Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Οι ευθύνες για την αποτυχία της Κύπρου.Άρθρο του Α.Θεοφάνους

13.03.2012 | 00:43






Του Ανδρέα Θεοφάνους*



Τα προβλήματα που μαστίζουν κάθε έκφανση της λειτουργίας της χώρας μας είναι πολλά. Κάθε νέο σκάνδαλο και κάθε οικονομική δυσκολία ξεσκεπάζουν μια σειρά βαθύτερων προβλημάτων και κρίσεων. Διερωτάται η κοινή γνώμη αν η υφιστάμενη οικονομική κρίση στην Κύπρο οφείλεται περισσότερο σε ενδογενείς ή εξωγενείς παράγοντες. Γίνεται λόγος για την κρίση του καπιταλισμού και τις προεκτάσεις της χωρίς να λείπουν οι θεωρίες συνομωσίας. Το ερώτημα αυτό δεν αποτελεί μόνο θέμα ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος. Αντίθετα η απάντηση θα δώσει ξεκάθαρες κατευθύνσεις για την πορεία που θα πρέπει να ακολουθήσουμε.

Η Κύπρος αντιμετωπίζει τεράστια οικονομικά, πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα. Τίθενται επίσης θέματα που σχετίζονται με το ευρύτερο αξιακό σύστημα. Αμφισβητείται ακόμα το πολιτικοοικονομικό σύστημα και η ικανότητα του να δώσει λύσεις. Αρχίζοντας από τη διασύνδεση του κυπριακού τραπεζικού συστήματος με την Ελλάδα και τα τεράστια προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί, υπογραμμίζεται ότι οι σοβαρές απώλειες ήταν αποτέλεσμα λανθασμένων στρατηγικών αποφάσεων που λήφθηκαν από τις διοικήσεις συγκεκριμένων τραπεζών. Θα πρέπει επίσης να αξιολογηθεί ο βαθμός ευθύνης της Κεντρικής Τράπεζας. Ένα ερώτημα είναι κατά πόσον ή όχι υπήρξαν προειδοποιήσεις για την επικινδυνότητα των ελληνικών ομολόγων καθώς και την ευρύτερη προβληματική οικονομική κατάσταση στην Ελλάδα.

H έκρηξη στο Μαρί όπως διαπιστώνεται από το Πόρισμα Πολυβίου ήταν αποτέλεσμα ανθρωπίνων λαθών (που αγγίζουν και τον ίδιο τον κ. Χριστόφια) καθώς επίσης και μιας ευρύτερης συστημικής αποτυχίας. Δεικτικό επιστέγασμα ήταν η άρνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να συνδράμει την Κυπριακή Δημοκρατία κάτω από την πρόνοια της αλληλεγγύης καθότι θεώρησε ότι αυτό που συνέβηκε στο Μαρί δεν ενέπιπτε κάτω από το κεφάλαιο φυσικές καταστροφές.

Εάν εξετάσουμε το θέμα των δημοσιονομικών προβλημάτων γενικότερα διαπιστώνουμε ότι οι πρακτικές που ακολουθούντο/ακολουθούνται ήταν/είναι λανθασμένες. H διόγκωση του δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα είναι αποτέλεσμα των πελατειακών σχέσεων που οδήγησαν την κατάσταση εκτός ελέγχου. Υπάρχει στον δημόσιο και ευρύτερο δημόσιο τομέα υπεράριθμο προσωπικό, τεράστιο μισθολόγιο και ένα μη ορθολογιστικό σύστημα συντάξεων. Όλα αυτά δεν ήταν αποτέλεσμα ορθολογιστικής προσέγγισης αλλά διευθετήσεων με γνώμονα σκοπιμότητες και αλληλοεξυπηρετήσεις.

Η απώλεια της ανταγωνιστικότητας σε αρκετούς τομείς είναι αποτέλεσμα λανθασμένων στρατηγικών αποφάσεων και επανάπαυσης. Προφανώς λειτουργούμε σε ένα σύστημα που δεν παίρνει πρωτοβουλίες αλλά μοιραίως αντιδρά σπασμωδικά. Ενώ η ανεργία αυξάνεται σταδιακά υπάρχει προσκόλληση σε ένα οικονομικό υπόδειγμα που έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του. Όλα αυτά δεν σχετίζονται με την υφιστάμενη κρίση του καπιταλισμού. Αντίθετα η καπιταλιστική λογική δεν θα τα επέτρεπε. Η διεθνής οικονομική κρίση βρήκε την Κύπρο απροετοίμαστη και εκτεθειμένη και ως εκ τούτου επιδείνωσε τα δεδομένα.

Το ίδιο δυστυχώς ισχύει και στο μείζον ζήτημα του Κυπριακού το οποίο παρουσιάζεται πλέον ως μια διακοινοτική διαφορά αντί ως κατ’ εξοχήν πρόβλημα εισβολής και κατοχής. Ταυτόχρονα η Τουρκία αφέθηκε να εμφανίζεται ως εποικοδομητικό τρίτο μέρος. Είναι πάντως αδιανόητο να μην έχει η Κυπριακή Δημοκρατία ακόμη τη δική της αφηγηματική επεξήγηση. Εκ των πραγμάτων δεν πρέπει να εκπλήττει η απώλεια της ηθικής υπεροχής.

Στη διεθνή πολιτική και οικονομική σκακιέρα προβλήματα και ευκαιρίες πάντοτε υπάρχουν. Η ουσία είναι να μπορεί να τοποθετείται και να αντιδρα το κράτος έγκαιρα και έξυπνα. Δυστυχώς είναι διάχυτη η αίσθηση ότι έχουμε αποτύχει. Άρα πρέπει να κατανοήσουμε ότι το μείζον πρόβλημα το οποίο επικρατεί στην Κύπρο σήμερα είναι κατ’ ουσίαν ενδογενές και έχει να κάνει με το υφιστάμενο πολιτικοοικονομικό σύστημα και την ανικανότητα του να αντεπεξέλθει.

Βρισκόμαστε ενώπιον σοβαρών προκλήσεων αλλά και ευκαιριών. Όμως η Κύπρος σταδιακά αλλά σταθερά βουλιάζει. Και τούτο όχι ως αποτέλεσμα της κρίσης του καπιταλισμού ή οποιασδήποτε ξένης συνομωσίας αλλά ως αποτέλεσμα των ανεπαρκειών της δικής της ελίτ (περιλαμβανομένων και ορισμένων που ήταν χθες σε θέσεις κλειδιά και σήμερα συμβουλεύουν και επικρίνουν ως εάν να μην είχαν την παραμικρή συμμετοχή). Ομολογουμένως, το υφιστάμενο πολιτικοοικονομικοκοινωνικό σύστημα δεν μπορεί να οδηγήσουν στα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.



•Ο Ανδρέας Θεοφάνους είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.


 

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook