*Του Κώστα Σαρικά
Mε στόχο τη δημιουργία μιας «δεξαμενής» 150.000 ενεργών εκπαιδευμένων εφέδρων, οι οποίοι θα μπορούν μέσα σε ελάχιστο χρόνο να προστεθούν στο τακτικό στράτευμα, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας προχωρά για να εφαρμοστούν δομικές αλλαγές στην εφεδρεία καθώς επίσης και μια ριζική αναδιοργάνωση στην μετεκπαίδευση των εφέδρων.
Ταυτόχρονα, σχεδιάζει ενοποίηση των ενεργών εφέδρων και των Εθνοφυλάκων στις ακριτικές περιοχές, με έμφαση τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου όπου εντοπίζεται η κύρια απειλή. Το ζητούμενο είναι η άμεση επιχειρησιακή ετοιμότητα και η δυνατότητα αντίδρασης σε ελάχιστο χρόνο, έπειτα από την ενεργοποίηση τους.
Σε περίπτωση κρίσης ή ακόμα και αιφνιδιαστικού επεισοδίου, το οποίο θα μπορούσε να εξελιχθεί ακόμα και σε σύγκρουση, η ταχύτητα ανταπόκρισης σε συνδυασμό με το επίπεδο εκπαίδευσης των εφέδρων χαρακτηρίζονται ως καθοριστικοί παράγοντες αποτροπής.
Η εφαρμογή του σχεδίου αρχίζει άμεσα με τον θεσμό του ενεργού εφέδρου να στηρίζεται στην εθελοντική συμμετοχή, όμως η εικόνα που ήδη έχει η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία δείχνει ότι θα έχει ευρύτατη αποδοχή. Ο οπλίτης που υπηρετεί τη θητεία του, όταν φτάσει η στιγμή της απόλυσης, θα κληθεί να δηλώσει αν επιθυμεί να συμμετέχει στον θεσμό.
Υποχρεωτική η συμμετοχή θα είναι μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και θα αφορά συγκεκριμένες ειδικότητες για περιορισμένο χρονικό διάστημα και μόνο όταν δεν καλύπτεται ο αριθμός των εκπαιδευομένων που απαιτούνται για την κάλυψη των επιχειρησιακών αναγκών από εθελοντική συμμετοχή.
Δικαίωμα συμμετοχής στην ενεργό εφεδρεία θα έχουν όλοι οι πολίτες όταν θα έχουν ολοκληρώσει τη θητεία τους, εκτός από όσους έχουν καταδικαστεί για σοβαρά ποινικά αδικήματα.
Ακολουθώντας το παράδειγμα που δίνουν χώρες με έμφαση στο θεσμό της εφεδρείας, όπως το Ισραήλ και η Φινλανδία, ο σχεδιασμός προβλέπει πλήρη αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Με στόχο την αποφυγή μετακινήσεων από τα αστικά κέντρα προς τις Μονάδες Εκστρατείας, προχωρά η ίδρυση δύο Κέντρων Μετεκπαίδευσης Εφεδρείας στον Αυλώνα και στο Λιτόχωρο, όπου ήδη υπάρχουν στρατιωτικές υποδομές.
Τα δύο Κέντρα, τα οποία διαθέτουν Πεδία Βολής και χώρους εκπαίδευσης για μια σειρά από αντικείμενα, θα ενισχυθούν σε κτιριακό και τεχνολογικό εξοπλισμό.
Για τους 150.000 ενεργούς εφέδρους προβλέπεται τουλάχιστον ένας κύκλος μετεκπαίδευσης 3 – 6 ημερών ανά 3 έως 5 χρόνια. Συνολικά, οι ενεργοί έφεδροι θα μπορούν να μετεκπαιδευτούν για έως 80 ημέρες μέχρι τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας, το οποίο θα είναι πιθανότατα τα 55 έτη, ενώ οι έφεδροι αξιωματικοί θα συμπληρώνουν τουλάχιστον 150 ημέρες μετεκπαίδευσης.
Ταυτόχρονα, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας προχωρά σε επαφές με εκπροσώπους των εργοδοτικών οργανώσεων ώστε οι ενεργοί έφεδροι εργαζόμενοι να λαμβάνουν αποδοχές κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης, ενώ και οι δημόσιοι υπάλληλοι ενεργοί έφεδροι θα λαμβάνουν κανονικά τον μισθό τους όσο διάστημα απουσιάζουν.
Ήδη η εικόνα που έχει η πολιτική ηγεσία δείχνει ότι ο θεσμός όχι απλά θα υποστηριχθεί από τους εργοδότες, αλλά και μια σειρά από μεγάλες εταιρείες είναι διατεθειμένες να προσφέρουν υλικά, αναλώσιμα και τρόφιμα για τις ανάγκες των ενεργών εφέδρων.
Αλλαγές υλοποιούνται ήδη και στην διαδικασία κλήσης των εφέδρων, καθώς προχωρά η ηλεκτρονική πρόσκληση σε ψηφιακή μορφή. Εκσυγχρονίζεται πλήρως ο τρόπος με τον οποίο θα γίνεται η ενημέρωση και η κλήση τους, με στόχο την άμεση αποστολή των επιστρατευτικών εγγράφων.
Ήδη έχει διασυνδεθεί η εφαρμογή «ΕΦΕΔΡΟΣ», στην οποία θα εγγράφονται όσοι ολοκληρώνουν τη θητεία τους με το gov.gr για την αποστολή επιστρατευτικών εγγράφων, ενώ θα υπάρχει η δυνατότητα αποστολής ομαδικών μηνυμάτων SMS σε εφέδρους των Μονάδων Επιστράτευσης.
Η εκπαίδευση των ενεργών εφέδρων θα περιλαμβάνει βολές μεγάλου αριθμού φυσιγγίων και θα είναι προσαρμοσμένη στις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις και στα διδάγματα των πρόσφατων πολεμικών συγκρούσεων, ενώ θα μπορούν να απονέμονται νέες ειδικότητες, σύμφωνα με τις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες. Στον προγραμματισμό για την εφεδρεία περιλαμβάνεται και εκπαίδευση σχετικά με τα drones (αναγνώριση -προστασία – αντιμετώπιση – χειρισμός), με έμφαση σε σύγχρονες τακτικές μάχης.
Έως τώρα ελάχιστοι από τους εφέδρους καλούνται για μετεκπαίδευση, σημαντικός αριθμός δεν ανταποκρίνεται, ενώ το επίπεδο εκπαίδευσης χαρακτηρίζεται κατά κοινή ομολογία ως ελλιπέστατο. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2024 κλήθηκαν 28.455 έφεδροι για μετεκπαίδευση και από αυτούς παρουσιάστηκαν μόλις 14.203, με κύριο μάλιστα κίνητρο την αποφυγή των κυρώσεων.
