Ο Τσέστερ Νεζ, ένας από τους 29 Ινδιάνους Νάβαχο που συμμετείχαν στη δημιουργία του κώδικα επικοινωνίας που δεν κατόρθωσαν να σπάσουν οι Ιάπωνες κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, πέθανε χθες σε ηλικία 93 ετών.
«Μοιραστήκαμε τη δύναμη της γλώσσας μας με τον κόσμο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όταν οι 29 πρώτοι «code talkers» κατατάχθηκαν εθελοντικά. Δυστυχώς, χάσαμε τον τελευταίο επιζώντα από αυτούς τους 29 άνδρες, τον Τσέστερ Νεζ, που πέθανε στον ύπνο του», ανακοίνωσε ο πρόεδρος της εθνότητας των Νάβαχο Μπέν Σέλι.
Οι σημαίες θα είναι σήμερα μεσίστιες στα εδάφη της φυλής.
Ο δεκανέας Τσέστερ Νεζ στρατολογήθηκε μαζί με 28 ακόμη Νάβαχο από το Σώμα των Πεζοναυτών το 1942 για τη δημιουργία μίας κωδικοποιημένης γλώσσας που θα χρησιμοποιείτο στις επικοινωνίες με τα πεδία των συγκρούσεων με βάση τη γλώσσα των Νάβαχο.
Στη συνέχεια συμμετείχε στον πόλεμο του Ειρηνικού, στο Γκουανταλκανάλ, το Γκουάμ, το Πελελίου και το Μπουγκενβίλ.
«Είμαι πολύ υπερήφανος για το ότι οι Ιάπωνες έκαναν τα πάντα για να σπάσουν τον κώδικα, αλλά δεν το κατάφεραν ποτέ», είχε δηλώσει πέρυσι στην εφημερίδα του αμερικανικού στρατού Stars and Stripes.
Συνολικά, περί τους 400 Ινδιάνοι Νάβαχο έλαβαν μέρος στον πόλεμο του Ειρηνικού ως «code talkers».
Επειδή η γλώσσα των Νάβαχο είναι τονική και δεν είναι γραπτή, είναι εξαιρετικά δύσκολο για κάποιον που δεν είναι η μητρική του γλώσσα να την μάθει. Ο κώδικας δημιούργησε μία αλφάβητο βασισμένη σε αγγλικές λέξεις όπως «ant» για το «A» , οι οποίες στη συνέχεια μεταφράσθηκαν στην αντίστοιχη λέξη στην γλώσσα των Νάβαχο. Ετσι, για παράδειγμα, η λέξη «moasi» που σημαίνει «γάτα» (cat) αντιστοιχούσε στο γράμμα «C». Στο πεδίο της μάχης, οι Ινδιάνοι «code talkers» μετέδιδαν έτσι προφορικά κρυπτογραφημένα μηνύματα στη γλώσσα τους.
Ο κώδικας παρέμεινε μυστικός μέχρι τη δεκαετία του ’80, για την περίπτωση που θα ήταν χρήσιμος και σε άλλον πόλεμο.
Ο θάνατος του Τσέστερ Νεζ σημαίνει με τραγικό τρόπο το τέλος μίας εποχής για τη χώρα μας και την ιστορία του Σώματος των Πεζοναυτών. Οι Νάβαχο «code talkers» είχαν ανεκτίμητη συμμετοχή στο θέατρο του Ειρηνικού κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, δήλωσε ο Ντέιβιντ Λαπάν, εκπρόσωπος του Σώματος των Πεζοναυτών.
Εκτός από τους Νάβαχο, και άλλοι Ινδιάνοι των φυλών των Τσάκτα, Κομάντσι και Σεμινόλε συμμετείχαν στον πόλεμο κατά των Γερμανών και των Ιαπώνων μεταδίδοντας κωδικοποιημένα προφορικά μηνύματα στις γλώσσες τους.
