Επιλέξτε Σώμα: Color 1 Color 2 Color 3
Youtube Twitter Facebook Rss

ΑΠΟΨΗ

Ρωσική οικονομία - Τα εμπόδια για την ανάκαμψη

19.12.2014 | 22:14
Η ρωσική οικονομία, εδώ και μερικές ημέρες, βρίσκεται σε βαθιά ύφεση, την οποία προκάλεσαν πολλοί παράγοντες. Η βιομηχανική ανάπτυξη της Ρωσίας και η παραγωγή είχαν αρχίσει να εισέρχονται σε φάση ύφεσης ήδη από το 2013. Η ρωσική εμπλοκή στη Ουκρανία και οι συνεπακόλουθες δυτικές κυρώσεις, προκάλεσαν ανησυχία στους επενδυτές. Επίσης οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν κάτω από την ρωσική πρόβλεψη για 93 δολάρια το βαρέλι, για το 2014 και για 80 δολάρια το βαρέλι για το 2015.

Πολλοί εντός της Ρωσίας χαρακτήρισαν την απόφαση αύξησης του βασικού επιτοκίου της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, στην κρίσιμη αυτή στιγμή, ως λάθος, που δεν θα σταματούσε ούτε την υποτίμηση του ρουβλιού, ούτε θα έπειθε τις αγορές να σταματήσουν να ενεργούν αρνητικά. Η Ρωσική κυβέρνηση αναζητά, αυτή την στιγμή, τρόπους, ανάκαμψης της οικονομίας. Αυτό όμως που την απασχολεί ιδιαίτερα είναι να σταματήσει άμεσα η φυγή κεφαλαίων από τη Ρωσία.

Πριν τον 2004, η Ρωσική Κεντρική Τράπεζα είχε αποδεχτεί τη διεξαγωγή συναλλαγών σε ξένο συνάλλαγμα. Αυτό τώρα μπορεί να πάψει να ισχύει. Μια ακόμα δυνατότητα που έχει η Ρωσία είναι να ρίξει στη μάχη της οικονομίας τα μεγάλα αποθεματικά της κεφάλαια, ύψους 587 δισ. δολαρίων. Ακόμα και το τεράστιο αυτό ποσό, όμως, θα μπορούσε να εξανεμισθεί σε ελάχιστο χρόνο. Ήδη η Ρωσία έχε ξοδέψει 280 δισ. δολάρια από τα αποθεματικά της, προσπαθώντας να στηρίξει το ρούβλι και τη θέση της στις διεθνείς αγορές.

Μια ακόμα δυνατότητα, η οποία όμως θα έχει ιδιαίτερα σημαντικές επιπτώσεις, είναι η νέα, ακόμα μεγαλύτερη, αύξηση, των επιτοκίων της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας . Η Ρωσία είχε καταφύγει στο μέτρο αυτό το 1998, όταν αύξησε το επιτόκιο στο απίστευτο 150%, το 2009, όταν το ανέβασε στο 10,5% και σήμερα. Η αύξηση του επιτοκίου το 1998 είχε προκαλέσει μεγάλες διαμαρτυρίες και διαδηλώσεις.



Η μέχρι τώρα αντίδραση των Ρώσων στα μέτρα που λαμβάνει η ρωσική κυβέρνηση ποικίλει. Υπήρξαν περιπτώσεις πανικού από ορισμένους που έσπευσαν να ανταλλάξουν τα ρούβλια τους με ξένα νομίσματα. Άλλοι έσπευσαν στα καταστήματα αγοράζοντας ηλεκτρικά είδη, πριν τα καταστήματα αυξήσουν τις τιμές.

Για τον λόγο αυτό τα στη Ρωσία υποκαταστήματα πολλών ξένων επιχειρήσεων, όπως η Apple ή η Volvo δεν λειτουργούν από τις 17 Δεκεμβρίου, αναμένοντας σταθεροποίηση της κατάστασης. Δεν υπάρχει, βέβαια, ο πανικός του 1998, όμως ήδη οι πληθωριστικές τάσεις είναι εμφανείς και μάλιστα υπάρχει αύξηση των τιμών στα τρόφιμα.

Ο εκπρόσωπος των ρωσικών εισαγωγικών επιχειρήσεων δήλωσε πως οι τιμές των τροφίμων θα αυξηθούν κατά 15%, τουλάχιστον, τους ερχόμενους μήνες. Οι τιμές στα τρόφιμα, όμως, είχαν ήδη αυξηθεί κατά 20%, τους τελευταίους τέσσερις μήνες. Η τιμή της βενζίνης δε, παρά την πτώση των τιμών πετρελαίου, στη Ρωσία έχει αυξηθεί κατά 10%.

Σε απάντηση ο Πούτιν δήλωσε πως ίσως χρειαστεί να επιβληθεί πλαφόν τιμών στα τρόφιμα και στα καύσιμα. Ο αντιπρόεδρος της ρωσικής κυβέρνησης και ένας εκ των στενότερων συνεργατών του Ρώσου προέδρου, ο Σεργκέι Ιβανόφ, έχει ήδη συναντήσεις με τους προέδρους και κυβερνήτες των ρωσικών ομόσπονδων περιφερειών, από τους οποίους ζήτησε να καταρτίσουν, άμεσα, σχέδια, αντιμετώπισης διαδηλώσεων και ταραχών, σε περίπτωση επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης.

Και πράγματι τα πρώτα δείγματα εκτροπής υπήρξαν ήδη. Μικρές διαδηλώσεις έγιναν στη Ρωσία τον Νοέμβριο, όταν η κυβέρνηση, στο πλαίσιο της πολιτικής περικοπών, έκλεισε πολλά νοσοκομεία και κλινικές σε όλη τη χώρα. Για την ώρα η ένταση, πάντως, ελέγχεται. Όλα όλως εξαρτώνται από τις εξελίξεις. Ο Πούτιν κατάφερε, για την ώρα, να ελέγξει τις αντιδράσεις, μέσω υποδαύλισης του ρωσικού εθνικισμού.



Μεγάλη ανησυχία όμως έχει προκληθεί στους κύκλους των Ρώσων επιχειρηματιών, ειδικά σε όσους ασχολούνται με τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων. Οι εξαγωγείς προσπαθούν, αυτή την στιγμή, να πουλήσουν, σε μειωμένες τιμές τα προϊόντα τους, στο εξωτερικό, πριν η ρωσική κυβέρνηση επιβάλει έλεγχο επί των τιμών.
Την ίδια ώρα ο Ρώσος υπουργός Γεωργίας δήλωσε πως, λόγω της κατάστασης, η κυβέρνηση εξετάζει να εγκαταλείψει ένα πρόγραμμα δανειοδότησης αγροτικών επιχειρήσεων, προκαλώντας νευρική κρίση στους απασχολούμενος στον τομέα.

Σημαντικό είναι και το πλήγμα που δέχονται οι Ρώσοι ολιγάρχες. Πολλοί από αυτούς έχουν χάσει, ήδη το 20-50% των περιουσιών τους. Ο ιδιοκτήτης της μεγαλύτερης εταιρείας τροφίμων στη Ρωσία, ο Σεργκέι Γκαλίτσκι, έχασε, τις δύο τελευταίες ημέρες, 1 δισ. δολάρια, από την υποτίμηση του ρουβλιού. Οι ολιγάρχες στη Ρωσία διαδραματίζουν έναν ιδιαίτερο ρόλο. Όλοι, σχεδόν, έχουν διασυνδέσεις με τον Πούτιν και το περιβάλλον του, μένοντας εκτός πολιτικής, με αντάλλαγμα τη διατήρηση των προνομίων τους. Τώρα όμως που οι περιουσίες τους εξανεμίζονται, ίσως δουν με διαφορετικό μάτι τον πρόεδρο Πούτιν, ο οποίος πάντως, βασίζεται, σε πολλούς από αυτούς, για να στηρίξουν τη ρωσική αγορά και το ρούβλι. Ένας ακόμα λόγος για τον οποίο οι ολιγάρχες είναι σημαντικοί είναι πως κάποιοι από αυτούς είναι ιδιοκτήτες ζωτικής σημασίας, για την οικονομική ζωή της Ρωσίας, εταιρειών.

Μια ακόμα, ιδιαίτερα σημαντική παράμετρος, που συχνά υποβαθμίζεται, έχει να κάνει με την εσωτερική σύγκρουση που, εδώ και καιρό, σοβεί στο Κρεμλίνο. Ο Πούτιν και το στενό του περιβάλλον, υποτίμησαν, αρχικά, την πτώση του ρουβλιού. Ο εκπρόσωπος του Πούτιν δήλωσε πως τίποτα το ιδιαίτερο δεν συμβαίνει και δεν έκανε κανένα σχόλιο για την κατάσταση. Ο Πούτιν προσπάθησε, μάλλον, να επιδείξει ψυχραιμία.

Στην συνέντευξη τύπου όμως που παραχώρησε στις 18 Δεκεμβρίου, κατηγόρησε τη διοίκηση της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, ότι δεν αντέδρασε αρκετά γρήγορα. Η διοίκηση της Κεντρικής Τράπεζας όμως ελέγχεται από τον πρωθυπουργό Νμίτρι Μεντβέντεφ, όπως και υπουργός Οικονομικών και ο υπουργός Οικονομικής Ανάπτυξης.



Όλο το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης και η διοίκηση της Κεντρικής Τράπεζας, δέχονται ήδη επιθέσεις, από πολλές κατευθύνσεις, διότι δεν προέβλεψαν το επίπεδο πτώσης των τιμών του πετρελαίου. Πολλές φωνές, ζητούν ήδη την παραίτηση της διοικητού τους Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας Ελβίρα Ναμπιούλινα και του μέντορά της Μεντβέντεφ. Από την πλευρά του όμως ο Ρώσος πρωθυπουργός και το περιβάλλον του θεωρούν πως κάποιοι τον ετοιμάζουν για αποδιοπομπαίο τράγο της κρίσης.

Ρώσοι πολιτικοί αναλυτές ζητούν επίσης την αντικατάσταση του Μεντβέντεφ με τον πρώην υπουργό Οικονομικών Αλεξέι Κουντρίν, με τη δικαιολογία πως θα επαναφέρει την εμπιστοσύνη στους επενδυτές, εντός και εκτός Ρωσίας, καθώς και στη Δύση θεωρείται μεταρρυθμιστής. Ο Κουντρίν όμως, φημολογείται, πως έχει επαφές με το πλέον φιλοδυτικό ρωσικό κόμμα, το Γιαμπλόκο. Έτσι το περιβάλλον Πούτιν τον θεωρεί αναξιόπιστο.

Η παρούσα κρίση όμως έχει εμπλέξει και τον ρωσικό πετρελαϊκό κολοσσό Rosneft. Η εταιρεία αυτή εξέδωσε, στις 12 Δεκεμβρίου, ομόλογα ύψους 10,9 δισ. δολαρίων, για την εξόφληση των χρεών της στις ρωσικές τράπεζες.

Το ρωσικό πρακτορείο Interfax, σε μια ανάρτησή του, η οποία βέβαια ταχύτατα εξαφανίστηκε, έλεγε πως η διοικητής της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, επίτηδες προκάλεσε την κατάρρευση του ρουβλιού, ώστε να γλιτώσει από τα χρέη της η Rosneft, μέσω της υποτίμησης του νομίσματος.

Το ζήτημα προκάλεσε νέο κύμα οργής κατά της διοικητού και του περιβάλλοντος Μεντβέντεφ, γενικότερα. Από τα ανωτέρω πάντως διαφαίνεται πως το κλίμα εντός του Κρεμλίνου, μόνο καλό δεν είναι, γεγονός που, σαφώς, επηρεάζει τις δυνατότητες ελιγμού της Ρωσίας, έναντι της οικονομικής κρίσης που αντιμετωπίζει.

Πηγή: Stratfor
Μετάφραση-επιμέλεια: On Alert

 

Στην ίδια κατηγορία

ΣΧΟΛΙΑ


 

Κάντε Like: Onalert.gr στο Facebook