Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Συνδικαλισμός και πολιτική δραστηριότητα στις Ένοπλες Δυνάμεις.

10.02.2011 | 05:52


Του ΑΝΤΩΝΗ ΚΑΚΑΡΑ*


Τα αιτήματα που οι άλλοι εργαζόμενοι διεκπεραιώνουν μέσα από τις συνδικαλιστικές τους ενώσεις, τα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων (ΕΔ) τα υποβάλλουν με αναφορές τους ιεραρχικά. Αλλά μόνο μεμονωμένα ή παράτυπα μέσω ισχυρών γνωριμιών με πολιτικούς.


Πριν από λίγες ημέρες αξιωματικοί των ΕΔ (γιατί άραγε λείπουν οι υπαξιωματικοί;) προσέφυγαν στη δικαιοσύνη για ίδρυση σωματείου. Η είδηση παλαιότερα θα προξενούσε άμεσες αντιδράσεις, δηλώσεις, και αστραπιαία αντιμετώπιση με εξαφάνιση της ΄΄εκκρεμότητας΄΄. Τα πράγματα και οι καιροί αλλάζουν και περιμένουμε να δούμε, πως θα αντιμετωπισθεί από τη δικαιοσύνη και τη διοίκηση το θέμα. Εν τω μεταξύ ας ρίξουμε μια ματιά στην μεταπολεμική προϊστορία του συνδικαλισμού από την πλευρά του νομοθέτη.


Το ΄΄συνεταιρίζεσθαι΄΄ (δηλαδή ο συνδικαλισμός), η απεργία και η κομματική δραστηριότητα, αντιμετωπίσθηκαν θεσμικά σε όλα τα κείμενα των Συνταγμάτων την μεταπολεμική περίοδο, ως δικαιώματα που περιορίζονται ή απαγορεύονται για τους στρατιωτικούς. Οι προβλέψεις των Συνταγμάτων στη συνέχεια, καλύφθηκαν από νόμους.


Στο Σύνταγμα του 1952 άρθρο 11, «…το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι…. εις τους δημοσίους υπαλλήλους δύναται δια νόμου να υποβληθεί εις ορισμένους περιορισμούς…. η απεργία απαγορεύεται…».


Το ίδιο Σύνταγμα με το άρθρο 71 προβλέπει πως, στρατιωτικοί εν ενεργεία δεν δύνανται να «..εκλεγώσιν βουλευταί ουδέ να ανακηρυχθώσιν υποψήφιοι εάν μη παραιτηθώσι προ της ανακηρύξεως των υποψηφίων(...)». Έκτοτε, όποιος ήθελε να φύγει από τις ΕΔ, φρόντιζε να βάλει υποψηφιότητα σε οποιοδήποτε κόμμα τον δεχόταν στα ψηφοδέλτιά του. Το μέτρο χρησιμοποιήθηκε μέχρι σήμερα από μεγάλο αριθμό στελεχών και στα τρία όπλα.


Τα Συντάγματα του 1968 και 1973 του στρατιωτικού καθεστώτος με το άρθρο 29 διατηρούν την ίδια σχεδόν διατύπωση με του 1952 στο δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι και απαγορεύουν την «(...)απεργία υφ’ οιανδήποτε μορφήν(...)». Γίνονται όμως πιο σκληρά εφ’ όσον η συμμετοχή των υπαλλήλων τούτων σε απεργία «(...)θεωρείται αυτοδικαίως ως δήλωσις παραιτήσεως (...)». Και στους μεν δημοσίους υπαλλήλους μπορεί να κινούνταν οι διαδικασίες για απόλυση. Οι στρατιωτικοί όμως δεν υπήρξε περίπτωση, τουλάχιστον γνωστή, όπου απείργησαν, αλλά και ούτε μπορούσαν να παραιτηθούν.

Ειδικά στη δικτατορία, όχι μόνον διότι δεν γινόντουσαν εκλογές για να πάρουν μέρος και έτσι να απομακρυνθούν. Αλλά για όλη την μεταπολεμική περίοδο μέχρι πρόσφατα, ίσχυε η κήρυξη πολέμου κατά της Αλβανίας του 1940. Και έτσι κανείς στρατιωτικός δεν μπορούσε να παραιτηθεί, πριν λήξουν οι τυπικές δεσμεύσεις σε χρόνια υπηρεσίας.


Η δικτατορία φροντίζει και προβλέπει σε αρκετά σημεία των ΄΄Συνταγμάτων΄΄ της τα σχετικά με ΄΄(...)την προστασία του κρατούντος κοινωνικού καθεστώτος, τον ελληνικό και χριστιανικό πολιτισμό, τα εθνικά ιδεώδη, την εθνική ασφάλεια, την ασφάλεια του κράτους και των ΕΔ΄΄.


Ο συνδικαλισμός απαγορεύεται στους στρατιωτικούς και μεταδικτατορικά, όπως και «(...) οιασδήποτε μορφής εκδηλώσεις υπέρ πολιτικών κομμάτων…ως και ενεργός υπέρ κόμματος δράσις…». Η ίδια απαγόρευση ισχύει και για τους δικαστικούς, τους δημοσίους υπαλλήλους και τα όργανα των Σωμάτων Ασφαλείας.


Ο περιορισμός των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων των στρατιωτικών, αποβλέπουν στην ποδηγέτησή τους και την απομάκρυνσή τους από προβληματισμούς ΄΄επικίνδυνους΄΄ στην αποστολή τους. Υλοποιείται με τους νόμους που ερμηνεύουν το Σύνταγμα, με περιοριστική τάση.


Ακολουθούν οι διάφορες εγκύκλιοι, οι εσωτερικοί κανονισμοί και οι διαταγές που εκδίδονται Ο Καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου θεωρεί τους συγκεκριμένους περιορισμούς «…υπέρμετρους και…ασυνήθιστους στη συνταγματική τάξη…» Σχολιάζοντας μάλιστα τις απαγορεύσεις αυτές, επισημαίνει πως «…από τα πέντε ευρωπαϊκά Συντάγματα (γερμανικό, γαλλικό, ιταλικό, τουρκικό και ελληνικό) που περιέχουν ρύθμιση πολιτικών κομμάτων, μόνον ένα (το ιταλικό) εκτός του ελληνικού δίνει τη δυνατότητα στον κοινό νομοθέτη να περιορίσει το δικαίωμα συμμετοχής σε κόμματα των…εν ενεργεία μονίμων αξιωματικών….».


Είναι εμφανής η αυστηρότητα με την οποία ο Κασιμάτης κρίνει τις δύο απαγορεύσεις (εκδήλωση και δράση υπέρ κόμματος). Από τον σχολιασμό του προκύπτει και ο σκοπός του συνταγματικού νομοθέτη. «(...)και οι δύο διατάξεις μαζί περιορίζουν και συρρικνώνουν υπέρμετρα τη λαϊκή βάση διαμόρφωσης της πολιτικής γνώμης, με το να αποκλείουν από το ζωτικότερο χώρο της πολιτικής ζωής το μεγάλο εκείνο τμήμα του κοινωνικού συνόλου με τον ψηλότερο –σε συνολική εκτίμηση- βαθμό παιδείας(...)».

Και εάν ακόμα γίνει δεκτή η εκτίμηση αυτή περί μορφώσεως, δεν είναι απαραίτητο να δεχτούμε αυτό που υπονοεί το σχόλιο του Κασιμάτη (για τις αιτίες των συνταγματικών απαγορεύσεων). Ότι δηλαδή οι πιο μορφωμένοι (και δη οι συγκεκριμένοι υπάλληλοι) είναι και πιο επικίνδυνοι ή και οι πιο απαραίτητοι (ανάλογα την οπτική γωνία που ερμηνεύει κανείς την απαγόρευση) για το ΄΄σύστημα΄΄. Και γι’ αυτό εξαιρούνται από πολιτική δραστηριότητα κ.λ.π.


Όσον αφορά το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι μεταδικτατορικά, η απαγόρευση για τους στρατιωτικούς παρέχεται στο νομοθέτη. Το Σύνταγμα του 1975 με το άρθρο 12 παρ.4 του δίνει την ισχύ, να το περιορίσει σε όλες τις κατηγορίες των δημοσίων λειτουργών (άρα και στους στρατιωτικούς πρώτα απ’ όλους) που αναφέρονται και στο άρθρο 29 παρ. 3 για τα πολιτικά κόμματα.


Για να ολοκληρώσουμε την εικόνα με τα ισχύοντα από την έναρξη της νέας χιλιετίας, σημειώνουμε πως, το 2001 η αναθεωρητική βουλή περιορίζει την απαγόρευση οιασδήποτε μορφής εκδηλώσεων υπέρ ή κατά πολιτικού κόμματος μόνον «(...)κατά την άσκηση των καθηκόντων…». Δεν προκύπτει στην πράξη μεγάλη διαφορά. Δεν τολμά κανείς να δραστηριοποιηθεί κομματικά, έστω και εκτός ασκήσεως καθηκόντων. Εκτιμάται πως, και εάν κανείς το τολμούσε, η ερμηνεία που θα δινόταν θα ήταν πως, ο στρατιωτικός βρίσκεται πάντα σε υπηρεσία.


Από την άλλη πλευρά καταργείται με το ισχύον από 2001 αναθεωρημένο Σύνταγμα η παρ. 4 του άρθρου 12 του Συντάγματος του 1975, που έθετε περιορισμούς στο δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι. Κατόπιν τούτου ήταν ζήτημα χρόνου (που επήλθε ήδη) να προκύψει προσπάθεια σύστασης συνδικαλιστικού οργάνου στελεχών των ΕΔ. Απομένει να δούμε την εξέλιξη δικαστική, νομοθετική ή άλλη των μηχανισμών εξουσίας, όπως έγινε με τους αστυνομικούς μετά την ίδρυση των σωματείων τους.


Για τους στρατιωτικούς διαφαίνεται πως υπάρχει κενό στον τομέα αυτόν. Η ΄΄επαγγελματοποίηση΄΄ μεγάλου τμήματος των στρατευσίμων, η ΄΄παγκοσμιοποίηση΄΄ των ΕΔ με τις ειδικότητες του Μονίμου Οπλίτη κ.λ.π. είναι αναμενόμενο να συνεγείρουν και τις συνδικαλιστικές ανησυχίες των στρατιωτικών.


Εάν σταθούμε λίγο στις προοπτικές του συνδικαλιστικού κινήματος στις ΕΔ, θα πρέπει να ρίξουμε μια ματιά στην προϊστορία ύπαρξής του στον στρατό των ΗΠΑ, για τον οποίο έχουμε κάποια στοιχεία. Και τούτο επειδή άρχισαν και στην Ελλάδα να εφαρμόζονται παρόμοιες διαδικασίες και φαινόμενα της ελεύθερης αγοράς και στον τομέα των ενόπλων δυνάμεων και περισσότερο των αποστολών τους (διαμόρφωση μισθών και επιδομάτων ως κίνητρο για συμμετοχή σε αποστολές εκτός της χώρας, ανάθεση σε ιδιωτικές εταιρίες μέρους αρμοδιοτήτων και υπηρεσιών κ.ο.κ.). Υπάρχουν ομοιότητες με τις ΗΠΑ.

Ο συνδικαλισμός εκεί (σε όποια μορφή και εάν λειτουργεί) και οι αρχές των αντίστοιχων οργανώσεων έχουν αρμοδιότητα στο στρατό αφού «…από το 1983 τα μέλη των ΕΔ λογαριάζονταν ως τμήμα του εργατικού δυναμικού, για πρώτη φορά στην αμερικάνικη ιστορία….» Κάποιες συνδικαλιστικές ενώσεις είχαν δείξει ενδιαφέρον για να ενεργοποιηθούν μέσα στις ΕΔ, όμως το 1978 απαγορεύθηκε με νόμο η δημιουργία οργανωμένων ομάδων στις ΕΔ. Το φαινόμενο είχε παρουσιαστεί περισσότερο στους στρατευμένους παρά στα στελέχη.


Η προσαρμογή σε νέα δόγματα, στρατηγικές, οι λεγόμενες νέες απειλές, η νέα δομή, άρα εκπαίδευση, νοοτροπία, κ.λ.π. των ΕΔ τις οδηγούν σε αποδέσμευση από παραδοσιακούς ρόλους. Ρόλοι που αφορούσαν εθνικούς και άλλους παραδοσιακούς κινδύνους, για τους οποίους είναι πρόθυμος ο Έλληνας να υπηρετήσει και να πολεμήσει. Εκτός των άλλων και η καλλιέργεια ΄΄μισθοφορικής΄΄ νοοτροπίας, όσο απεχθής και εάν είναι η προοπτική, οδηγεί αναπόφευκτα και στον συνδικαλισμό, έστω αυτής της μορφής που ο Μόσχος περιγράφει για τις ΕΔ των ΗΠΑ. Τα ρεύματα και οι κρατούσες αντιλήψεις και μέθοδοι που συνδέουν κοινούς στόχους, εκπαίδευση, δόγμα, απειλές κ.ο.κ. των ΕΔ των δύο χωρών, άρχισαν να επηρεάζουν και τον συνδικαλιστικό τομέα. Αρκεί να λειτουργήσει τουλάχιστον σ’ αυτόν τον τομέα σωστά.


Ας ελπίσουμε να είναι υγιής, όχι ποδηγετούμενη, και προς το συμφέρον των στρατιωτικών και της εθνικής άμυνας η προσπάθεια και η εξέλιξή της για ίδρυση σωματείου των αξιωματικών των ΕΔ. Οι καιροί για τη χώρα μας με την πολύπλευρη δραστηριότητα (για να μην πούμε επίθεση) από τους γείτονες μας είναι δύσκολοι. Η Τουρκία με πλήρη συμπαράσταση του κοινού μας ΄΄σύμμαχου΄΄ των ΗΠΑ τα θέλει όλα δικά της και το Αιγαίο και η υπόλοιπη Κύπρος κινδυνεύει. Στα βόρεια σύνορα τώρα διακρίνουμε απειλές. Θα θέλαμε πρώτο στόχο και στα συνδικαλιστικά αιτήματα και τις ανησυχίες, την αντιμετώπιση από την πολιτεία των όποιων εκκρεμοτήτων στον τομέα προσωπικού ώστε, να είναι απερίσπαστο και έτοιμο για τους πραγματικούς κινδύνους που ελλοχεύουν για τον τόπο μας.

*Α. ΚΑΚΑΡΑΣ, αρχιπλοίαρχος ε.α ,συγγραφέας,μέλος ΚΕΘΑ

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΕΧΕΙ ΓΡΑΦΤΕΙ ΛΙΓΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΤΗ ΠΡΟΣΦΥΓΗ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΤΟΥΣ. ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΙΚΑΙΡΟ.

Tags:

 

Στην ίδια κατηγορία

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook