Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Ποιοι έκαναν το Κίνημα του Ναυτικού.Όλα τα ονόματα των συλληφθέντων και μυημένων

22.05.2012 | 09:26
Ο Αντώνης Κακαράς ,συγγραφέας αλλά και απόστρατος αξιωματικός του ΠΝ έχει συγγράψει μια εξαιρετική μελέτη με τίτλο "Οι Έλληνες Στρατιωτικοί".Μέσα σ΄ αυτή την εξαιρετική δουλειά περιέχονται πίνακες με τα ονόματα όλων όσων με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ενεπλάκησαν σ΄ αυτό που όλοι γνωρίζουμε ως Κίνημα του ΠΝ. 

Μέσα στο κείμενο του συγγραφέα ,έχουμε συμπεριλάβει όλους τους πίνακες με τα ονόματα όσων έζησαν ο καθένας από τη θέση που ήταν τότε αυτή την ιστορική στιγμή,τον Μάϊο του 1973.



Του ΑΝΤΩΝΗ ΚΑΚΑΡΑ
Αξιωματικός ΠΝ ε.α-Συγγραφέας 


Ο αριθμός των ενημερωμένων / μυημένων στην οργάνωση (που είχε ως σκοπό με την έκρηξη κινήματος στο Πολεμικό Ναυτικό να ανατρέψει το δικτατορικό καθεστώς) ανέρχεται στους 207. [1] Τόσοι έχουν εντοπισθεί μέχρι στιγμής από έρευνα σε αρχεία και μαρτυρίες. Οι συλληφθέντες τον Μάιο του 1973 ήταν εβδομήντα εννέα (79) εκ των οποίων οι εβδομήντα τρεις στρατιωτικοί. Οι υπόλοιποι μέχρι τους 207 έχουν προκύψει από τις καταθέσεις των συλληφθέντων, και άρθρα τους αργότερα στη μεταπολίτευση. Η έρευνα που έγινε δεν επεκτάθηκε ούτε σε όλους της οργάνωσης, ούτε τέθηκε στόχος να διαπιστωθεί, πόσοι γνώριζαν για το σχεδιαζόμενο κίνημα. Από νωρίς έγινε αντιληπτό πως ο αριθμός και των ενημερωμένων και των μυημένων ήταν πολύ μεγαλύτερος, όσων είχαν συλληφθεί.


Μερικοί από τους ΄΄ενημερωμένους΄΄ δραστηριοποιήθηκαν λίγο πριν τις συλλήψεις προς υλοποίηση της σχεδίασης του ΄΄κινήματος΄΄,  περισσότερο από τους υπόλοιπους των μυημένων (π.χ. Σταματίου, Γαρδικιώτης κ.ά.). Αυτό έγινε κυρίως από τους καθορισμένους να προετοιμάσουν τα πλοία για τον απόπλου, με προμήθεια εφοδίων, με την ενεργοποίηση των εγκαταστάσεων πρόωσης για κίνηση του πλοίου, με την επαναφορά των πληρωμάτων στα πλοία κ.ο.κ.

Επειδή δεν πραγματοποιήθηκε η τελική φάση, δηλαδή ο απόπλους των πλοίων, η υπόθεση που εξετάζουμε δεν περιλαμβάνει ΄΄κίνημα΄΄, όπως τουλάχιστον το θέλουν και το περιγράφουν τα λεξικά και οι εγκυκλοπαίδειες. Εκτός βέβαια του Α/Τ ΒΕΛΟΣ όπου πράγματι έχουμε ΄΄ενέργεια πολιτική, συλλογική, μεθοδευμένη, ξαφνική, τολμηρή, αποφασιστική, έντονη΄΄. Ως τέτοια παρασύρει και την υπόλοιπη οργάνωση, προσδίδοντας στην όλη υπόθεση τη διάσταση που της αποδόθηκε και που δεν θα είχε, εάν δεν συνέβαινε ότι συνέβη με το αντιτορπιλικό αυτό.
Οι υπηρεσίες ασφαλείας και ο κατασταλτικός μηχανισμός του καθεστώτος, που απέτρεψαν την εκδήλωση του κινήματος, (το οποίο ήδη είχε ματαιωθεί από τους ίδιους τους ΄΄συνωμότες΄΄), ήταν οι εξής:
• ο διευθυντής του ΓΕΝ/Α2 αντιπλοίαρχος Π. Νικολόπουλος και ο πλωτάρχης Κούβαρης υπασπιστής του Παπαδόπουλου,
•  τρεις πιστοί στη χούντα αξιωματικοί του ΠΝ, ανεξάρτητα που υπηρετούσαν (Καμαρινέας, Γκίκας, Αβραμόπουλος),
• το ΕΑΤ/ΕΣΑ με κύριο εκπρόσωπο τον ταγματάρχη Μ.Γκίζα και ομάδα στρατιωτών και
• οι ΟΑΝ (Ομάδες Ασφαλείας Ναυτικού) που στελεχώνονται στη συνέχεια με τους πλωτάρχη Γαβρά, ανθυποπλοίαρχο Κωβαίο και ανθυπασπιστή Αντωνάκο.



Από τις καταθέσεις Καμαρινέα, Νικολόπουλου, Αβραμόπουλου, Γκίζα και Κούβαρη στον ανακριτή Σκεμπέα προκύπτει, ποιοι συμμετείχαν στις συσκέψεις και κινήσεις για αποτροπή του κινήματος και τις συλλήψεις. Παράλληλα εάν συγκρίνει κανείς την κατάθεση και συνέντευξη Νικολόπουλου (του διευθυντή του Α2 του Αρχηγείου Ναυτικού και κυριότερου στελέχους της χούντας) με άλλες καταθέσεις, όπου αναφέρεται μεταξύ των άλλων και η ρίψη προειδοποιητικού σημειώματος, ότι το ΄΄κίνημα΄΄ ήταν γνωστό, συμπεραίνει πως αυτό το σημείωμα ήταν επιλογή και κίνηση του ΓΕΝ/Α2 δηλαδή του Νικολόπουλου. Σύμφωνα με την κατάθεση του Αργυρίου (30-5-1973) την επομένη της εξάρθρωσης (δηλαδή στις 23 Μαίου) σε επιθεώρηση που έκανε ο ίδιος ως αρμόδιος λόγω των καθηκόντων του στο ΝΣ, διαπίστωσε απέναντι από το Ναύσταθμο «...σοβαροτάτην δύναμιν πυρός, ήτις περιέβαλλε τον Ναύσταθμον....έναντι του Ναυστάθμου διεπίστωσα ύπαρξιν καμουφλαρισμένων πυροβόλων...». Κανείς άλλος και πουθενά δεν αναφέρει, πως ο Ναύσταθμος ήταν υπό την απειλή πυροβόλων. Τα οποία εάν πράγματι ήταν απέναντι της Σαλαμίνας, βρίσκονταν εκεί μόνιμα για να ελέγχουν το δίαυλο, απ’ όπου τα πλοία του ναυτικού εισέρχονται και εξέρχονται του Ναυστάθμου.


Ορισμένοι τίθενται σε συναγερμό για έρευνα-αντιμετώπιση του επερχομένου κινήματος από τις απογευματινές ώρες της 21ης Μαίου. Πουθενά δεν εμφανίζεται στο ανακριτικό υλικό, πως η ΚΥΠ ή άλλες υπηρεσίες γνώριζαν για την οργάνωση αυτή ή πως συμμετείχαν στην αποτροπή και τις συλλήψεις. Επίσης η αστυνομία και η ΓΔΕΑ απουσιάζουν. Η υπόθεση αντιμετωπίσθηκε αποκλειστικά από τους ΄΄φύλακες της επανάστασης΄΄ μέσα στις ΕΔ.

Ο ταγματάρχης Μιλτιάδης Γκίζας, που υπηρετούσε στο ΕΑΤ/ΕΣΑ, είναι εκείνος που εμφανίζεται, σύμφωνα με τις καταθέσεις στον Σκεμπέα, να αναλαμβάνει τις ενέργειες προς τις αντίστοιχες υπηρεσίες του ναυτικού. Αυτήν την αποστολή αναλαμβάνει μετά σύσκεψη στο ΕΑΤ/ΕΣΑ στις 21/5/73 ώρα 19.05, όπου συμμετέχει με τον διευθυντή του και άλλους πέντε αξιωματικούς. Σύμφωνα με την κατάθεσή του, ο διευθυντής τους είπε πως έχουν περιέλθει «...εις την υπηρεσίαν μας έντονος προειδοποίησις από σοβαρό πρόσωπο, περί επικειμένου κινήματος εις το ναυτικόν κατά τη νύχτα της 22-23/5/73... από ιδιώτην και προήρχετο από το περιβάλλον εν ενεργεία αξιωματικού του ναυτικού...» Ειδοποιεί πρώτα τον πλωτάρχη Κούβαρη, υπασπιστή του αντιβασιλέα για να έρθει σε επαφή με τον αντιπλοίαρχο Π. Νικολόπουλο που είναι ο διευθυντής του ΓΕΝ/Α2. Συναντώνται στο ΕΑΤ/ΕΣΑ στις εννέα το βράδυ, τον ενημερώνει και σε δύο ώρες ο Νικολόπουλος φέρνει πίνακα με αξιωματικούς, που κατά την κρίση του συμμετέχουν στη ΄΄συνομωσία΄΄. Παρακολουθούν αμέσως τέσσερις από το ναυτικό και δύο από το στρατό με άνδρες της ΕΣΑ και των ΟΑΝ.




Σε λίγες ώρες το πρωί στις 0830 της 22/5 από συνεκτίμηση των στοιχείων και πληροφοριών, που έχουν εν τω μεταξύ συγκεντρώσει, καταλήγουν στον αξιωματικό απ’ όπου προέρχεται η πληροφορία. Το ίδιο απόγευμα νέα πληροφορία «...πλέον συγκεκριμένη της προηγουμένης....» αφού εντοπίζεται και ως ώρα του κινήματος η 23.00 έως 02.00 της ίδιας ημέρας. Φαίνεται πως πράγματι ο υπαξιωματικός του ναυτικού Ψαριάδης είχε προσπαθήσει και κατάφερε να δει τον διευθυντή του γραφείου του Παπαδόπουλου για να δώσει τις πληροφορίες που γνώριζε.
Λέει ο  Νικολόπουλος σε συνέντευξή του στον γράφοντα: «...εμείς στο ναυτικό … το ξέραμε ότι το κίνημα το είχαν αναβάλει, αλλά ένας υπαξιωματικός δικός τους πήγε το ανέφερε στο διευθυντή του Παπαδόπουλου.....  και μας φώναξε αυτός και λεει "το ναυτικό απόψε θα κάνει κίνημα" και τέτοια…..Με φώναξε εμένα ο διευθυντής του γραφείου του Παπαδόπουλου....»  Εάν αυτά αληθεύουν, τότε η ομάδα αυτή λειτούργησε συντονισμένα, γρήγορα, με υψηλή προτεραιότητα στις απαιτήσεις προσωπικού και μέσων, και έχοντας εξουσιοδότηση και κάλυψη από υψηλά επίπεδα της χούντας.




Ο Κούβαρης, ήταν δίπλα στον κορυφαίο της ΄΄επανάστασης΄΄, ως υπασπιστής του Παπαδόπουλου, (που είναι πλέον και αντιβασιλιάς). Φέρεται να αναπτύσσει συντονιστικό ρόλο, αφού αυτός καλεί σύσκεψη στο γραφείο του στις 1900 της 22ας Μαίου. Στη σύσκεψη συμμετέχουν οι Γκίκας, Νικολόπουλος, Αραπάκης αλλά και ο επισμηναγός Χρυσάφης ή Χρυσάγης, ο ταγματάρχης Γκίζας, ακόμα και ο αντιπλοίαρχος Κουσουρής, που συγχρόνως ήταν από τους αρχαιότερους των μυημένων στην οργάνωση για το κίνημα. Ο Κούβαρης μαζί με τον Κουσουρή ακολουθούν τον Αραπάκη στο ναύσταθμο, όπου άρχισαν οι ανακρίσεις. Είναι επομένως βέβαιο, πως υπό την ιδιότητά του ως υπασπιστή ενημερώνει τον Παπαδόπουλο απ’ ευθείας για τις εξελίξεις. Εξάλλου από την πρώτη στιγμή αναπτύσσει πρωτοβουλία, ερχόμενος σε επαφή με τους θαλάμους επιχειρήσεων και τις ναυτικές διοικήσεις. Δηλαδή με τις αρμόδιες υπηρεσίες, που γνώριζαν κάθε στιγμή για τις περιοχές ευθύνης τους, πού βρίσκεται κάθε πλοίο του ναυτικού. Μια σύγκριση αυτών των θέσεων με τις αποστολές των πλοίων, που πρέπει συνεχώς να είναι γνωστές στους φορείς αυτούς, δίνουν συνολική εικόνα του στόλου. Η διαφορά που μπορεί να προκύπτει από τις αποστολές με την πραγματική εικόνα των θέσεων τους, δίνει και το τι συμβαίνει στο ναυτικό. Δεν αποκλείονται οι περιπτώσεις παροχής λανθασμένων στοιχείων σε στίγματα, αλλά δεν υπήρξε τέτοιο γεγονός, όπως αποδείχτηκε.

Αργότερα θα καταθέσουν στην ανάκριση (αναθεωρητή Γ΄ Σκεμπέα Γρηγόριο με γραμματέα τον ανθυπασπιστή Δικαστικό Γραμματέα Αραμπατζόγλου Αντώνιο) ως μάρτυρες από πλευράς των αρχών καταστολής οι: Αντιπλοίαρχος Νικολόπουλος Παναγιώτης στις 30/5/1973, ταγματάρχης Γκίζας Μιλτιάδης στις 9/7, πλωτάρχης Κούβαρης Παναγιώτης υπασπιστής αντιβασιλέα στις 9/7, ο πλωτάρχης Καμαρινέας Θρασύβουλος, κυβερνήτης του Α/Τ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ στις 10/7 και ο ανθυποπλοίαρχος Αβραμόπουλος Ανδρέας του ΝΣ/ΔΤ στις 11/7/1973. Οι καταθέσεις τους συμπληρώνει η μία την άλλη χωρίς λάθη. Τις επίσημες καταθέσεις ξεκίνησε η μαρτυρία του Νικολόπουλου πριν απ’ όλους, μία εβδομάδα μετά τις πρώτες συλλήψεις. Κλείνουν στις 11 Ιουλίου με τελευταίες των συλληφθέντων πολιτικών /ιδιωτών και των τεσσάρων άλλων που συμμετείχαν στην καταστολή (Καμαρινέα, Κούβαρη, Αβραμόπουλου, Γκίζα).


Οι καταθέσεις όλων των στρατιωτικών μελών της οργάνωσης παίρνονται μέσα στον Ιούνιο, εκτός κάποιων συμπληρωματικών, που υπογράφονται τις πρώτες ημέρες του Ιουλίου. Η σειρά καταθέσεων, (εκτός των μαρτύρων εκ μέρους του καθεστώτος, που δίνουν στοιχεία περισσότερο ιστορικού χαρακτήρα, αναγκαία για ολοκλήρωση της εικόνας καταστολής της ΄΄συνομωσίας΄΄) δεν διαφαίνεται να παίζει κανένα ρόλο στην πορεία της ανάκρισης. Έχει μεσολαβήσει διάστημα περισσότερο της εβδομάδας, οι προφορικές συζητήσεις, η τρομοκρατία, τα βασανιστήρια και η δραματική συνέπειά τους στον Μουστακλή, η έρπουσα απόφαση των συλληφθέντων ΄΄μιλήστε, πέστε τα όλα΄΄ που κυκλοφόρησε από την αρχή,  δίνουν τον τόνο στις καταθέσεις.
Ανεξάρτητα του ΄΄ηρωικού΄΄ στοιχείου, διαφαίνεται πως η απόφαση αυτή ήταν σωστή τακτικά. Επέτυχε το στόχο της, που ήταν να σταματήσουν οι συλλήψεις μπροστά στην έκταση, που εμφανίζεται να έχει η οργάνωση. Ο Μιλτιάδης Παπαθανασίου σε επιστολή του από 20-1-2004 επισημαίνει και αυτός, πως το να μιλήσουν ήταν προαποφασισμένο «..Στις συζητήσεις που κάναμε είχαμε βέβαια αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο να αποκαλυφθεί το κίνημα και να συλληφθεί κάποιος αριθμός αξιωματικών. Αποφασίσαμε λοιπόν ότι, το καλλίτερο θα ήταν όλοι στις καταθέσεις που τυχόν θα δίναμε, να αναφέραμε τα ονόματα των αξιωματικών που ξέραμε ότι συμμετέχουν...». Έτσι εξηγείται γιατί ο Παπαδόγκωνας, που είναι του αρχικού πυρήνα στην οργάνωση, καταθέτει πίνακες με τους οργανωμένους ανάλογα με το βαθμό μύησης και την αποστολή του καθενός.




Να δεχτεί κανείς ως σωστή τακτική την απόφαση να μιλήσουν, αλλά αυτό δεν το έμαθαν όλοι. Δεν το γνώριζε π.χ. ο Στάππας που βασανίσθηκε. Για να μην αναφέρουμε Μουστακλή και Βαρδάνη. Υπάρχει επομένως κάποιο θέμα για ευρύτερη συζήτηση πάνω σ’ αυτό. Οργισμένος ο Λύτρας αναφέρεται στο ζήτημα, μνημονεύοντας το βασανισμό του Μουστακλή, που όχι μόνον δε μίλησε, αλλά τους έβριζε ενώ τον κτυπούσαν.


Ο υποναύαρχος Παπαθανασίου προσθέτει και έναν ακόμα λόγο στην απόφαση να αποκαλύψουν στις καταθέσεις τους και τους υπόλοιπους. Ότι είναι δίκαιο να έχουν την ίδια τύχη τα μέλη της οργάνωσης. Εξ άλλου ο ίδιος προσθέτει, πως μερικοί που δεν συνελήφθησαν, εύχονταν αργότερα να έχουν την ίδια τύχη με τους συλληφθέντες. Όταν κάτι τέτοιο λέγεται πριν τη μεταπολίτευση έχει την αξία του, αλλά την εποχή της αναγνώρισης της προσφοράς των συλληφθέντων έχει άλλη σημασία. Εξάλλου δεν είχαν όλοι την ίδια τύχη, ευτυχώς για όσους δεν βασανίσθηκαν.
Τις πρώτες ημέρες δεν συλλαμβάνονται περισσότεροι από πενήντα. Και τούτο διότι δεν έχουν ξεχωρίσει οι ΄΄ενημερωμένοι΄΄ με τους ΄΄οργανωμένους΄΄ στη φάση αυτή, που σταματούν οι συλλήψεις. Αυτό εύκολα προκύπτει από το βαθμό ΄΄μύησης-ενημέρωσης΄΄ και όσων συνελήφθησαν, μερικοί από τους οποίους δεν γνώριζαν γιατί τους συλλαμβάνουν. Η προεργασία των ανακρίσεων κράτησε μία εβδομάδα από 23 μέχρι 30 Μαίου που άρχισε η επίσημη ανάκριση.

Εκτός των επισήμων καταθέσεων που αποτελούν και τμήμα της δικογραφίας, ο διοικητικός μηχανισμός της δικτατορίας στο Π.Ν. υποβάλλει σειρά ερωτημάτων στους συλληφθέντες και τους «παρακαλεί» να απαντήσουν με αναφορά. «Παράκλησις όπως απαντήσετε επί των κάτωθι ερωτημάτων:Τι γνωρίζετε γενικώς διά την κίνησιν 1969; (παρεμφερές σχέδιον καταλήψεως νήσου Κρήτης).Ονόματα συμμετασχόντων εις κίνησιν 1969 και ποίος ήτο ο εν ενεργεία αρχηγός της κινήσεως;Τι γνωρίζετε γενικώς διά την κίνησιν του 1973; (κατάληψις νήσου Σύρου). Ποίους γνωρίζετε ότι είναι μυημένοι και ποίος τους εμύησε; Έχετε υπογράψει τον όρκον; Εάν ναι, παρουσία ποίου; Ποίαι αι ενέργειές σας από πρωΐας της 23 Μαΐου μέχρι της στιγμής της συλλήψεώς σας; Πιστεύετε ακόμα ότι ενεργήσατε ορθώς ή έχετε μετανοήσει διά το σφάλμα σας; Σημείωσις: Είναι περιττόν να αρνήσθε διότι είναι όλα γνωστά εις ημάς.

Τα ερωτήματα τίθενται προς έλεγχον της ειλικρινείας σας». Εντύπωση προκαλεί, ότι αυτή η ΄΄έρευνα΄΄ δεν γίνεται από την ΕΣΑ ή το Σκεμπέα, αλλά εμφανίζεται να είναι εσωτερική υπόθεση του ναυτικού.

Η ερώτηση για την ΄΄κίνηση του 1969΄΄ αφορά την ΄΄υπόθεση Σούλη΄΄, που για πολλούς της οργάνωσης για το κίνημα του Μάη του 1973, ήταν μία προσπάθεια εκείνης της χρονιάς. Οι αναφορές των ερωτηθέντων που βρέθηκαν, δεν προσέφεραν τίποτε περισσότερο στους αποδέκτες. Οι τελευταίοι ενώ «όλα τα γνώριζαν» όπως γράφει το ερωτηματολόγιο, τους ρωτούσαν, όχι για να δοκιμάσουν την ειλικρίνειά τους, αλλά για να πλήξουν την αξιοπρέπειά τους.

Το πόρισμά του έχει έτοιμο ο Σκεμπέας μία εβδομάδα μετά την τελευταία κατάθεση ήτοι στις 17 Ιουλίου 1973. Εάν συγκρίνει κανείς τις ημερομηνίες συλλήψεων με τις ημερομηνίες καταθέσεων, αντιλαμβάνεται πως οι συλλήψεις δεν έχουν σχέση με το περιεχόμενο των καταθέσεων. Δεν πρόκειται για ΄΄ξήλωμα΄΄ οργάνωσης. Από την πρώτη στιγμή όλα κατατίθενται από όλους, αφού ΄΄δεν θεωρούσαμε πως καρφώναμε, δεν είχαμε την αίσθηση πως προδίδαμε΄΄. Είναι όμως και γεγονός πως κανείς δε μίλησε για τους μικρού βαθμού αξιωματικούς από τον Ζησιμόπουλο μέχρι και τους νέους ανθυποπλοίαρχους. Προστατεύθηκαν όχι μόνον γιατί διακόπηκαν οι συλλήψεις, αλλά και γιατί δεν ελέχθησαν τα ονόματά τους. Αντίθετα αρκετοί άλλοι που αναφέρθηκαν τα ονόματά τους δεν συνελήφθησαν.


Το πρώτο κύμα συλλήψεων ξεκινά στις 23 και σταματά στις 27 Μαίου. Συλλαμβάνονται σαράντα τέσσερις. Οι υπόλοιποι συλλαμβάνονται κλιμακωτά με τους περισσότερους (δέκα οκτώ) στις 16/6. Τελευταίον αξιωματικό του ναυτικού, συλλαμβάνουν τον Μπουζάκη στις 20/6, του στρατού τον Αλεξάκη στις 21/6 και τους Αβέρωφ, Αποσκίτη Χρ. και Αποσκίτη Κ. στις 2/7/1973 που σταματούν οι συλλήψεις. Ο Αβέρωφ συλλαμβάνεται, παρά το γεγονός πως είναι ανοιχτά και χωρίς να το κρύβει ΄΄συνομιλητής΄΄ της χούντας, και άτυπα ΄΄σύμβουλος΄΄ επί θεμάτων εξωτερικής πολιτικής, επί του Κυπριακού κ.λ.π. (Επισημαίνεται πως αμέσως μετά την αποφυλάκισή του μεταβαίνει στη Ρώμη για συμμετοχή στο γνωστό ΄΄Σεμινάριο της Ρώμης΄΄ για την Κυπριακή υπόθεση.


Επανερχόμενοι στις ενέργειες για πρόληψη του κινήματος, βλέπουμε πως η ΕΣΑ συμμετέχει με ομάδες στον αποκλεισμό των προσβάσεων στην περιοχή ναυστάθμου Σαλαμίνας και σε συλλήψεις. Παρατηρούμε πως ο μηχανισμός της χούντας λειτούργησε ταχύτατα, οργάνωσε ελάχιστους σε ομάδες με αποφασισμένους και πιστούς οπαδούς αξιωματικούς του καθεστώτος, και προέβη όχι στην αποτροπή του κινήματος αλλά στη συγκέντρωση /σύλληψη των ΄΄συνωμοτών΄΄. Διότι ήδη η συνθηματική λέξη ΄΄Σοφοκλής΄΄, που είχε καθοριστεί για ακύρωση του κινήματος, κυκλοφορούσε από την παραμονή της 22ας. Σωστά ενεργώντας οι αρμόδιοι του καθεστώτος, φρόντισαν να μάθουν οι ΄΄συνωμότες΄΄, πως γνώριζαν για το σχεδιαζόμενο ΄΄κίνημα΄΄ και πέτυχαν την αποτροπή του με ευκολία, προς ανακούφιση όσων από την οργάνωση δεν το ήθελαν.


Ο Νικολόπουλος λέει στη συνέντευξή του πως, διοχέτευσαν την πληροφορία για αποκάλυψη με σημείωμα και προφανώς εννοεί το σημείωμα και το τηλεφώνημα προς τον Αργυρίου. Ο ίδιος όμως παρ’ ότι ήξερε, όπως λέει, πως είχε αναβληθεί, ΄΄αναπτύσσει δίκτυα πληροφοριών΄΄, έρχεται σε επαφή με αξιωματικούς που εκτελούσαν υπηρεσία (πλωτάρχη Διγενή στο ΝΣ, πλωτάρχη Γκίνη που ήταν μυημένος και υπηρετούσε στο ΑΝ/Γ΄ ΕΓ άρα γνώριζε τις κινήσεις όλων των πλοίων), κυβερνήτες πλοίων (Παππά που ήταν στο Ηράκλειο, Κυριακόπουλο των Α/Γ και του δίνει εντολές), ενημερώνει στο τέλος και την ηγεσία. Είναι ο ρόλος του πρωταρχικός.


Παρατηρούμε στελέχη τρίτης σειράς να συσκέπτονται, να αποφασίζουν και να δρουν για εξάρθρωση μιας οργάνωσης τέτοιας εκτάσεως. Δεν πείθουν οι επίσημες ανακρίσεις και οι καταθέσεις στον Σκεμπέα, πως αυτή η υπόθεση δεν απασχόλησε σε ανώτερα επίπεδα το καθεστώς. Εάν εξαιρεθούν ο ΑΕΔ, ο Μαργαρίτης και ο Αραπάκης, που εμπλέκονται σε προχωρημένη φάση και στο πρώτο διερευνητικό στάδιο το πρωί της 23ης Μαίου στο ναύσταθμο, πουθενά δεν εμφανίζονται άλλα στελέχη της ΄΄επαναστάσεως΄΄. Εντύπωση επίσης προκαλεί η ευκολία με την οποία αποφασίζει ο Μαργαρίτης (αρχηγός του Ναυτικού) να αναλάβει ο στρατός τις ανακρίσεις, ενώ την αρχή είχαν κάνει προσωπικά ο Αραπάκης (αρχηγός στόλου) και Νικολόπουλος. ΄΄Δεν είμαστε σε θέση...΄΄ λέει ο Α/ΓΕΝ, ενώ ο Νικολόπουλος στη συνέντευξή του τα βάζει με τον Μαργαρίτη που έδωσε την υπόθεση στο στρατό. Δεν θα υπήρχαν, λέει, τέτοιες συνέπειες για το ναυτικό με τόσες πολλές αποτάξεις. Θα έκλειναν το θέμα με διό- τρεις αποστρατείες, όπως ο Περβαινάς την 13η Δεκεμβρίου.
Όμως τα πράγματα δεν έγιναν όπως θα ήθελε ίσως ο Νικολόπουλος, ενώ βλέπουμε τον Αραπάκη με ιδιαίτερη σπουδή να προβαίνει ο ίδιος σε ανακρίσεις από την πρώτη στιγμή. Ο αξιωματικός αυτός είδε την ευκαιρία για συντομότερη ανέλιξη στη θέση του Α/ΓΕΝ, που επί πέντε χρόνια κατείχε ο Μαργαρίτης. Και σωστά διέβλεψε.


Όσοι φρόντισαν να δοθεί η υπόθεση στο στρατό, γνώριζαν πολύ καλά πως το ΕΑΤ/ΕΣΑ θα βασάνιζε, θα τρομοκρατούσε και θα ταλαιπωρούσε τους ΄΄συνωμότες΄΄ όπως και έγινε. Ο Αραπάκης σε ένα χρόνο από τα γεγονότα αυτά στέλνει συγχαρητήρια στους επανερχόμενους αξιωματικούς με τη μεταπολίτευση, που ο ίδιος παρέδιδε στα χέρια βασανιστών του καθεστώτος. Αυτός ο αξιωματικός παρίστατο επί χρόνια στη μεταπολίτευση στη δεξίωση του Προέδρου της Δημοκρατίας για τον εορτασμό της πτώσης της χούντας. Μία εβδομάδα μετά την αποκάλυψη της οργάνωσης αποστρατεύθηκε ο Μαργαρίτης και ανέλαβε ο Αραπάκης. Ο τελευταίος παρέμεινε Αρχηγός του Ναυτικού και έξι μήνες μετά τη μεταπολίτευση, προς επιβράβευση του ρόλου που έπαιξε τις ημέρες της κρίσης του Κυπριακού και της πτώσης της χούντας.


Στις 30 Ιουνίου ο Αραπάκης εκπέμπει έγγραφο, με το οποίο διαγράφει από τις υπηρεσίες τους όλους, που είχαν συλληφθεί και τους υπολογίζει ως δύναμη του ΑΝ/ΔΚΒ και υπόδικους. Η αξία αυτού του εγγράφου έγκειται, στο ότι οι ημερομηνίες διαγραφής από την οργανική δύναμη των υπηρεσιών τους, είναι και οι ημερομηνίες σύλληψής τους.


Με τις συλλήψεις, ο ΑΠΑΕΣΑ (είναι ο ασκών την ποινική δίωξη του εκτάκτου στρατοδικείου Αθηνών) εκδίδει και απανωτές διαταγές για προανάκριση από τον αναθεωρητή Γ΄ Σκεμπέα Γρηγόριο, που συντάσσει και υποβάλλει πόρισμα σαράντα μία σελίδων, την 18η Ιουλίου.
Είναι μεγάλη η διαφορά στον τρόπο που δρουν οι αρμόδιοι για την αποτροπή της κίνησης, με τη διστακτικότητα και έλλειψη αποφασιστικότητας, που εμφανίζεται στην οργάνωση του σχεδιαζόμενου κινήματος. Οι πιστοί του καθεστώτος έχουν με το μέρος τους τη ΄΄νομιμότητα΄΄, την αίσθηση πως ΄΄σώζουν την επανάσταση΄΄, την κάλυψη της ηγεσίας για οτιδήποτε κάνουν (συλλαμβάνουν οποιονδήποτε ανεξάρτητα βαθμού), έχουν ένοπλες ομάδες του ΕΑΤ/ΕΣΑ, ανακριτές, βασανιστές κ.ο.κ. Και πάνω απ’ όλα ξέρουν ακριβώς τι θέλουν, έχουν στόχο συγκεκριμένο, δρουν με βάση απλό σχέδιο για να προλάβουν τα γεγονότα και όχι για να δημιουργήσουν άλλα. Δεν κινδυνεύουν, έχουν τον αιφνιδιασμό με το μέρος τους, έχουν ηγεσία που αποφασίζει και παίρνουν και αποφάσεις, δεν αναβάλλουν.


Από την κατανομή  κατά τάξη μαχίμων και μηχανικών συλληφθέντων, προκύπτει πως, το επιχείρημα ότι περίμεναν την ευκαιρία που, η τάξη των αντιπλοιάρχων στελεχών του αρχικού πυρήνα θα έχει σειρά για κυβερνήτες αντιτορπιλικών, δεν είναι και το καθοριστικό. Εφ’ όσον ξεκινούν από πολύ νωρίς, να συζητούν κάποια δυναμική εκδήλωση, τότε είναι συγκυρία η απόφαση να κινηθούν το Μάιο του 1973. Εξ άλλου έχει περάσει και σημαντικός χρόνος από τις πρώτες σκέψεις για δυναμική αντίδραση, που είχε αποτύχει το 1969 με το Σούλη, εξ ου και δεν υπήρξαν τότε συλλήψεις.

Το ποσοστό των συμμετεχόντων αξιωματικών (17% στους μάχιμους και 16% στους μηχανικούς) είναι μεγάλο για παράνομη οργάνωση, εάν μάλιστα ληφθεί υπόψη πως σ’ αυτό δεν περιλαμβάνονται εκείνοι, που δεν συνελήφθησαν, ούτε ήταν γνωστοί και καταχωρημένοι σε βιβλία, άρθρα κ.λ.π. Από έγγραφα (καταθέσεις στην ανάκριση, συνεντεύξεις και αρθρογραφία), έχουν προκύψει και επί πλέον εβδομήντα επτά μέχρι στιγμής ονόματα με μυημένους και ενήμερους. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται και άτομα που ήταν ενήμερα για την οργάνωση, χωρίς αυτό να σημαίνει πως αυτήν την ενημέρωση την είχαν από μέλη της (π.χ. Νικολόπουλος, Ντερτιλής κ.α.) Απ’ αυτούς σαράντα ένας είναι μάχιμοι και δώδεκα μηχανικοί με αποτέλεσμα να αυξάνονται κατά πολύ τα ποσοστά που υπολογίσθηκαν πιο πάνω. Επειδή κανείς δεν ασχολήθηκε μ’ αυτούς στην επταετία, ούτε κυρίως μετά, δεν έγιναν γνωστοί. Έτσι αιτιολογείται η πικρία μεταξύ εκείνων, που ενώ είχαν δραστηριοποιηθεί προετοιμάζοντας τα πλοία τους για την επιχείρηση του κινήματος, δεν αναγνωρίσθηκε αυτή τους η συμμετοχή. Όπως ακριβώς έγινε και με όσους δραστηριοποιήθηκαν στο Κίνημα της 13ης Δεκεμβρίου 1967 από το επίπεδο των κυβερνητών και κάτω.


Ένα ερώτημα που προκύπτει εύλογα είναι, γιατί ήθελαν οι ΄΄συνωμότες΄΄ πολιτική κάλυψη και καταλήγουν στον Αβέρωφ. Όσο για το πρόσωπο που επέλεξαν δεν προκαλεί απορία, αφού εκτός ότι είχαν πρόσβαση σ’ αυτόν μέσω του Σέκερη, ο Αβέρωφ ανήκε στο συντηρητικό χώρο, ήταν ο ΄΄γεφυροποιός΄΄, άρα θα αναλάμβανε τις διαπραγματεύσεις με το καθεστώς, όπως έβλεπαν να εξελίσσεται η έκρηξη του εγχειρήματος. Επίσης ήταν γνωστές οι σχέσεις του με τη βασιλική αυλή και τον Καραμανλή, στου οποίου την επαναφορά προσέβλεπαν.

Πολιτική κάλυψη θέλουν οι ΄΄συνωμότες΄΄ αξιωματικοί του ναυτικού. Δεν είναι στόχος τους μια άλλη στρατιωτική κυβέρνηση, και δεν βλέπουν τους εαυτούς τους να παίζουν ρόλο σε κυβέρνηση. Δεν θέλουν μια αλλαγή καπέλου στη δικτατορία, αλλά μια εξουσία από πολιτικά πρόσωπα, που θα οδηγήσει στον κοινοβουλευτισμό. Δεν υπάρχει καμία τάση για επαναστατική διαδικασία, κοινωνικές μεταρρυθμίσεις, αλλαγή στο κοινωνικοοικονομικό σύστημα. Δεν πρόκειται για εξέγερση με οικονομικά και κοινωνικά αιτήματα. Πρόκειται για δυναμική επέμβαση ώστε, να φύγει ένα στρατιωτικό καθεστώς, και να γίνει αλλαγή στα πλαίσια του ισχύοντος κοινωνικού- οικονομικού συστήματος.

Στη μεταπολίτευση και τα χρόνια που ακολούθησαν, εκτός του Αβέρωφ που ωφελήθηκε σημαντικά ως πολιτικός από την υπόθεση αυτή, και άλλοι της οργάνωσης για κίνημα στο ναυτικό βρέθηκαν στην ελληνική Βουλή και υπουργοποιήθηκαν. Οι Παπαδόγκωνας, Σταθόπουλος, Αποστολάκης, Μηναίος διετέλεσαν Βουλευτές και οι τρεις πρώτοι και υπουργοί.
 

ΑΥΡΙΟ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΚΑΚΑΡΑ


 

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook