Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

EgyptAir: Γιατί υιοθετούμε τις θεωρίες που μας βολεύουν;

21.05.2016 | 16:12
 Γράφει ο Μανούσος Τραχαλάκης
Air Safety Investigator MSc


Έχουν συμπληρωθεί ήδη εξήντα ώρες από την στιγμή που η πτήση MS804 έχει χαθεί από τις εικόνες των επίγειων σταθμών ραντάρ. Η ανησυχία της κοινής γνώμης αλλά και των αρμόδιων παραγόντων είναι φανερή, καθώς έχουν ξυπνήσει μνήμες από την μοιραία πτήση της EgyptAir από το 1999, όπου 216 άτομα βρήκαν τραγικό θάνατο στον Ατλαντικό Ωκεανό, με τα τελευταία λόγια τότε του Αιγύπτιου συγκυβερνήτη: “ Tawkalt ala Allah! (εμπιστεύομαι τον Θεό!)... Tawkalt ala Allah! (εμπιστεύομαι τον Θεό!)...” χωρίς να προσπαθεί να τραβήξει όμως πίσω τα χειριστήρια για να σταματήσει την κάθοδο...

Σε κάθε ανάλογη περίπτωση, το πρώτο μέλημα της επιτροπής η οποία θα ασχοληθεί αρχικά με τον εντοπισμό και την συλλογή των απαραίτητων στοιχείων, είναι η ανεύρεση και εξαγωγή στοιχείων από τους καταγραφείς των στοιχείων πτήσεως του μοιραίου αεροσκάφους. Σημαντική βοήθεια σε αυτό, θα δώσει ο πομπός ανάγκης (Emergency Locator Transmitter-ELT) ο οποίος πρέπει να έχει αρχίσει να εκπέμπει σε μία συγκεκριμένη διπλή συχνότητα (406 and 121.5 MHz) και βρίσκεται τοποθετημένος στο ουραίο τμήμα του αεροπλάνου, μαζί με τους καταγραφείς πτήσεων.

Μέχρι τώρα οι έρευνες για το δικινητήριο αεροσκάφος Airbus A320 της EgyptAir, συνεχίζονται από τις Ελληνικές και Αιγυπτιακές αρχές, με την βοήθεια αρκετών ενδιαφερομένων κρατών και ήδη αρχίζουν να συλλέγονται τα πρώτα επιπλέοντα συντρίμμια χωρίς ωστόσο να έχει βρεθεί κάποιο σημαντικό επιβοηθητικό στοιχείο, εκτός τις όποιες πληροφορίες από το σύστημα ACARS για ένδειξη καπνού εντός του αεροσκάφους, που ήδη αναλύονται από τους ειδικούς.

Πέραν όμως των εξωτερικών αποδεικτικών στοιχείων, όπως οι επικοινωνίες, τα στοιχεία ACARS και τα στοιχεία από τα ραντάρ ελέγχου, οι καταγραφείς πτήσεων (Flight Data Recorders/Cockpit Voice Recorders-FDR / CVR), παραμένουν το βασικό εργαλείο για την επιτροπή διερεύνησης του ατυχήματος.

Ακόμη όμως και εάν δεν εξαχθούν κάποια επαρκή συμπεράσματα από τα CVR/FDR, η σύγχρονη επιστημονική έρευνα στην διερεύνηση ατυχημάτων, έχει την δυνατότητα να εξαγάγει ορισμένα ασφαλή συμπεράσματα, ακόμη και χωρίς στοιχεία από τους εσωτερικούς καταγραφείς. Για παράδειγμα, από τον βαθμό πτώσης του αεροσκάφους, με έναν αρκετά χαμηλό βαθμό υποδεικνύεται πιθανόν μία κράτηση κινητήρα, με έναν υψηλότερο βαθμό 5.000-7.000 ποδιών/λεπτό υποδεικνύεται πιθανή αποσυμπίεση και με έναν πολύ υψηλότερο βαθμό, υποδεικνύεται πλήρης απώλεια του ελέγχου του αεροσκάφους.

Όσο όμως προσεκτικές και στοιχειοθετημένες είναι οι αναφορές και τα συμπεράσματα από τις αρμόδιες αρχές, τόσο τα διάφορα σενάρια με τις ανάλογες θεωρίες συνωμοσίας αρχίζουν να κάνουν όλο και πιο έκδηλη την παρουσία τους στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Οι θεωρίες για τρομοκρατική ενέργεια, έκρηξη βόμβας και καταστροφική αποσυμπίεση, έκαναν από την αρχή την εμφάνισή τους, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί κάτι ανάλογο από το Υπέρυθρο Διαστημικό Δορυφορικό Σύστημα (Space Based Infrared System-SBIRS) των Ην.Πολιτειών. Σίγουρα εάν έχει δημιουργηθεί μία έκρηξη σημαντικού μεγέθους και διάρκειας, το σύστημα αυτό θα δώσει αρκετά σύντομα κάποια αποτελέσματα.


Στο σημείο αυτό ένας ψύχραιμος παρατηρητής των γεγονότων είναι δυνατόν να αναρωτηθεί ή ακόμη και να ενοχληθεί με το γεγονός, ότι από την πλευρά της κοινής γνώμης και των μέσων ενημέρωσης, γίνονται τόσο εύκολα αποδεκτές οι διάφορες θεωρίες συνωμοσίας σε τέτοιου είδους ανάλογα συμβάντα.

O Ρόμπ Μπρόθερτον, ψυχολόγος ερευνητής, από τους κορυφαίους ειδικούς στην ψυχολογία της θεωρίας συνωμοσίας, έχει μελετήσει διεξοδικά την ιστορική διαδρομή και τις συνέπειες αυτής της τάσης. Μέσα από τις έρευνες του απαντά στην ερώτηση γιατί δημιουργούμε ή και αποδεχόμαστε a priori αναπόδεικτες θεωρίες και φήμες. Αναφέρει λοιπόν ότι ορισμένες από τις υποθέσεις που αποδεχόμαστε, συντονίζονται με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νοητικής μας λειτουργίας. Συνδέονται δηλαδή με κάποιες βαθύτερες επιθυμίες μας, φόβους, ακόμη και με τις υποθέσεις που έχει υιοθετήσει ο καθένας μας για την λειτουργία του κόσμου.

Σίγουρα η αποδοχή αυτών των θεωριών δεν είναι η μοναδική ιδιαιτερότητα που εξωτερικεύει ο κάθε άνθρωπος. Το εύρος των ψυχικών μας “ιδιορρυθμιών”, από την προτίμηση μας στον κάθε “ηρωικό” αουτσάιντερ, μέχρι την τάση να πιστεύουμε για κρυφούς υποκινητές σε κάθε σημαντικό γεγονός, διαμορφώνουν αναπάντεχα και τον τρόπο που εξηγούμε την λειτουργία του περιβάλλοντος μας.

Κατ’αυτό τον τρόπο, η ψυχολογία των θεωριών συνωμοσίας, μας φανερώνει αρκετά για τον τρόπο που υιοθετούμε κάποιες παράξενες παραδοχές σε συλλογικό μάλιστα επίπεδο. Αποδεικνύεται έτσι, ότι η αποδοχή των όποιων συναφών θεωριών, δεν είναι κάποια ψυχολογική εκτροπή, αλλά ένα προβλέψιμο προϊόν της ανθρώπινης νοητικής λειτουργίας. Στο σημείο βέβαια αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι όλοι μας πιστεύουμε -έστω και ενδόμυχα- σε κάποιες θεωρίες συνωμοσίας και η αποδοχή αυτή δεν αποδεικνύεται πάντα ότι είναι λάθος. Μερικές φορές, οι συνωμοσίες υφίστανται στην πραγματικότητα. Περισσότερο όμως η επιβεβαίωση αυτή, λειτουργεί σαν την εξαίρεση που τελικά επιβεβαιώνει τον κανόνα. Κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει την αληθινή ιστορία που μας οδήγησε σε ένα πλήθος από διαφορετικές θεωρίες συνομωσίας , την τρομοκρατική επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Από μία διαφορετική οπτική γωνία, ένας επαγγελματίας του χώρου, σίγουρα διαπιστώνει ότι υπάρχει μία “τάση προσανατολισμού” της κοινής γνώμης και των μέσων ενημέρωσης σε συγκεκριμένους τομείς. Σε αίτια που δεν σχετίζονται με την συντήρηση του αεροσκάφους, την κόπωση των χειριστών, τις διαδικασίες που έχει ορίσει ο κατασκευαστής ή η εταιρεία διαχείρισης του αεροσκάφους. Πιο συγκεκριμένα, οι υποψίες αρχικά κατευθύνονται και εστιάζονται στον παράγοντα καιρό, στην τρομοκρατία, στην συμπεριφορά κάποιου μέλους του ιπτάμενου προσωπικού. Σε παράγοντες δηλαδή που δεν θα επηρεάσουν τόσο την υπόληψη και την φήμη του αεροπορικού οργανισμού.
Αφενός είναι εν μέρει κατανοητή αυτού του είδους η προσέγγιση την στιγμή που οι δηλώσεις στα μέσα μαζικής ενημέρωσης μπορούν να επηρεάσουν την χρηματιστηριακή απόδοση όλων των εμπλεκομένων μερών σε ένα ατύχημα. Αφετέρου, όλοι οι εμπλεκόμενοι στον αεροπορικό χώρο, πρέπει να αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι με την ανάπτυξη της τεχνολογίας θα διατίθεται όλο και λιγότερος χρόνος για την προετοιμασία διαχείρισης μιας κρίσης, ιδιαίτερα σε μαζικές ανθρώπινες απώλειες. Σε μία τέτοια μάλιστα κατάσταση οφείλουν να είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι. Σε μία ανάλογη κατάσταση θα πρέπει να υφίστανται προσχεδιασμένα σενάρια, όπου θα αντιμετωπίζονται με ισόποσο ενδιαφέρον όλες οι πιθανές αιτίες αποφεύγοντας το δυνατόν τις όποιες αναπόδεικτες θεωρίες. Άλλωστε όπως ο ερευνητής Ernest Agyemang Yeboah αναφέρει: “Οι συνομωσίες εμπνέονται πάντα από συνομώτες” και το ανοιχτό αεροπορικό πνεύμα δεν συμβαδίζει με το ρητό αυτό.

ΒΙΟ ΝΟΤΕ
Ο διερευνητής αεροναυτικών ατυχημάτων, Τραχαλάκης Μανούσος, είναι Πλωτάρχης του Πολεμικού Ναυτικού, ιπτάμενος εκπαιδευτής “Α”.
Είναι απόφοιτος του σχολείου U.S Navy Aviation Safety School, όπως επίσης και του U.K Royal Navy, Flight Safety School. Έχει λάβει πιστοποιημένη μεταπτυχιακή εκπαίδευση από το πανεπιστήμιο Cranfield (UK) με τίτλο Safety and Accident Investigation MSc, σύμφωνα με τα πρότυπα που ορίζει ο ICAO. Είναι μέλος της Διεθνούς Kοινότητας Διερευνητών Αεροπορικών Ατυχημάτων (ISASI) και του Διεθνούς Ιδρύματος Ασφάλειας Πτήσεων (FSF).



 

Στην ίδια κατηγορία

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook