Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Οι αγκυλώσεις που οδήγησαν τη Κύπρο στη κρίση.Άρθρο του Α.Θεοφάνους

02.08.2011 | 00:26



Του Ανδρέα Θεοφάνους*


Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Κύπρος αντιμετωπίζει πολύ κρίσιμα προβλήματα. Η Κύπρος της ανάκαμψης, του οικονομικού θαύματος και της ανάπτυξης, η Κύπρος που ήταν χώρα υπόδειγμα παρουσιάζει τώρα συμπτώματα της ελλαδικής κρίσης. Και τούτο επειδή ενώ είχε προ πολλού κλείσει ο κύκλος του οικονομικού θαύματος δεν επάρθησαν μέτρα ούτε έγιναν προσπάθειες για την ανανέωση του μοντέλου οικονομικής διαχείρισης και ανάπτυξης καθώς και του πολιτικού συστήματος. Ο επαρχιωτισμός (parochialism), η επανάπαυση, η αναβλητικότητα, ο άκρατος κομματισμός, η αναξιοκρατία και οι πελατειακές σχέσεις αναπόφευκτα συνέβαλαν στη σημερινή κατάληξη.

Η τραγωδία στο Μαρί η οποία έχει διάφορες διαστάσεις δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Το κράτος από καιρό παρουσίαζε συμπτώματα ανεπάρκειας: υπάρχουν υπηρεσίες οι οποίες λειτουργούν χωρίς επαρκή προγραμματισμό, με επιπολαιότητα, με ολιγωρία, με αναποφασιστικότητα και χωρίς πυξίδα. Ταυτόχρονα κυρίαρχο ρόλο διαδραματίζουν οι πελατειακές σχέσεις: αυτό το οθωμανικό κατάλοιπο το οποίο χαρακτηρίζει και την Ελλάδα. Έτσι οδηγηθήκαμε σε μια πολιτεία και μια κοινωνία δύο και τριών ταχυτήτων. Αναπόφευκτα το ανθρώπινο δυναμικό δεν αξιοποιείται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Τα κριτήρια στις αποφάσεις δεν έχουν πολλές φορές σχέσεις με τους στόχους της υπηρεσίας. Σήμερα γίνεται λόγος για ένα δυσκίνητο κράτος και για στοιχεία αποσύνθεσης. Ως εκ τούτου οι πολίτες δεν εμπιστεύονται το κράτος τους πλέον.

Ταυτόχρονα και οι ιδεολογικές θέσεις και αγκυλώσεις διαδραματίζουν τον δικό τους ρόλο. Εάν η ορθολογιστική προσέγγιση παραπέμπει σε μία συγκεκριμένη πολιτική αυτή δεν υλοποιείται εάν δεν συμβαδίζει με συγκεκριμένες νοοτροπίες και ιδεολογικές θέσεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι ιδεολογικές προσεγγίσεις και αγκυλώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας και της κυβέρνησης δεν ήταν ανεξάρτητες με το τραγικό συμβάν στο Μαρί. Η κυβέρνηση είχε την ευκαιρία να απαλλαγεί από το φορτίο αλλά δεν το έπραξε για να μην δυσανασχετήσει συγκεκριμένες χώρες. Ως εκ τούτου η τραγωδία ήταν η μοιραία και αναπόφευκτη κατάληξη.

Ο επαρχιωτισμός και οι ιδεολογικές αγκυλώσεις δημιουργούν ένα επικίνδυνο μίγμα. Δυστυχώς ο κατήφορος δεν έχει τερματισθεί. Θα συνεχίσει να ακολουθεί η κυβέρνηση μία πολιτική δυσπιστίας προς τους εταίρους μας της ΕΕ αλλά και της Δύσης γενικότερα; Έστω και μετά την τραγωδία θα υποβάλει η Κύπρος αίτηση για ένταξη στον Συνεταιρισμό για την Ειρήνη; Και στην οικονομία θα επιδείξει επιτέλους πραγματισμό και να προχωρήσει με τις απαιτούμενες τομές;

Ακόμα και την ώρα του θρήνου και της κατάρρευσης δεν φαίνεται να υπάρχει η αίσθηση του εθνικού συμφέροντος και της κοινωνικής συνοχής. Ούτε κατανοείται ότι πολλές φορές ατομικά και ομαδικά συμφέροντα μπορούν να εξυπηρετηθούν στα πλαίσια ευρύτερων συναινέσεων. Η πλειοψηφία των νέων νοιώθει ότι αυτή η κοινωνία τους οδηγεί σε σταδιακό μαρασμό. Δεν εμπιστεύονται το κράτος και τους θεσμούς του, άρα δεν μπορούν να δουν το μέλλον τους εδώ.

Η έλλειψη πνευματικού βάθους και επαρκούς κατανόησης του περιφερειακού και διεθνούς περιβάλλοντος αποτελεί επιπρόσθετο σοβαρό έλλειμμα. Όταν ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας προβαίνει σε δηλώσεις για την Κύπρο και διερωτάται ο Πρόεδρος Χριστόφιας κατά πόσον αυτές εκφράζουν την πραγματική πολιτική της Τουρκίας αυτό είναι θλιβερό. Δεν μπορεί να διερωτάται. Οφείλει να γνωρίζει και να δρα.

Η Κύπρος έχει φθάσει σήμερα σε ένα οριακό σημείο. Εάν δεν αναληφθούν πρωτοβουλίες για νέες προσεγγίσεις τότε θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε και να υποστούμε χειρότερα δεδομένα. Για να υπάρξει ελπίδα θα πρέπει να υπάρξει ριζική αλλαγή – αλλαγή υποδείγματος. Η ανάγκη αυτή είχε διαφανεί από χρόνια. Κάποτε θεωρούσαν μερικοί ότι υπήρχε χρόνος για να επέλθει. Η τραγωδία στο Μαρί σε όλες της τις διαστάσεις καθιστά την αλλαγή αυτή επιτακτική αναγκαιότητα. Δεν υπάρχει άλλος χρόνος. Εν κατακλείδι, οι τελευταίες τραγικές εξελίξεις, η κατάσταση που επικρατεί στο εσωτερικό μέτωπο, και η ανάγκη για διαφοροποιημένο πλαίσιο διεξαγωγής των συνομιλιών καθώς και η αφύπνιση των πολιτών στους δρόμους απαιτούν ανανέωση της λαϊκής εντολής.






Ο Ανδρέας Θεοφάνους είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και Πρόεδρος του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων.


 

Στην ίδια κατηγορία

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook