H Ρωσία συγκεντρώνει στρατεύματα και εκατοντάδες βαρέα όπλα, όπως άρματα μάχης και πυροβόλα, κατά μήκος των συνόρων με την Ουκρανία. Αυτό μετέδωσε η δημοσιογράφος του πρακτορείου Ρόιτερς Μαρία Τσβέτκοβα, η οποία είδε και φωτογράφησε την ανάπτυξη των ρωσικών δυνάμεων την περασμένη Τετάρτη. Την ίδια ημέρα, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ δήλωσε στην Ουάσινγκτον ότι η Ρωσία έχει αναπτύξει 250 αεροσκάφη και 700 βαρέα όπλα στα σύνορα με την Ουκρανία, στο πλαίσιο στρατιωτικών ασκήσεων.
Ετοιμάζεται άραγε η Ρωσία να εισβάλει εκ νέου στην Ουκρανία; Σύμφωνα με την Τσβέτκοβα, «έχουν αφαιρεθεί τα διακριτικά τόσο από τα στρατιωτικά οχήματα όσο και από τις στολές των στρατιωτών». Αυτό είχε συμβεί και στην προηγούμενη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, την οποία η Μόσχα δεν αναγνωρίζει. Η δημοσιογράφος του Ρόιτερς παρατήρησε επίσης ότι ο δρόμος από τη στρατιωτική βάση προς τα σύνορα με την Ουκρανία έχει πρόσφατα επισκευαστεί.
Τον περασμένο Αύγουστο, ρωσικά στρατεύματα και άρματα μάχης εισέβαλαν μυστικά στην ανατολική Ουκρανία προκειμένου να ενισχύσουν τους φιλορώσους αυτονομιστές που έχαναν έδαφος έναντι του ουκρανικού στρατού. Ενώ ισχύει σήμερα κατάπαυση του πυρός στην ανατολική Ουκρανία, εκφράζονται φόβοι ότι η Ρωσία μπορεί να αξιοποιεί αυτή τη διακοπή των μαχών για να ενισχύει τις αυτονομιστικές δυνάμεις, ή ακόμη και να ετοιμάζει μια εισβολή.
Εξίσου πιθανό είναι πάντως οι ρωσικές στρατιωτικές ασκήσεις να μην αποτελούν μια προετοιμασία για εισβολή, αλλά να αποσκοπούν στην τρομοκράτηση της κυβέρνησης της Ουκρανίας. Όπως έγραψε ο Τζούλιαν Μπαρνς στη Γουολ Στριτ Τζέρναλ, «αμερικανοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι τέτοιες ασκήσεις χρησιμεύουν για την αποσταθεροποίηση της ουκρανικής κυβέρνησης». Είναι αξιοσημείωτο ότι ο Στόλτενμπεργκ δεν μίλησε για εισβολή.
Η αφαίρεση των διακριτικών από τα άρματα μάχης και τους στρατιώτες μπορεί λοιπόν, με βάση αυτή την ερμηνεία, να εντάσσονται σε έναν ψυχολογικό πόλεμο ώστε να υπάρχει σύγχυση για τις πραγματικές προθέσεις της Ρωσίας. Αυτή η σύγχυση είναι ακριβώς που καθιστά τις ρωσικές προκλήσεις τόσο αποσταθεροποιητικές, αλλά και αποτελεσματικές. Με την έννοια αυτή, οι ηγέτες της Ουκρανίας είναι παγιδευμένοι σε αυτό που ο δημοσιογράφος Πέτερ Πομεραντσόφ αποκάλεσε «Αίθουσα με τους Καθρέφτες του Κρεμλίνου».
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος Πούτιν υπέγραψε ένα διάταγμα που ποινικοποιεί οποιαδήποτε αναφορά σε απώλειες ρώσων στρατιωτών σε καιρό ειρήνης ή στη συνεργασία πολιτών με τη ρωσική αντικατασκοπεία. Οι επικριτές του Κρεμλίνου θεωρούν ότι η Μόσχα προσπαθεί με τον τρόπο αυτό να εμποδίσει οποιαδήποτε ενημέρωση για τη δράση της στην Ουκρανία.
Με βάση τον νέο νόμο, οι οικογένειες των ρώσων στρατιωτών που σκοτώθηκαν στην Ουκρανία ή ακτιβιστές που ερευνούν τη μυστική δράση της Μόσχας θα κινδυνεύουν με κάθειρξη ως οκτώ ετών.
Πριν από λίγες ημέρες, συνεργάτες του δολοφονημένου πολιτικού της αντιπολίτευσης Μπόρις Νεμτσόφ έδωσαν στη δημοσιότητα μια έκθεση από την οποία προκύπτει ότι τουλάχιστον 220 ρώσοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί σε μάχες στην Ουκρανία. Μερικές ημέρες πριν δολοφονηθεί στο κέντρο της Μόσχας, τον Φεβρουάριο, είχε προειδοποιήσει ότι σκόπευε να διαφωτίσει τον ρωσικό λαό, αρχίζοντας από τις οικογένειες των στρατιωτών και των αξιωματούχων της ασφάλειας, για τις πραγματικές προθέσεις της χώρας του στην Ουκρανία.
«Τώρα, όποιος ερευνά τα στοιχεία για τους νεκρούς στρατιώτες μας θα πηγαίνει φυλακή», έγραψε στο Twitter o Ιλια Γιασίν, ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Νεμτσόφ και ένας από τους συντάκτες της έκθεσης.
Όπως επισημαίνει η Ολγα Ρομάνοβα, δημοσιογράφος και ακτιβίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, «ένας μπλόγκερ που θα γράψει για μια νεαρή χήρα που θρηνεί έχοντας παραλάβει ένα φέρετρο από το Ντονμπάς θα παραπέμπεται στη δικαιοσύνη».
Επισήμως, ο νόμος για τα κρατικά μυστικά της Ρωσίας αφορά μόνο συγκεκριμένους θεσμούς και πρόσωπα. Νομικοί όμως εκφράζουν τη βεβαιότητα ότι θα χρησιμοποιηθεί για να φιμωθούν οι οικογένειες των ρώσων στρατιωτών που έχουν σκοτωθεί στην Ουκρανία και τα μέσα ενημέρωσης που θέλουν να αναφερθούν στην ανάμιξη της Ρωσίας στον πόλεμο.
Σύμφωνα με τον Κίριλ Κοροτέεφ, ένα δικηγόρο από την οργάνωση «Μνήμη», ο νόμος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να εκβιαστεί η οικογένεια ενός νεκρού ρώσου στρατιώτη. Με βάση τον νέο νόμο, θεωρείται επίσης κρατικό μυστικό οποιαδήποτε πληροφορία αφορά άτομα που αξιολογούνται με σκοπό τη στρατολόγησή τους στην αντικατασκοπεία ή άτομα που συνεργάζονται με όργανα των ρωσικών μυστικών υπηρεσιών.
Πηγές: Vox, Financial Times, ΑΠΕ-ΜΠΕ
