρης συνταξιοδότησης, λες και τα 200 ή 300 άτομα ευθύνονται για το συσσωρευμένο έλλειμμα των 6,5 και πλέον δις. ευρώ , αλλά και η λήψη άλλων μέτρων όπως: η καταβολή από τα διάφορα υπουργεία (Οικονομικών, Προστασίας του Πολίτη, Θαλασσίων Υποθέσεων Νήσων και Αλιείας) των μη καταβληθέντων, η στελέχωση με εξειδικευμένο προσωπικό και η εντατική εκπαίδευση τους υπάρχοντος, η προμήθεια σύγχρονου πληροφορικού συστήματος (Διαχείρισης Επιχειρηματικών Πόρων και Ευφυΐας – ERP & BI)και ο ανασχεδιασμός όλων των διαδικασιών.

 
Tags: ΜΤΣ

 

Στην ίδια κατηγορία

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook