Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

ΚΥΠΡΟΣ: "Από στρέβλωση σε στρέβλωση". Άρθρο του Α.Θεοφάνους

17.11.2012 | 00:20
Του Ανδρέα Θεοφάνους*


Αφορμή για το κείμενο αυτό δίνει η ανεξήγητη αλλαγή στάσης της αντιπολίτευσης στο θέμα της ίδρυσης Ιατρικής Σχολής. Αρχικά, σωστά ο ΔΗΣΥ, το ΔΗΚΟ και το ΕΥΡΩΚΟ, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα οικονομικά δεδομένα και τις ευρύτερες συνθήκες, είχαν εκφράσει επιφυλάξεις για να προχωρήσει η Ιατρική Σχολή στο Πανεπιστήμιο Κύπρου ως είχε αρχικά προγραμματισθεί. Ατυχώς όμως, ίσως φοβούμενοι ενδεχόμενο πολιτικό κόστος, υπαναχώρησαν και τελικά επέτρεψαν να επικρατήσει η κυβερνητική πρόταση. Η περίπτωση θυμίζει την εποχή που η κυβέρνηση είχε καταθέσει νομοσχέδιο για αύξηση του αριθμού των Δήμων και την υπερψήφιση του από όλα τα κόμματα χωρίς να υπολογισθούν οι οικονομικές συνέπειες. Τώρα εκ των υστέρων γίνεται λόγος για την ανάγκη ενοποίησης υπηρεσιών ή ακόμα και δήμων.

Κατ’ επανάληψιν έχει τονισθεί η σημασία του εξορθολογισμού των δημοσίων δαπανών και ο παραμερισμός των στρεβλώσεων σε όλο το φάσμα του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Παρά ταύτα όμως εξακολουθεί να υπάρχει χάσμα μεταξύ λόγων και έργων. Η τακτική αυτή συνεπάγεται σοβαρό κόστος. Η ίδρυση της Ιατρικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και μάλιστα χωρίς δίδακτρα διαιωνίζει τη μη ορθολογιστική διαχείριση πόρων σε μια πολύ δύσκολη περίοδο. Αν επιθυμεί η Πολιτεία και το Πανεπιστήμιο Κύπρου να προχωρήσουν με την Ιατρική Σχολή ας γίνει αυτό αλλά με ορθολογιστικό τρόπο όπου τουλάχιστον ένα μεγάλο μέρος των απαιτούμενων πόρων να προέρχεται από δίδακτρα. Ούτως ή άλλως μια τέτοια προσέγγιση θα έπρεπε να προκριθεί ακόμα και εάν οι οικονομικές συνθήκες ήταν ομαλές.

Πέραν τούτου – αλλά συνδεδεμένο με το εν λόγω εγχείρημα - στη βάση ποιάς λογικής δίνονται (ακόμα και σήμερα) επιδόματα «προσέλκυσης» στους ακαδημαϊκούς των κρατικών πανεπιστημίων ενώ οι όροι απασχόλησής τους είναι από τους καλύτερους διεθνώς; Και να υπήρχαν δημοσιονομικά πλεονάσματα αυτή η πρακτική θα έπρεπε να επαναξιολογηθεί.


Προφανώς θα πρέπει να επαναξιολογηθεί η ευρύτερη πολιτική του κράτους (και των κομμάτων) σε σχέση με τους προϋπολογισμούς των κρατικών πανεπιστημίων καθώς οι πόροι για τη λειτουργία τους προέρχονται σχεδόν αποκλειστικά από το κράτος - από τους φορολογούμενους πολίτες δηλαδή. Απαιτείται ένας ρεαλιστικός στρατηγικός σχεδιασμός. Σε πολλά δυτικά πανεπιστήμια ο προϋπολογισμός αποτελείται από φοιτητικά δίδακτρα, κρατική χορηγία, κονδύλια που εξασφαλίζονται από ερευνητικά προγράμματα και από δωρεές. Στην Κύπρο δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο. Όταν ιδρύθηκε το Πανεπιστήμιο Κύπρου η τότε κυβέρνηση Βασιλείου κατέθεσε νομοσχέδιο στη Βουλή που προνοούσε ένα επίπεδο διδάκτρων. Η θεωρητική λογική ήταν ότι επειδή η τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι επιθυμητό κοινωνικό αγαθό θα πρέπει να επιχορηγείται. Παράλληλα όμως επειδή το κάθε άτομο που μορφώνεται απολαμβάνει ιδιαίτερα οφέλη, είναι λογικό να καταβάλλει μέρος του κόστους. Έτσι στα πλείστα ιδρύματα των αγγλοσαξονικών χωρών υπάρχουν και δίδακτρα και επιχορηγήσεις. Στην Κύπρο επικράτησε η φιλοσοφία της δωρεάν παιδείας 100% για τα κρατικά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Θεατές σε όλα αυτά τα επαναλαμβανόμενα παρατράγουδα είναι οι προβληματιζόμενοι πολίτες οι οποίοι αναρωτιούνται αφ’ ενός για τις ευθύνες του όλου πολιτικοοικονομικοκοινωνικού συστήματος και αφ’ ετέρου για τις προεκτάσεις της φιλοσοφίας της Τρόικα που το σύστημα τους επέβαλε. Η ίδια η Τρόικα όμως δεν φαίνεται να λαμβάνει υπ’ όψιν κοινωνικά δεδομένα όπως η ανάγκη κοινωνικής συνοχής. Αντίθετα, διακατέχεται από μια σκληρή ορθολογιστική οικονομική και λογιστική προσέγγιση. Η υλοποίηση αυτής της προσέγγισης πολλές φορές συνεπάγεται ένα οδυνηρό κοινωνικό κόστος. Από την άλλη το κυπριακό πολιτικοοικονομικοκοινωνικό σύστημα μέσα από τη μετριότητα και τη λαϊκιστική του προσέγγιση αγνοεί βασικούς κανόνες ορθολογιστικής οικονομικής αξιολόγησης των δεδομένων.

Εν κατακλείδι και συναφώς, ένα βασικό ερώτημα που τίθεται είναι: πώς είναι δυνατό να κληθούν οι φορολογούμενοι πολίτες να πληρώνουν για οικονομικά στρεβλές και μη ορθολογιστικές δαπάνες που ταυτόχρονα είναι και κοινωνικά άδικες; Και πως αναμένουμε ότι θα συγκατανεύσει η Τρόικα σε ευνοϊκούς προς εμάς όρους όταν ξεκάθαρα επικρατούν ανομιμοποίητες προσεγγίσεις και πρακτικές;



*Ο Ανδρέας Θεοφάνους είναι Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Πρόεδρος του Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
 
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΚΥΠΡΟΣ: "Η ουσία είναι στη λεπτομέρεια". Άρθρο του Α.Θεοφάνους

Κύπρος: Τι κρύβεται πίσω από τη συνεργασία ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ. Άρθρο του Α.Θεοφάνους

"Έτσι θα ξεπεράσουμε τη κρίση". Άρθρο του Ανδρέα Θεοφάνους

 

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook