Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Ανάλυση: Το NATO και η Ελλάδα στο σταυροδρόμι των σχέσεων ΗΠΑ και Τουρκίας

15.10.2018 | 06:00
Του Λάμπρου Τζούμη, Αντιστρατηγου ε.α.

Η απελευθέρωση του πάστορα Μπράνσον μετά από ενάμιση χρόνο κράτησης, αποτέλεσμα έντονων οικονομικών πιέσεων που ασκήθηκαν στην Τουρκία, προκαλεί για μια ακόμα φορά συζητήσεις αναφορικά με το μέλλον των αμερικανοτουρκικών σχέσεων και πως επηρεάζει αυτό τη χώρα μας.

Η επίλυση του εν λόγω θέματος ήταν ένα από τα «αγκάθια» στις σχέσεις των δύο χωρών, αλλά δεν σημαίνει ότι το επόμενο διάστημα θα διαπιστώσουμε μια εντυπωσιακή εξομάλυνση των σχέσεων Τουρκίας – ΗΠΑ, καθόσον υφίστανται μια σειρά από λόγους με βαθύτερα αίτια. Ο Ερντογάν θεωρεί ότι οι ΗΠΑ ενορχήστρωσαν και σχεδίασαν το πραξικόπημα σε συνεργασία με τον ιμάμη Γκιουλέν για να τον ανατρέψουν και για το λόγο αυτό αρνούνται να τον εκδώσουν.

Στο μέτωπο της Συρίας που διακυβεύονται ζωτικά εθνικά συμφέροντα της Τουρκίας, έχει την αίσθηση ότι οι ΗΠΑ την υπονομεύουν με τη βοήθεια που παρέχεται στους Κούρδους αντάρτες του YPG. Σε όλα αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε ότι ο Ερντογάν έχει υιοθετήσει τη θεωρία που έχει διατυπωθεί στο δόγμα Νταβούτογλου, ότι η Τουρκία λόγω της γεωπολιτικής της θέσης και της ιστορίας της ως συνέχεια της οθωμανικής αυτοκρατορίας έχει τη δυνατότητα να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο με παγκόσμια στρατηγική σημασία. Για το λόγο αυτό, διατηρεί μια ανεξάρτητη και επαμφοτερίζουσα πολλές φορές στάση σε μια σειρά θεμάτων με αρνητικό πρόσημο για τα συμφέροντα των ΗΠΑ, όπως ο στρατηγικός εναγκαλισμός της Άγκυρας με τη Μόσχα.

Σε καμιά περίπτωση όμως δεν ισχύουν τα ευφάνταστα σενάρια που έχουν διατυπωθεί κατά καιρούς περί οριστικής ρήξης των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες, ενδεχομένως και αποχώρησης της Τουρκίας από το ΝΑΤΟ. Σε ότι αφορά στο τελευταίο, αξίζει να επισημάνουμε ότι η Άγκυρα όχι μόνο δεν σκοπεύει να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ, αλλά διεκδικεί αναβαθμισμένο ρόλο και συγκεκριμένα τη διοίκηση στην Κωνσταντινούπολη του αρχηγείου της Πρωτοβουλίας Ετοιμότητας του ΝΑΤΟ - Readiness Initiative (ΝRI), δύναμη που θα συμπεριλάβει 30 τάγματα, 30 πολεμικά πλοία και 30 μοίρες πολεμικών αεροσκαφών, με δυνατότητα ανάπτυξης εντός 30 ημερών.

Η γεωστρατηγική θέση της Τουρκίας, και η σταθερή πρόσδεσή της στο δυτικό άρμα, προσφέρει εγγυήσεις ασφάλειας - σε πολλούς κρίσιμους για την συμμαχία - τομείς  και ταυτόχρονα αποτελεί ενα ανάχωμα στις μαξιμαλιστικές βλέψεις του ανατολικότερου πόλου. Η ανεξαρτητοποίηση της Τουρκίας από το δυτικό «άρμα», θα οδηγούσε σε κατακόρυφη αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της Ρωσίας, κάτι το οποίο σε καμιά περίπτωση δεν θα γινόταν αποδεκτό από τις ΗΠΑ και τη Δύση γενικότερα. Όλα αυτά τα γνωρίζει ο Ερντογάν και γι’ αυτό έχει υιοθετήσει μια επαμφοτερίζουσα στάση, με σκοπό την απόκτηση των μέγιστων δυνατών ανταλλαγμάτων για την πλήρη επανένταξή της Τουρκίας στη δυτική σφαίρα επιρροής.

Σε ότι αφορά τη χώρα μας και ανεξάρτητα της πορείας των αμερικανοτουρκικών σχέσεων, απαιτείται να καταρτιστεί στρατηγική που θα κινηθεί σε δύο άξονες. Πρώτον στην ανάπτυξη μιας διευρυμένης στρατιωτικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, η οποία όμως απαιτείται να γίνει συντονισμένα και όχι αποσπασματικά, για λόγους μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων όπως συνέβη πρόσφατα με τις δηλώσεις του ΥΕΘΑ. Η περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να αποφέρει τεράστια οφέλη στην Ελλάδα, τα οποία δεν αφορούν μόνο στο οικονομικό μέρος, αλλά θα οδηγήσουν σε μεγιστοποίηση της ελληνικής γεωστρατηγικής σημασίας και την εξυπηρέτηση των ελληνικών συμφερόντων.

Η περιοχή της Ν.Α. Μεσογείου βρίσκεται στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος και των ΗΠΑ, λόγω της συριακής κρίσης αλλά και των ενεργειακών αποθεμάτων που σύμφωνα με τις ενδείξεις υπάρχουν. Οι ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις των ΗΠΑ, έχουν τη ανάγκη φιλοξενίας στην περιοχή προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης και άμεσης επέμβασης σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη και ασταθή γεωστρατηγικά περιοχή, που είναι ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα τους.

Ο δεύτερος άξονας που απαιτείται να κινηθεί η χώρα μας, είναι η ενδυνάμωση της στρατηγικής συνεργασίας που έχει αναπτυχθεί με την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Η συνεργασία περιλαμβάνει αριθμό κοινών στρατιωτικών ασκήσεων και συνεκπαιδεύσεων, κυρίως στον αεροπορικό και ναυτικό τομέα και αυτή ενδυναμώνεται και ενισχύεται στη βάση του ότι και οι τρεις χώρες μπορούν να συνεργαστούν μαζί με την Κύπρο για την αξιοποίηση των ενεργειακών κοιτασμάτων στη λεκάνη της Μεσογείου.

Όπως είναι γνωστό οι σχέσεις της Τουρκίας με την Αίγυπτο και το Ισραήλ δεν είναι οι καλύτερες. Η Άγκυρα στην προσπάθεια της να εμφανιστεί ως ηγέτιδα δύναμη του σουνιτικού κόσμου, έχει κατηγορήσει τον ηγέτη της Αιγύπτου ότι καταπιέζει τους Αδελφούς Μουσουλμάνους που είναι αδελφό κόμμα με τους Τούρκους ισλαμιστές του Ερντογάν. Ο πρόεδρος της Αιγύπτου έχει δηλώσει ότι δεν ανέχεται την παρέμβαση αυτή της Τουρκίας στα εσωτερικά της χώρας του. Οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα το 2010 με το πλοίο Μαβί Μαρμαρά, μπορεί να χαρακτηριστούν ως ουδέτερες ή «κακές» και παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες προσέγγισης δεν έχουν προς το παρόν τελεσφορήσει. Παράλληλα, η Άγκυρα είναι ενοχλημένη με την Αίγυπτο και το Ισραήλ εξ’ αιτίας της συμφωνίας που έχουν υπογράψει με την Κυπριακή Δημοκρατία για τον καθορισμό της ΑΟΖ, χωρίς να ληφθούν υπόψη οι τουρκικές αμφισβητήσεις.

Η Ελλάδα θα πρέπει με σωστά δομημένη στρατηγική, να εκμεταλλευθεί την παροχή στρατιωτικών εγκαταστάσεων, τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν ανάγκη. Επίσης μέσω της σχέσης που έχει αναπτύξει με το Ισραήλ και την Αίγυπτο σε συνδυασμό με πολύ καλές σχέσεις που έχουν οι χώρες αυτές με τις ΗΠΑ και τις ουδέτερες έως κακές σχέσεις που έχουν με την Τουρκία, να επιδιώξει την αναβάθμιση της αμυντικής θωράκισης της χώρας. Αυτό όμως προϋποθέτει μια πολιτική που θα υλοποιείται με συνέπεια και συνέχεια, γεγονός που δυστυχώς ελλείπει σε μεγάλο βαθμό από τη στρατηγική της χώρας μας.


 

Στην ίδια κατηγορία

ΣΧΟΛΙΑ