Σαν σήμερα πριν από 30 χρόνια, στις 30 Ιανουαρίου του 1996, Ελλάδα και Τουρκία βρέθηκαν «μια ανάσα» από μια πολεμική σύγκρουση, με τις στρατιωτικές δυνάμεις των δύο χωρών να είναι κυριολεκτικά «με το δάχτυλο στην σκανδάλη», στο αποκορύφωμα μιας αρχικά διπλωματικής και πολιτικής αντιπαράθεσης που εξελίχθηκε στην συνέχεια σε στρατιωτική και που έμεινε στην ιστορία ως κρίση των Ιμίων.

Πολλά έχουν γραφτεί, πολλά έχουν ειπωθεί για την κρίση των Ιμίων είτε από δημοσιογράφους που κάλυψαν το γεγονός είτε από πολιτικούς που είχαν θέσεις ευθύνης και φυσικά από στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που έζησαν από «πρώτο χέρι» την κλιμάκωση των εντάσεων στο πεδίο.

Από την προσάραξη του τουρκικού φορτηγού πλοίου «Φιγκέν Αγκάτ» στην ανατολική Ίμια το πρωί της 26ης Δεκεμβρίου του 1995, τον λεγόμενο «πόλεμο των σημαιών», την σταδιακή ανάπτυξη ελληνικών και τουρκικών στρατευμάτων στην περιοχή των Ιμίων και την τραγική συντριβή του ανθυποβρυχιακού ελικοπτέρου «ΠΝ 21» τύπου AB212 από την οποία έχασαν την ζωή τους οι ήρωες Υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης, Υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος και Αρχικευλευστής Έκτορας Γιαλοψός, το χρονικό της κρίσης των Ιμίων παραμένει δυστυχώς επίκαιρο, αφού επέτρεψε στην Τουρκία να θέσει ζήτημα «γκρίζων ζωνών» αμφισβητώντας την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας σε αρκετά νησιά του Αιγαίου, κάτι που η Άγκυρα μας υπενθυμίζει μέχρι και σήμερα.

Για αυτόν τον λόγο εξάλλου θεωρείται στο συλλογικό ιστορικό ασυνείδητο ως μια «μαύρη σελίδα» της σύγχρονης πολιτικής και στρατιωτικής ιστορίας μας, που μνημονεύεται με πικρία, θυμό, εκνευρισμό και συχνά αποτελεί αφορμή εσωτερικών κομματικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων, ενώ παράλληλα μας υπενθυμίζει ότι το τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» δεν είναι ένα θεωρητικό κατασκεύασμα, αλλά ένα όραμα της γειτονικής μας χώρας, που κάλλιστα μπορεί να γίνει πραγματικότητα όταν προκύψουν οι κατάλληλες συνθήκες, όπως έγινε ακριβώς πριν τρεις δεκαετίες.

Αυτό που έχει παρατηρηθεί στις αναλύσεις και στις όποιες δημόσιες συζητήσεις για την κρίση των Ιμίων, είναι το γεγονός ότι δεν είναι η πρώτη ελληνοτουρκική κρίση της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας ειδικά κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και μετά την δημιουργία της Συμμαχίας του NATO, στην οποία Ελλάδα και Τουρκία έγιναν μέλη την ίδια μέρα, στις 18 Φεβρουαρίου του 1952.

Είχε προηγηθεί η κρίση του 1976 με την περίφημη φράση «Βυθίσατε το Χόρα» του τότε αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης – Ανδρέα Παπανδρέου, αλλά και η κρίση του 1987 με «πρωταγωνιστή» το ίδιο τουρκικό ερευνητικό πλοίο που είχε μετονομαστεί σε «Σισμίκ», με τον ιστορικό ηγέτη του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία να διαχειρίζεται με αποφασιστικότητα τόσο σε διπλωματικό επίπεδο όσο και επί του πεδίου τις τουρκικές προκλήσεις, αναγκάζοντας την Άγκυρα να υποχωρήσει – προς το παρόν όπως φάνηκε – στην αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι ότι στην κρίση του 1987, η πολιτική ηγεσία κινήθηκε γρήγορα, πήρε κρίσιμες αποφάσεις μέσω ΚΥΣΕΑ, έδωσε σαφείς εντολές στις Ένοπλες Δυνάμεις για τον αντικειμενικό σκοπό με ενιαίο συντονισμό για την επίτευξή του. Ωστόσο, αυτό δεν συνέβη στην κρίση των Ιμίων του 1996 και αυτό οφείλεται σε πολιτικούς λόγους που κατ’ επέκταση επηρέασαν και την δράση των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στο επιχειρησιακό σκέλος. Αυτό είναι εν προκειμένω το αντικείμενό μας.

«Πόλεμος των σημαιών»

Η κινητοποίηση των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων ξεκίνησε στις 25 Ιανουαρίου του 1996 όταν ο τότε δήμαρχος Καλύμνου Δημήτριος Διακομιχάλης έβαλε μια ελληνική σημαία στην ανατολική Ίμια, ενώ στην συνέχεια ενημερώθηκε ο τότε Διοικητής της 80 ΑΔΤΕΑ με έδρα την Κω, Αθανάσιος Νικολοδήμος.

Οι φωτογραφίες και τα πλάνα με την ελληνική σημαία στην ανατολική Ίμια που μεταδόθηκαν στην ελληνική τηλεόραση προκάλεσαν την οργή της τουρκικής πλευράς, η οποία με ρηματική διακοίνωση της 29ης Δεκεμβρίου 1995 είχε υποστηρίξει ότι τα Ίμια ανήκουν στο κτηματολόγια της περιφέρειας Αλικαρνασσού.

Τούρκοι δημοσιογράφοι της εφημερίδας «Milliyet» σπεύδουν να κατεβάσουν την ελληνική σημαία από την ανατολική Ίμια αλλά κάνουν λάθος και αποβιβάζονται σε λάθος νησίδα. Στη συνέχεια, Τούρκοι δημοσιογράφοι της «Hurriyet» έχοντας αντιληφθεί το σφάλμα των συναδέλφων τους, σπεύδουν να εκμεταλλευτούν την ευκαιρία και στις 27 Ιανουαρίου 1996 κατεβάζουν τη σημαία και την αντικαθιστούν με την τουρκική.

Κυριακή – 28 Ιανουαρίου 1996

Όπως ήταν αναμενόμενο, ήταν θέμα χρόνου οι ελληνικές ναυτικές δυνάμεις που περιπολούσαν την περιοχή να αντιληφθούν το τι είχε συμβεί και λίγο μετά τις 08:30 το πρωί της 28ης Ιανουαρίου είδαν την τουρκική σημαία να κυματίζει στην ανατολική Ίμια και γρήγορα ενημέρωσαν τον τότε Αρχηγό Γενικού Επιτελείου Ναυτικού (Α/ΓΕΝ) Ναύαρχο Ιωάννη Στάγκα, που με την σειρά του ενημέρωσε τον τότε Αρχηγό Γενικού Επιτελείου (Α/ΓΕΕΘΑ) Ναύαρχο Χρήστο Λυμπέρη, ενώ σχετικώς ενημερώθηκε και ο τότε υπουργός Άμυνας Γεράσιμος Αρσένης.

Τότε δόθηκε εντολή να υποσταλεί η τουρκική σημαία και η σκέψη του Α/ΓΕΕΘΑ και του υπουργού Άμυνας ήταν να αντικατασταθεί από πολιτικά πρόσωπα όχι από στρατιωτικές δυνάμεις, προκειμένου αφενός μην φανεί ως μια κίνηση κλιμάκωσης και αφετέρου να στείλει «μήνυμα» στην Άγκυρα ότι η Αθήνα δεν υποχωρεί σε θέματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Όμως, λόγω σύγχυσης πληροφοριών και αδυναμίας μεταφοράς εντολών – όπως έχουν δηλώσει δημόσια τόσο ο Α/ΓΕΕΘΑ όσο ο τότε Ναυτικός Διοικητής Ιωάννης Καλλιγιάνης – το περιπολικό «Αντωνίου» του Πολεμικού Ναυτικού περί τις 10:00 π.μ. της 28ης Ιανουαρίου αντικατέστησε την τουρκική με την ελληνική σημαία στην ανατολική Ίμια κάτι που προκάλεσε την αντίδραση τόσο του Γεράσιμου Αρσένη όσο και του τότε υπουργού Εξωτερικών Θεόδωρου Πάγκαλου, με την πολιτική ηγεσία να αντιλαμβάνεται ότι η εμπλοκή των Ενόπλων Δυνάμεων είναι πλέον αναπόφευκτη.

Για αυτόν τον λόγο συνεδρίασε το ΣΑΓΕ (Συμβούλιο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων) το οποίο αποφασίζει την ανάπτυξη ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στην ανατολική Ίμια για την φύλαξη της σημαίας. Όπως έχει περιγράψει και στο βιβλίο του «Πορεία σε Ταραγμένες Θάλασσες» ο τότε Α/ΓΕΕΘΑ Ναύαρχος Λυμπέρης ζήτησε από τον τότε Α/ΓΕΣ Στρατηγό Κωνσταντίνο Βούλγαρη να διαθέσει δυνάμεις Καταδρομών ως άγημα φύλαξης της σημαίας αφού πρόκειται για περιοχή ευθύνης της ΑΣΔΕΝ (Ανωτάτη Στατιωτική Διοίκηση Εσωτερικού Νήσων) που υπάγεται στον Στρατό Ξηράς.

Ωστόσο, ο τελευταίος αρνήθηκε λέγοντας ότι υπήρχε πρόβλημα στην διαθεσιμότητα του προσωπικού αλλά και ελλείψεις, με αποτέλεσμα ο Α/ΓΕΕΘΑ Λυμπέρης να στραφεί στον Α/ΓΕΝ και να του ζητήσει να αναπτύξει βατραχανθρώπους της Μονάδας Υποβρυχίων Καταστροφών στην ανατολική Ίμια, όπως και έγινε.

Μετά τις 8 το βράδυ της 28ης Ιανουαρίου 1996, η κανονιοφόρος «Πυρπολητής» του Πολεμικού Ναυτικού μεταφέρει τους Έλληνες βατραχανθρώπους, που διαιρέθηκαν σε δύο ομάδες των 6-7 ατόμων. Μια ομάδα αναπτύσσεται στην ανατολική Ίμια και η άλλη παραμένει στο ελληνικό πολεμικό πλοίο σε ετοιμότητα, ενώ στην περιοχή έχουν αναπτυχθεί επίσης τα περιπολικά ανοιχτής θαλάσσης «Αντωνίου» και «Παναγόπουλος», την ώρα που η τουρκική δύναμη μέχρι εκείνη την στιγμή αποτελείται από μικρά σκάφη και σημειώθηκαν και δύο παραβιάσεις τουρκικών F-16.

Παράλληλα, ο Στρατός Ξηράς έχει συγκροτήσει μια δύναμη Καταδρομών από το 5ο ΕΤΕΑ με έδρα την Κω, η οποία βρισκόταν σε ετοιμότητα 15 λεπτών με ελικόπτερα Huey, πυρομαχικά και εξοπλισμό για να επέμβει αφού χρειαστεί.

Δευτέρα – 29 Ιανουαρίου 1996

Το πρωί της επομένης, τα «βατράχια» του Πολεμικού Ναυτικού επέστρεψαν στην κανονιοφόρο «Πυρπολητής» και με εντολή του Α/ΓΕΕΘΑ αναπτύχθηκαν εκ νέου στην ανατολική Ίμια περί τις 10:45, ενώ οι δύο ομάδες Καταδρομών στην Κω είναι πλέον έτοιμες για επιχειρησιακή ανάπτυξη με αποστολή την άμυνα των βραχονησίδων, το Δ’ Σώμα Στρατού βρίσκεται σε επιφυλακή ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η ΤΑΑΣ (Τακτική Άσκηση Άνευ Στρατευμάτων) με την κωδική ονομασία «Αλέξανδρος» χάρη στην οποία τα Κέντρα Επιχειρήσεων των Γενικών Επιτελείων των Ενόπλων Δυνάμεων είναι επανδρωμένα, γεγονός που τους επιτρέπει να έχουν πλήρη εικόνα της κατάστασης.

Λίγο μετά τις 12 το μεσημέρι, τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν υπέρπτηση από την κανονιοφόρο «Πυρπολητής» η οποία τα «λόκαρε», ενώ ένα τουρκικό πολιτικό ελικόπτερο πέταξε πάνω από τα Ίμια  και έβγαλε φωτογραφίες. Ταυτόχρονα, τουρκικές αεροπορικές δυνάμεις συγκεντρώνονται στα δυτικά παράλια της χώρας και πραγματοποιούνται παραβάσεις του FIR Αθηνών. Την ίδια στιγμή, οι τουρκικές και οι ελληνικές ναυτικές δυνάμεις ενισχύονται στην περιοχή με περισσότερες μονάδες επιφανείας και πολεμικά πλοία.

Το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού λαμβάνει σήμα από τον Α/ΓΕΕΘΑ, με το οποίο αποδεσμεύονται ορισμένοι κανόνες εμπλοκής και τους δίνεται εντολή να αναχαιτιστεί η οποιαδήποτε απόπειρα αποβίβασης τουρκικών δυνάμεων στα Ίμια ενώ εγκρίνεται και η χρήση προειδοποιητικών βολών. Το βράδυ της 29ης Ιανουαρίου 1996 η τότε πρωθυπουργός της Τουρκίας, Τανσού Τσιλέρ, σε συνεδρίαση με την στρατιωτική ηγεσία της χώρας, να «εξουδετερωθούν οι Έλληνες από τα Ίμια και να κατεβεί η ελληνική σημαία».

Παρά τις αντικρουόμενες αφηγήσεις για το τι πραγματικά ειπώθηκε στη σύσκεψη, το συμπέρασμα είναι ότι η τουρκική πλευρά αποφάσισε την απόβαση Τούρκων βατραχανθρώπων στην δυτική Ίμια, γνωρίζοντας ότι Έλληνες στρατιώτες βρίσκονταν στην ανατολική Ίμια, σε μια προσπάθεια να προβάλλουν στρατιωτική ισχύ δίχως να ξεσπάσει άμεσα πολεμική σύγκρουση.

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί ότι μέχρι τη δεδομένη χρονική στιγμή, η ελληνική πλευρά είχε την πρωτοβουλία των κινήσεων, αφού οι Ένοπλες Δυνάμεις ήταν σε επιφυλακή, μονάδες εξοπλίζονταν, μαχητικά αεροσκάφη και βομβαρδιστικά προετοιμάζονταν για επιχειρήσεις και ήδη υπήρχε στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, η οποία την επόμενη ημέρα θα ενισχυόταν ακόμα περισσότερο.

Από την άλλη, η τουρκική πλευρά ήταν «εγκλωβισμένη» διότι έπρεπε να βρει τρόπο ώστε να μην βρεθεί προ τετελεσμένων, να αναπτύξει μονάδες από τα Δαρδανέλλια και από το ναύσταθμο του Ακσάζ για υποστήριξη – υπό την παρακολούθηση των ελληνικών δυνάμεων, ώστε να «εξισορροπήσει» το πλεονέκτημα της ελληνικής πλευράς. Οι στόχοι της κάθε πλευράς είχα τεθεί και το επόμενο βήμα θα ήταν η εκτέλεση των σχεδίων τους επί του πεδίου.

Τρίτη – 30 Ιανουαρίου 1996

Στην κορύφωση της κρίσης των Ιμίων, οι ελληνικές και οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις κάνουν πλέον σαφές ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσουν, αφού συγκεντρώνουν περισσότερες ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή, ενώ πλέον ο αμερικανικός παράγοντας ενεργοποιείται καθώς το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αντιλαμβάνεται ότι επίκειται κλιμάκωση των εντάσεων και ανοίγει δίαυλο επικοινωνίας τόσο με την Αθήνα όσο και με την Άγκυρα.

Ο ελληνικός Στόλος αποπλέει με στόχο να αναπτυχθεί στην περιοχή των Ιμίων, η οποία πραγματοποιήθηκε με ζωντανή δημοσιογραφική κάλυψη κάτι το οποίο προσέφερε σε πραγματικό χρόνο πληροφορίες και στοιχεία για την ελληνική ναυτική δύναμη στην τουρκική πλευρά, ενώ παράλληλα αυξάνεται η ετοιμότητα τμημάτων μονάδων ειδικών επιχείρησεων των Καταδρομών.

Στους αιθέρες του Αιγαίου σημειώνονται παραβιάσεις τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών αλλά και εμπλοκές με ελληνικά αεροσκάφη που τα αναχαιτίζουν. Η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων αποφασίζει μεταξύ άλλων:

• Την διασπορά στρατιωτικών μονάδων σε Έβρο και ανατολικό Αιγαίο.
• Την επιστροφή της φρεγάτας «Ύδρα» από την Αδριατική για να συμμετέχει στις επιχειρήσεις.
• Να ενεργοποιηθούν οι δυνάμεις αεράμυνας.
• Η Πολεμική Αεροπορία να βρίσκεται σε ετοιμότητα και σε διάταξη μάχης.
• Την επιστράτευση της τοπικής εφεδρείας και τμημάτων Εθνοφυλακής στον Έβρο και στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου.

Μια από τις αποφάσεις που έμελλε να παίξει καθοριστικό ρόλο στην πορεία της κρίσης, ήταν η διαταγή περίπου στις 3 μ.μ προς τον Διοικητή της 80 ΑΔΤΕΑ, ώστε η δύναμη Καταδρομών που ήταν σε ετοιμότητα στην Κω, να αναπτυχθεί στην Καλόλιμνο και όχι στην δυτική Ίμια, όπως είχε αποφασιστεί αρχικά, γεγονός που ξάφνιασε τον Αθανάσιο Νικολοδήμο, ο οποίος αφού πραγματοποίησε και τηλεφωνική αναγνώριση στον τότε Υπαρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Σταμπουλή, έλαβε και γραπτή επιβεβαίωση για την καινούργια διαταγή, η οποία και υλοποιήθηκε.

Οι Έλληνες καταδρομείς αναπτύσσονται λοιπόν στην Καλόλιμνο και όχι στη δυτική Ίμια, με αποστολή την αναχαίτιση τυχόν αποβίβασης ξένων δυνάμεων στο νησία, ενώ επίσης δίνεται εντολή για αυξημένη επιτήρηση και στο Φαρμακονήσι, διότι υπήρχαν υποψίες ότι η τουρκική πλευρά θα μπορούσε να πραγματοποιήσει εκεί κάποια επιθετική ενέργεια, η οποία παράλληλα ενισχύει τις ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή των Ιμίων.

Το βράδυ της 30ης Ιανουαρίου 1996, η φρεγάτα «Ναβαρίνον» έχει φτάσει κοντά στα Ίμια και ο κυβερνήτης της, Ιωάννης Λιούλης αναλαμβάνει την τακτική διοίκηση των ελληνικών ναυτικών δυνάμεων που αποτελούνταν από:

• τη φρεγάτα «Ναβαρίνον»,
• το αντιτορπιλικό «Θεμιστοκλής»,
• τις κανονιοφόρους «Πυρπολητής» και «Πολεμιστής»,
• τις πυραυλακάτους «Μυκόνιος», «Ξένος» και «Σταράκης»,
• τα περιπολικά ανοιχτής θαλάσσης «Αντωνίου» και «Παναγόπουλος ΙΙ» και «Παναγόπουλος ΙΙΙ».

Επίσης, ελληνικά πολεμικά πλοία είχαν ήδη αναπτυχθεί βορειότερα για να παρακολουθήσουν τις κινήσεις του τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού από τα Δαρδανέλια, ενώ υπήρχαν και υποστηρικτές ελληνικές ναυτικές δυνάμεις στο κεντρικό Αιγαίο και δύναμη υποβρυχίων.

Από την άλλη πλευρά, ο τουρκικός στόλος στην περιοχή των Ιμίων αποτελούνταν από:

• τις φρεγάτες «Yavuz», «Trakya και «Ege»,
• τις πυραυλακάτους «Firtina» και «Gourbet»,
• τα περιπολικά «P111» και «P112» μαζί με σκάφη της Ακτοφυλακής.

Αρκετοί αξιωματικοί που ήταν στο πεδίο τις ημέρες αυτές έχουν διατυπώσει το επιχείρημα ότι ο ελληνικός στόλος είχε τακτικό πλεονέκτημα στην περιοχή, καθώς οι πυραυλάκατοι είχαν «αγκιστρωθεί» σε νησίδες για να καλύπτονται από τα τουρκικά ραντάρ και για να μειώσουν την δυνατότητα προσβολής τους από τουρκικά βλήματα.

Παράλληλα, τα τουρκικά πλοία είχαν στοχοποιηθεί από τις ελληνικές ναυτικές δυνάμεις, οι οποίες μπορούσαν με κατευθυνόμενους πυραύλους να τις πλήξουν αποτελεσματικά, εκμεταλλευόμενες το γεγονός ότι διέθεταν καταλληλότερα βλήματα τύπου Exocet και Penguin, για εμπλοκές στόχων σε μικρές αποστάσεις, μια ικανότητα που δεν είχαν τα βλήματα τύπου Harpoon των τουρκικών πολεμικών πλοίων.

Ωστόσο, πρέπει να ληφθεί υπόψη και ο ρόλος των αεροπορικών δυνάμεων. Η ελληνική Πολεμική Αεροπορία είχε σχεδιάσει αποστολές κρούσης του τουρκικού στόλου, ωστόσο αν γενικευόταν η σύρραξη δεν είναι σίγουρο ότι το τακτικό πλεονέκτημα θα ήταν για μεγάλο χρονικό διάστημα υπέρ της ελληνικής πλευράς, λόγω της ισχυρής παρουσίας τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών και της δυνατότητας επιχειρήσεων για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα λόγω δυνατότητας εναέριου ανεφοδιασμού από ιπτάμενα τάνκερ, που η ελληνική πλευρά δεν διέθετε.

Άρα μπορεί να υπάρχει βάσιμη επιχειρηματολογία για το ναυτικό τακτικό πλεονέκτημα, αλλά στην μεγάλη εικόνα η κατάσταση ήταν πιο περίπλοκη και δεν μπορεί να ειπωθεί κάτι τέτοιο με βεβαιότητα. Ωστόσο, η κρίση των Ελλήνων αξιωματικών για την επιχειρησιακή κατάσταση στο πεδίο θα κρατάει πάντα την μεγαλύτερη βαρύτητα. Όμως για να γίνουν τα παραπάνω, απαιτείται πρώτα να έχουν αποδεσμευθεί οι κανόνες εμπλοκής από την πολιτική και την στρατιωτική ηγεσία κάτι που γίνεται μέσω του ΚΥΣΕΑ.

Έχοντας σαφείς και ξεκάθαρες εντολές, οι ελληνικές δυνάμεις θα ήξεραν ακριβώς την αποστολή τους ώστε να επιτευχθούν οι αντικειμενικοί σκοποί επί του πεδίου. Ωστόσο, ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης επιθυμούσε αποκλιμάκωση των εντάσεων και διαφωνούσε με την προσέγγιση του Α/ΓΕΕΘΑ Λυμπέρη, ο οποίος ήθελε το συντομότερο δυνατό να έχει το «πράσινο φως» για την ανάληψη πιθανών επιθετικών ενεργειών.

Η απόβαση στην δυτική Ίμια

Η Άγκυρα δεν έμεινε με «σταυρωμένα χέρια» και είχε ήδη θέσει σε εφαρμογή το δικό της επιχειρησιακό πλάνο. Τούρκοι βατραχάνθρωποι με μαύρες εξωλέμβιες τύπου Zodiac, χρησιμοποίησαν αρχικά την κάλυψη τουρκικού πλοίου και έπειτα εκμεταλλευόμενοι τις καιρικές συνθήκες, έφτασαν λίγο μετά τις 01:40 το ξημέρωμα της 31ης Ιανουαρίου στην δυτική Ίμια δίχως να γίνουν αντιληπτοί αφού το «ίχνος» τους στα ελληνικά ραντάρ ήταν εξαιρετικά χαμηλό, στήνοντας μάλιστα και μια τουρκική σημαία.

Την ίδια στιγμή, δύο τουρκικά ελικόπτερα S-70A Black Hawk πετούσαν πάνω από τα Ίμια, δημιουργώντας την εντύπωση στις ελληνικές δυνάμεις ότι επίκειται αεροαποβατική ενέργεια, ωστόσο επρόκειτο για τουρκική παραπλάνηση, ώστε η ελληνική πλευρά να επικεντρωθεί σε αυτούς και όχι στην απόβαση Τούρκων κομάντο.

Οι ελληνικές δυνάμεις, βλέποντας τα τουρκικά ελικόπτερα να ίπτανται, ζητούν κανόνες εμπλοκής με το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού να τους απαντά να ρίξουν φωτοβολίδες για να φωτιστεί το σημείο να εκδηλώσουν την παρουσία τους στην περιοχή, έπειτα αν συνεχιστούν οι κινήσεις των τουρκικών ελικοπτέρων να ρίξουν προειδοποιητικές βολές και αν τελικά δουν Τούρκους στρατιώτες να αναπτύσσονται στην δυτική Ίμια τότε να ανοίξουν πυρ.

Λίγη ώρα αργότερα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοινώνει ότι έχει καταληφθεί η δυτική Ίμια, ενώ στέλεχος κανονιοφόρου που βρίσκεται στην περιοχή αναφέρει ότι παρατήρησε κινητικότητα πάνω στην βραχονησίδα που ήταν οι Τούρκοι κομάντο.

Τελικά, η τουρκική απόβαση έγινε επισήμως γνωστή στην ελληνική πλευρά μέσω του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων με τηλεγράφημα από την Άγκυρα, αφού τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης μετέδιδαν ότι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις βρίσκονται ήδη στην δυτική Ίμια. Υπήρχαν βέβαια σχετικές πληροφορίες και από τον αμερικανικό παράγοντα που επέβλεπε τις εξελίξεις.

Τα διδάγματα

Η κατάληξη της κρίσης των Ιμίων αδιαμφισβήτητα έχει «στιγματιστεί» από την απώλεια των τριών ηρώων του Πολεμικού Ναυτικού με την επίσημη «εκδοχή» να κάνει λόγο για πρόσκρουση του ελικοπτέρου στη θάλασσα με ταχύτητα κάτι που αποκλείει το ενδεχόμενο αναγκαστικής προσθαλάσσωσης, αφού έτσι δεν θα είχαν προκληθεί οι τεράστιες υλικές ζημιές στην κατασκευή του ελικοπτέρου, ενώ οι θεωρίες περί πλήγματος από τουρκικά πυρά δεν έχει επιβεβαιωθεί, με επιστημονικά καταρτισμένα στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού να τις διαψεύδουν.

Η κρίση των Ιμίων εξελίχθηκε με αυτόν τον τρόπο λόγω στρατηγικών λαθών εκ μέρους της ελληνικής πλευράς. Το πρώτο και το κυριότερο ήταν ήταν το γεγονός ότι δεν υπήρχε κοινή «γραμμή» ανάμεσα στην πολιτική ηγεσία (πρωθυπουργός, υπουργός Άμυνας και υπουργός Εξωτερικών) που ήταν υπέρ της αποκλιμάκωσης των εντάσεων με την Τουρκία, κάτι που επιδιωκόταν με την διαμεσολάβηση των ΗΠΑ και στην στρατιωτική ηγεσία (Α/ΓΕΕΘΑ) ήταν υπέρ της αποδέσμευσης των κανόνων εμπλοκής που αύξανε θεαματικά τις πιθανότητες μιας ανοικτής πολεμικής σύγκρουση με ανυπολόγιστο κόστος, ένα ρίσκο που δεν ήθελε σε καμία περίπτωση να πάρει η κυβέρνηση.

Σε καταστάσεις κρίσεων και πιθανών πολεμικών συγκρούσεων, η πολιτική ηγεσία διαμορφώνει στρατηγική, καθορίζει στόχους και σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις – κατόπιν εισηγήσεων – λαμβάνονται αποφάσεις και δίνονται εντολές για την δράση των στρατιωτικών δυνάμεων στο πεδίο. Στην προκειμένη περίπτωση αυτό έγινε στην Άγκυρα αλλά όχι στην Αθήνα. Σημαντικό λάθος ήταν η απόφαση να μην αναπτυχθούν ελληνικές δυνάμεις στη δυτική Ίμια, σε συνδυασμό με την ανατολική Ίμια, αφού η ελληνική πλευρά είχε την πρωτοβουλία κινήσεων και το τακτικό πλεονέκτημα στην περιοχή.

Αν αυτό είχε προβλεφθεί, τότε η τουρκική πλευρά δεν θα είχε κανέναν περιθώριο ελιγμού, ενώ θα αναγκαζόταν να κλιμακώσει την στρατιωτική αντιπαράθεση ακόμα και με γενικευμένη πολεμική σύγκρουση, που εκτός των άλλων θα «εμφάνιζε» την Άγκυρα στα μάτια των Αμερικανών ως επιτεθέμενη χώρα που θέλει να αλλάξει το status quo – μια «κόκκινη γραμμή» για τις ΗΠΑ στην στάση που τηρεί στα ελληνοτουρκικά.

Άλλο λάθος ήταν η επιλογή βατραχανθρώπων για την επάνδρωση στην ανατολική Ίμια και όχι αμφίβιων καταδρομών, αφού παρά τις αντιρρήσεις του Α/ΓΕΣ, ο διοικητής της 80 ΑΔΤΕΑ μαζί με τους επειτελείς είχε φροντίσει εντός ολίγων ωρών την προετοιμασία και τον εξοπλισμών δυνάμεων του 5ου ΕΤΕΑ, αλλά τελικά προτιμήθηκε να σταλούν Καλόλιμνο αντί στην δυτική Ίμια.

Η χώρα μας βυθίστηκε στο πένθος μετά την κρίση των Ιμίων, που παραμένει «ανοιχτή πληγή» μέχρι και σήμερα. Τα διδάγματα των ημερών αυτών είναι ξεκάθαρα για μελλοντικές κρίσεις.

Τα εθνικά θέματα απαιτούν αποφασιστικές κινήσεις της πολιτικής ηγεσίας για την προστασία της κυριαρχίας και των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, καθώς επίσης εξοπλισμό των ενόπλων δυνάμεων με τα απαραίτητα μέσα ώστε όταν χρειαστεί – με ξεκάθαρες εντολές και σαφή σχεδιασμό – να εκτελέσουν την αποστολής τους με αποτελεσματικότητα αφού δεν αποκλείεται η γειτονική μας χώρα μελλοντικά να δημιουργήσει νέα σκηνικά προκλητικότητας.

The post Κρίση των Ιμίων: Η αποκωδικοποίηση των επιχειρήσεων, το τακτικό πλεονέκτημα στο πεδίο και τα στρατηγικά λάθη appeared first on OnAlert.

Ο Παπαφλέσσας (οπλισμένος, με σωματοφύλακες και με τον αδερφό του Νικήτα) παρουσίασε στους προεστούς και αρχιερείς της Πελοποννήσου μια επιστολή του Υψηλάντη, όπου τον χαρακτήριζε ως τον alter ego του («Άλλος εγώ») και τους παρουσίασε το «γενικό σχέδιο», συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων στην Κωνσταντινούπολη, ενώ έκανε νύξη για τη ρωσική επέμβαση και τους προέτρεπε να ξεσηκωθούν ενάντια στους Τούρκους.

Ο Παπαφλέσσας τους ενημέρωσε ότι είχε οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία, η 25η Μαρτίου, ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Μια ημέρα σύμβολο για την Ορθοδοξία, όπου οι χριστιανοί θα ήταν στις εκκλησίες και σε ανοιχτούς χώρους και θα μπορούσαν να οργανωθούν και να εμψυχωθούν, κάτω από τους ανυποψίαστους Τούρκους.

Οι ηγέτες της Πελοποννήσου δεν πείστηκαν, αντιθέτως η ομιλία του έγειρε αμφισβητήσεις, διαφωνίες και πλήθους ερωτημάτων από μεριάς τους. Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, κατέθεσε έναν κατάλογο ερωτημάτων που δεν απαντήθηκαν, όπως:

Αν όλο το έθνος ήταν έτοιμο για την Επανάσταση; Αν υπήρχε επάρκεια χρημάτων και πολεμοφοδίων; Ποιες ξένες δυνάμεις θα βοηθούσαν τους Έλληνες και πως; Τι υποσχέθηκε η Ρωσία στον Υψηλάντη; Ποιοι οι πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες της Επανάστασης;

Τέλος, ο Σωτήρης Χαραλάμπης, ένας από τους πανίσχυρους προεστούς, ρώτησε τον Παπαφλέσσα, ποιος θα αναλάβει την εξουσία μετά την απομάκρυνση των Τούρκων;  Αυτός αποκρίθηκε: «Εσείς θα τους αντικαταστήσετε. Εσείς θα κυβερνάτε το Μοριά. Ποιος άλλος;».

Η απόφαση από την συνέλευση στη Βοστίτσα ήταν, να αναβληθεί η ημερομηνία έναρξης της Επανάστασης και να ενημερωθούν όλοι οι πρόκριτοι της Πελοποννήσου. Αν και η Συνέλευση δεν πέτυχε το σκοπό της, εντούτοις όλοι όσοι συμμετείχαν απέκτησαν για πρώτη φορά πλήρη συνείδηση της τεράστιας προσπάθειας που αναλάμβαναν.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Συνέλευση της Βοστίτσας: Τα πρώτα σχέδια για την έναρξη της Επανάστασης του 1821 appeared first on OnAlert.

Τους πρώτους μήνες του πόλεμου και παρά την κατάληψη της Λήμνου και την έναρξη επιχειρήσεων απελευθέρωσης των νησιών του Αιγαίου, ο Οθωμανικός στόλος παρέμεινε προστατευμένος στα στενά των Δαρδανελίων, χωρίς να επιχειρήσει έξοδο στο Αιγαίο. Ωστόσο, η πρόκληση του Κουντουριώτη θα απαντηθεί από του Τούρκους την 3 Δεκεμβρίου 1912 την 08.20, όταν εντοπίζεται ο Τουρκικός Στόλος εξερχόμενος από τα Στενά.

Μόλις οι μονάδες επιτήρησης του ελληνικού Στόλου ενημέρωσαν για την έξοδο των Οθωμανικών μονάδων ο υποναύαρχος Κουντουριώτης, ο οποίος απέβλεπε σε μια αποφασιστική ναυμαχία, έσπευσε να συναντήσει τον αντίπαλο στόλο και εξέπεμψε το γνωστό πλέον, ιστορικό σήμα: «Με την βοήθειαν του Θεού και τας ευχάς του Βασιλέως μας, πλέω μεθ’ ορμής ακαθέκτου και μεπεποίθησιν προς την νίκην εναντίον του εχθρού του γένους. Κουντουριώτης».

Οι Τούρκοι άνοιξαν πρώτοι πυρ από απόσταση 12.500 μ., ενώ ο ελληνικός περίμενε ανοίγοντας πυρ από απόσταση 12.000 μ. Τα τουρκικά θωρηκτά έβαλλαν κυρίως εναντίον του «Αβέρωφ» με ταχύ πυρ αλλά χωρίς επιτυχία, ωστόσο και το «Αβέρωφ» δεν έκανε ακριβείς βολές.

Στις 09:35 με την απόσταση των δύο στόλων στα 9.500 μ. ο ναύαρχος Κουντουριώτης αποδέσμευσε τον στόλο από τις κινήσεις της ναυαρχίδας και εκμεταλλευόμενος την μεγαλύτερη ταχύτητα του «Αβέρωφ» όρμησε με ταχύτητα 21 κόμβων, διαγράφοντας τόξο μπροστά από την γραμμή του τουρκικού στόλου με σκοπό να υπερφαλαγγίσει τα τουρκικά θωρηκτά και να τα βάλει μεταξύ των πυρών του Αβέρωφ και των υπολοίπων ελληνικών.

Το «Αβέρωφ» υπερφαλάγγισε τον εχθρό μόνο του και ανάμεσα σε πυκνά πυρά του Τουρκικού στόλου και των απέναντι φρουρίων – όλα έφτασε σε απόσταση 2.850 μ. από τον αντίπαλο. Οι Οθωμανοί όταν κατάλαβαν ότι ο ελιγμός θα εκτελούνταν με απόλυτη επιτυχία και διακινδύνευαν την πλήρη καταστροφή του Στόλου τους, έκαναν διαδοχική στροφή 160 μοιρών  και μπήκαν ξανά στα Στενά, κάτω από την κάλυψη των επάκτιων πυροβόλων των φρουρίων Σεντούλμπαχιρ και Κουμκαλέ.

Ο «Γεώργιος Αβέρωφ» μόνος του ουσιαστικά συνεχίζει την καταδίωξη και φτάνει μέχρι αποστάσεως 2.850 μέτρων από τα τουρκικά πλοία παρότι τώρα βάλλεται και από τα πυροβολεία της ξηράς. Περί τις 10:25 ο Κουντουριώτης αποφασίζει να σταματήσει την καταδίωξη, η ναυμαχία της Λήμνου διακόπτεται και τα τουρκικά πλοία εισέρχονται στα Δαρδανέλια.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Ναυμαχία της Λήμνου: Ο θρίαμβος του «Αβέρωφ», το ιστορικό σήμα Κουντουριώτη και η θαραλλέα τακτική του appeared first on OnAlert.

Μοναδικό προπύργιο αντίστασης παρέμεναν τα Ιωάννινα, τα οποία έπεσαν το Φεβρουάριο του 1913. Σημαντικό ρόλο στην επιτυχία της Ελλάδας στους Βαλκανικούς Πολέμους έπαιξε το Πολεμικό Ναυτικό. Τα πρώτα χρόνια του 20ου αι., η Ελλάδα διέθετε μια μικρή δύναμη πολεμικών πλοίων και αν ήθελε να πάρει πρωτοβουλίες διαδραματίζοντας ηγετικό ρόλο στα νερά του Αιγαίου έπρεπε να ενισχυθεί σημαντικά.

Με αυτό το σκεπτικό, την περίοδο 1908-1909, πραγματοποιήθηκε η αγορά οκτώ αντιτορπιλικών από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανική Αυτοκρατορία. Σε αυτά προστέθηκε και το θρυλικό θωρακισμένο καταδρομικό «Γεώργιος Αβέρωφ», μετέπειτα ναυαρχίδα του Ελληνικού Στόλου.

Στις 5 Οκτωβρίου 1912, με το ξέσπασμα του πολέμου εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ο στόλος του Αιγαίου –  υπό τον υποναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη – απέπλευσε εν μέσω έντονου ενθουσιασμού από τον Πειραιά προς τη Λήμνο. Η Λήμνος αποτελούσε στρατηγική προτεραιότητα για τον Κουντουριώτη λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της εγγύτητάς της με τα Στενά των Δαρδανελίων.

Μέχρι το απόγευμα της 8ης Οκτωβρίου 1912, η νήσος είχε περιέλθει εξ ολοκλήρου στα χέρια των ελληνικών δυνάμεων χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα, ενώ τις επόμενες ημέρες πραγματοποιήθηκε η απελευθέρωση σειράς νησιών και παραθαλάσσιων περιοχών της Μακεδονίας.

Το πρωί της 3ης Δεκεμ­βρίου 1912 ο ελληνικός στόλος, ενώ βρισκόταν ανατολικά της Ίμβρου, δέχτηκε πυρά της τουρκικής ναυαρχίδας Μετζητιέ από μεγάλη απόσταση. Άμεσα, το θωρηκτό «Αβέρωφ», με επικεφαλής τον ίδιο τον Παύλο Κουντουριώτη, αποσπάστηκε από το σχηματισμό των άλλων πολε­μικών πλοίων και όρμησε ακάθεκτο προς την τουρκική ναυαρχί­δα.

Ο τουρκικός στόλος αιφνιδιάστηκε, διασπάστηκε και ετράπη σε άτακτη φυγή προς τα Στενά. Η κύρια σύγκρουση έγινε στο ακρωτήριο της Έλλης, στη χερσόνησο της Καλλίπολης (στην είσοδο του Ελλήσποντου).  Ο τουρκικός στόλος υπέστη βαρύτατες ζημιές και απώλειές, ενώ τα ελληνικά πλοία δεν έπαθαν σχεδόν καμιά σοβαρή ζημιά στη ναυμαχία της Έλλης.

Με αυτή τη σημαντική νί­κη του πολεμικού ναυτικού, καθώς και με τη μετέπειτα νίκη του ελληνικού στόλου στη ναυμαχία της Λήμνου, στις αρχές Ιανουαρίου 1913, εξασφαλίστηκε η κυριαρχία των Ελλήνων στη θάλασσα και διευκολύνθηκαν οι χερσαίες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των Τούρκων.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Ναυμαχία της Έλλης: Η ιστορική νίκη του ελληνικού Στόλου και η τολμηρή κίνηση του Κουντουριώτη appeared first on OnAlert.

Το καθεστώς ισονομίας και ισοπολιτείας που αναγνωρίστηκε για όλους τους υπηκόους της Οθωμανικής  Αυτοκρατορίας (Χάττ-ι-Χουμαγιούν, 1856), τα προνόμια που παραχωρήθηκαν στους χριστιανούς της Κρήτης με τον Οργανικό Νόμο (1868), και το  ημιαυτόνομο καθεστώς που εξασφάλισε η Σύμβαση της Χαλέπας (1878) στο νησί  ευνόησαν την ανάπτυξη ενός ομογενούς πληθυσμού που μιλούσε την ελληνική γλώσσα, ασπαζόταν την ορθόδοξη θρησκεία και είχε σαφή εθνική συνείδηση ότι ανήκει στην Ελλάδα.

Το 1895, η άρνηση των ευρωπαϊκών δυνάμεων για τη δημιουργία ενός καθεστώτος ευρείας αυτονομίας για την Κρήτη, προκάλεσε την εξέγερση των χριστιανών (Μάιος, 1896). Ακολούθησαν, εκτεταμένες βιαιότητες στα Χανιά από τους Τούρκους (Ιανουάριος, 1897), με συνέπεια η Ελλάδα να στείλει στρατό στην Κρήτη και να διεκδικήσει την ένωσή της με την Ελλάδα.

Το 1898, κατοχυρώθηκε η αυτονομία του νησιού με συμβολική επικυριαρχία του σουλτάνου και επιλεγμένο ηγεμόνα τον Πρίγκιπα Γεώργιο.

Ωστόσο, η επίσημη ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, επισφραγίζεται με τη Συνθήκη του Λονδίνου (Μάιος 1913). Στις 1 Δεκεμβρίου 1913, υψώνεται η ελληνική σημαία στο φρούριο των Χανίων.

Πηγή και φωτογραφίες από: ΓΕΣ

The post Κρήτη: Ο αιματηρός αγώνας κατά των Οθωμανών και η ιστορική ένωση με την Ελλάδα appeared first on OnAlert.

Το 7ο Σύνταγμα, αφού συγκεντρώθηκε στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, στις 8 Νοεμβρίου 1912 επιβιβάστηκε στα πλοία «Πατρίς» και «Σαπφώ» και την επόμενη απέπλευσε για τη Χίο. Στο μεταξύ απέπλευσε από τον Πειραιά και το ατμόπλοιο «Εριέττα» με την πυροβολαρχία Κρούπ.

Τα πλοία προσορμίστηκαν μπροστά στο λιμάνι της Χίου και ο Διοικητής της Μοίρας Εύδρομων, Πλοίαρχος Δαμιανός Ιωάννης, ζήτησε την παράδοση της πόλης μέσα σε τρείς ώρες. Ο διοικητής  των τουρκικών δυνάμεων αρνήθηκε κατηγορηματικά, ελπίζοντας ότι θα μπορούσε ν’ αντισταθεί αποτελεσματικά, λόγω της ισχυρής δύναμης (2.000 άντρες) που διέθετε και της επάρκειας εφοδίων και πυρομαχικών.

Μετά την άρνηση του Τούρκου διοικητή, άρχισε η απόβαση των ελληνικών δυνάμεων νότια της πόλης της Χίου. Οι Τούρκοι έχοντας οργανωμένη άμυνα στο λιμάνι πρόβαλαν σθεναρή αντίσταση μέχρι τις βραδινές ώρες, παρά τα δραστικά πυρά του ελληνικού στόλου και την απειλή των αποβατικών τμημάτων, οπότε και αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις θέσεις και να συμπτυχθούν βορειοδυτικά της Χίου στην ορεινή περιοχή του χωριού Καρυές.

Οι ελληνικές δυνάμεις εισήλθαν στην πόλη της Χίου στις 12 Νοεμβρίου 1912, χωρίς να συναντήσουν καμία αντίσταση. Η υποδοχή  και ο ενθουσιασμός των κατοίκων ήταν απερίγραπτη. Η 11η Νοεμβρίου 1912 συνιστά ημέρα ορόσημο, καθώς η Χίος απελευθερώθηκε από το δυσβάσταχτο τουρκικό ζυγό.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Η απελευθέρωση της Χίου: Στις 11 Νοεμβρίου 1912 ο στρατός κατατροπώνει την οθωμανική αντίσταση appeared first on OnAlert.

Κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας στην Κρήτη, πολλοί Κρήτες επαναστάτες συγκεντρώθηκαν στην Μονή Αρκαδίου, η οποία έγινε κέντρο της επανάστασης.

Ο Ισμαήλ Πασάς ζήτησε από τον ηγούμενο της Mονής, Γαβριήλ Μαρινάκη, την παράδοση του μοναστηριού, αλλιώς θα το κατέστρεφε. Έτσι ο Μαρινάκης με τη βοήθεια του Συνταγματάρχου Πάνου Κορωναίου, όπου
ανακηρύχτηκε Αρχιστράτηγος, οχύρωσαν το Μοναστήρι.

Το πρωί της 8ης Νοεμβρίου 1867, ο Τουρκικός στρατός έφτασε στο Μοναστήρι. Την 9η Νοεμβρίου 1867, τα γυναικόπαιδα που βρίσκονταν στο Μοναστήρι, μαζί με τον Κωνσταντίνο Γιαμπουδάκη κρύφτηκαν στην πυριτιδαποθήκη, καθώς είχε προηγηθεί μεγάλη μάχη.

Κάποιοι άνδρες βρήκαν καταφύγιο στην τραπεζαρία του Μοναστηριού και σε άλλους χώρους. Όταν οι Τούρκοι έφτασαν στην πόρτα της πυριτιδαποθήκης, οι Έλληνες πραγματοποίησαν την ηρωικότερη πράξη καθώς με τη βοήθεια του Γιαμπουδάκη έβαλαν φωτιά στα βαρέλια με την πυρίτιδα, θυσιάζοντας τον εαυτό τους και συνάμα θανατώνοντας πολλούς Τούρκους.

Η πράξη αυτή μαρτυρά την αυτοθυσία και την αγάπη των Ελλήνων αγωνιστών για μια ελεύθερη Πίστη και Πατρίδα.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Μονή Αρκαδίου: Η αυτοθυσία και ο ηρωισμός των επαναστατών με την ανατίναξη της πυριτιδαποθήκης appeared first on OnAlert.

Οι κάτοικοι του νησιού ύστερα από την ενημέρωση τους σχετικά με την απελευθέρωση άλλων περιοχών στην Ελλάδα έστειλαν επιτροπή στον Μούδρο Λήμνου όπου βρισκόταν ο ελληνικός στόλος υπό τον αρχηγό Παύλο Κουντουριώτη και ζήτησε άμεση βοήθεια για την απελευθέρωση του Λέσβου.

Ο αρχηγός έπειτα από συνεννοήσεις με την ιεραρχία της χώρας ανταποκρίθηκε στο αίτημα τους. Στις 8 Νοεμβρίου το 1912 ο στόλος αποβιβάστηκε στο νησί και ύστερα από διαπραγματεύσεις για τη απόσυρση των οθωμανικών στρατευμάτων ύψωσε στις 14:00 την ελληνική σημαία στο Διοικητήριο. Οι εχθρικές δυνάμεις δεν υποχώρησαν και συγκεντρώθηκαν εσωτερικά στο νησί (χωριό Φίλια).

Έπειτα από αρκετές συγκρούσεις μεταξύ Οθωμανικών και Ελληνικών δυνάμεων στις 8 Δεκεμβρίου 1912 υπογράφθηκε πρωτόκολλο παράδοση του νησιού. Και έτσι έληξε οριστικά η απελευθέρωση της Λέσβου η οποία δεν ήταν μόνο μια στρατηγική στρατιωτική νίκη, αλλά και μια σημαντική στιγμή για την ελληνική εθνική αναγέννηση και την εδραίωση της ελληνικής παρουσίας στην περιοχή του Αιγαίου.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Απελευθέρωση της Λέσβου: Στις 8 Νοεμβρίου 1912 η ελληνική σημαία υψώνεται στο νησί appeared first on OnAlert.

Ο Ανθυπολοχαγός Πυροβολικού Παύλος Μελάς (1870-1904), δραστήριο μέλος της Εθνικής Εταιρείας ήταν από τους πρώτους αξιωματικούς που στάλθηκε επίσημα από την Ελλάδα στη Μακεδονία για να οργανώσει επαναστατικές ομάδες.

Σε συνεργασία με τον υποπρόξενο Μοναστηρίου, ‘Ιωνα Δραγούμη (Νοέμβριος 1902), δημιούργησαν έναν αμυντικό μηχανισμό και συγκρότησαν το Μακεδονικό Κομιτάτο στην Αθήνα με πρόεδρο τον Δημήτρη Καλαποθάκη. Τον Ιούλιο του 1904, ο Μελάς φεύγει για τη Μακεδονία, όπου συναντήθηκε με ντόπιους αγωνιστές.

Έναν μήνα αργότερα, με το ψευδώνυμο Μίκης Ζέζας, ορίστηκε αρχηγός των αντάρτικων σωμάτων στη Δυτική Μακεδονία από το Μακεδονικό Κομιτάτο της Αθήνας και διήλθε την ελληνοτουρκική μεθόριο για να αντιμετωπίσει τη βουλγαρική ένοπλη δραστηριότητα.

Τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου, ο Παύλος Μελάς κυκλώθηκε από τουρκικό απόσπασμα στο χωριό Στάτιστα (Μελάς), όπου και τραυματίστηκε θανάσιμα.

Η θυσία του σηματοδοτήθηκε ως σύμβολο του αγώνα για την απελευθέρωση της Μακεδονίας.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Παύλος Μελάς: Η θυσία του και ο ρόλος του για να απελευθερωθεί η Μακεδονία appeared first on OnAlert.

Η ναυμαχία διεξήχθη στον Πατραϊκό κόλπο, κοντά στη Ναύπακτο μεταξύ των ενωμένων χριστιανικών δυνάμεων της Ιερής Συμμαχίας, υπό την καθοδήγηση του Πάπα Πίου Ε΄ και του Οθωμανικού Ναυτικού. Η Ιερή Συμμαχία, με επικεφαλή τον Δον Χουάν της Αυστρίας, περιλάμβανε δυνάμεις από την Ισπανία, τη Βενετία και άλλα χριστιανικά κράτη.

Η μάχη ήταν καθοριστικής σημασίας, καθώς οι χριστιανικές δυνάμεις πέτυχαν μια μεγάλη νίκη επί των Οθωμανών, που ήταν υπό τον Μουεζίν Ζοντέ Αλή Πασά, καταστρέφοντας μεγάλο μέρος του Οθωμανικού στόλου.

Η νίκη αυτή σταμάτησε την οθωμανική επέκταση στη Μεσόγειο και ενίσχυσε το ηθικό των χριστιανικών κρατών της Ευρώπης. Αν και οι Οθωμανοί ανέκτησαν αργότερα τη ναυτική τους δύναμη, η ναυμαχία της Ναυπάκτου αποτέλεσε σημαντικό σημείο καμπής στον πόλεμο για τον έλεγχο της Μεσογείου.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Ναυμαχία της Ναυπάκτου: Ο ιστορικός θρίαμβος των χριστιανικών δυνάμεων έναντι των Οθωμανών appeared first on OnAlert.

Η Υψηλή Πύλη όμως ενθαρρυμένη από τις στρατιωτικές της επιτυχίες, αντέδρασε απορρίπτοντας τη μεσολάβηση. Οι Μεγάλες Δυνάμεις αποφάσισαν να μεσολαβήσουν από κοινού για την επίλυση του Ελληνικού Ζητήματος.

Τον Οκτώβριο του 1827, στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, αγγλικά, γαλλικά και ρωσικά πολεμικά πλοία ήρθαν αντιμέτωπα με τον στόλο των Τούρκων και των Αιγυπτίων. Με αρχηγούς τους, Ναύαρχο Εδουάρδο Κόδριγκτον, που ήταν και η ψυχή της ναυμαχίας, Αντιναύαρχο Ερρίκο Δεριγνύ και Αντίναυαρχο Λογγίνο Χέυδεν κατέπλευσαν στην Πύλο, για να εφαρμόσουν τις αποφάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων.

Εκείνο που έκρινε τον αγώνα ήταν, αφενός η μεγάλη δύναμη των συμμαχικών πυροβόλων που σχεδόν πάντα έβρισκαν τον στόχο τους και αφετέρου ότι οι Τουρκο-αιγύπτιοι δεν περίμεναν το σκοτάδι για να χρησιμοποιήσουν τα πυρπολικά τους.

Έτσι, οι ναυτικές συμμαχικές δυνάμεις αντιμετώπισαν με επιτυχία τον τουρκο-αιγυπτιακό στόλο, καταστρέφοντάς τον ολοκληρωτικά. Αξίζει να επισημανθεί ότι και οι τρείς συμμαχικές μοίρες αγωνίσθηκαν με ίση γενναιότητα και με εξαιρετικό πνεύμα συνεργασίας, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις με αυτοθυσία τα συμμαχικά πλοία διακινδύνευαν για να βοηθηθούν μεταξύ τους.

Η χαρμόσυνη είδηση της καταστροφής του στόλου, αντιμετωπίστηκε με πολύ ενθουσιασμό από τους Έλληνες. Η νίκη των ναυτικών συμμαχικών δυνάμεων συνέβαλε αποφασιστικά στην απελευθέρωση της Ελλάδας από τον τουρκικό ζυγό.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Ναυμαχία του Ναυαρίνου: Η αποφασιστική νίκη για την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον τουρκικό ζυγό appeared first on OnAlert.

Μετά την μάχη των Θερμοπύλων, οι Αθηναίοι κατευθύνθηκαν στην Σαλαμίνα, όπου πραγματοποιήθηκε το συμβούλιο των ελληνικών δυνάμεων με θέμα τη διεξαγωγή της ναυμαχίας. Παρά τις εντάσεις και τις διαφωνίες, ως προς τον τόπο διεξαγωγής της ναυμαχίας, ο Αθηναίος στρατηγός Θεμιστοκλής
έπεισε τους Έλληνες να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες στη Σαλαμίνα.

Στην συνέχεια, με διάφορα τεχνάσματα,  ανάγκασε τον αρχηγό των Περσών Ξέρξη να επιτεθεί στα στενά της Σαλαμίνας για να ακυρώσει ουσιαστικά την αριθμητική υπεροχή του περσικού στόλου. Στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας ο ελληνικός στόλος πέτυχε ισοπεδωτική νίκη καταστρέφοντας εκατοντάδες περσικά πλοία.

Η νίκη αυτή οδήγησε στη λήξη της περσικής επιθετικότητας στην Ελλάδα. Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας διατήρησε τη θέση των Ελλήνων στον κόσμο, αναδεικνύοντας τη στρατηγική και πολεμική τους ικανότητα. Συνέβαλε όχι μόνο στην αποτροπή της περσικής κυριαρχίας, αλλά και στη διαμόρφωση των μελλοντικών πολιτικών και πολιτιστικών εξελίξεων στην ελληνική ιστορία.

Πηγή: ΓΕΣ

The post Ναυμαχία της Σαλαμίνας: Ο ιστορικός θρίαμβος των Ελλήνων απέναντι στους Πέρσες – Το σχέδιο του Θεμιστοκλή appeared first on OnAlert.

Όμως, ο Τζον «Λάκι» Λακαντού, που έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών στα 103 του χρόνια, την 1η Σεπτεμβρίου 2025, δεν ήταν μόνο ένας από τους τυχερούς αεροπόρους που είχε επιβιώσει του πολέμου, αλλά και αυτός πού έκανε ευρέως γνωστή τα τελευταία χρόνια τη δράση του 100ού Σμήνους των ΗΠΑ, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Το 1943, οι Γερμανοί υποχωρούν σε όλα τα μέτωπα. Ο Χίτλερ επινοεί την ιδέα του «Φρουρίου Ευρώπη», μιας και ο πόλεμος πρόκειται να ενταθεί αργά αλλά μεθοδικά προς το εσωτερικό της Γερμανίας. Μόνο που αυτό το φρούριο «είναι χωρίς στέγη», σύμφωνα με τα λόγια του Αμερικανού προέδρου Φραγκλίνου Ρούζβελτ στο Κογκρέσο, στις 17 Σεπτεμβρίου 1943.

Οι Αμερικανοί «θα έρχονται στο Γ’ Ράιχ το πρωί, ενώ οι Βρετανοί το βράδυ», μια διαπίστωση για τον επί εικοσιτετραώρου βάσης στρατηγικό βομβαρδισμό της Γερμανίας. Τ’ αμερικανικά πληρώματα πολύ πιο ξεκούραστα από τ’ αντίστοιχα αγγλικά, ρίχτηκαν στη μάχη το 1943, χωρίς καθόλου εμπειρία, βορά στα καταδιωκτικά της Λουφτβάφε.

Όπως ανέφερε ο βετεράνος αεροπόρος, Τζον Λακαντού «δεν ήμασταν επαγγελματίες, αλλά ερασιτέχνες». Πετούσαν από βάσεις στη Βρετανία για να χτυπήσουν στην καρδιά της ναζιστικής Γερμανίας, με τα τετρακινητήρια «Β-17», που ήταν εξαιρετικά δυνατά και αξιόπιστα αεροσκάφη με το προσωνύμιο «ιπτάμενα φρούρια», λόγω του αριθμού των πολυβόλων που διέθεταν.

Ο πονοκέφαλος της αμερικανικής διοίκησης ήταν τα καταδιωκτικά που (δεν) τα συνόδευαν. Μέχρι τότε δεν υπήρχαν κατάλληλα αεροσκάφη συνοδείας με ακτίνα δράσης όμοιας με των βομβαρδιστικών, και καθώς ο αεροπορικός πόλεμος πάνω από την Ευρώπη πλησίαζε όλο και πιο βαθειά στο εσωτερικό της Γερμανίας, τα «Β-17» έφταναν ασυνόδευτα πάνω από τους στόχους τους.

Τον Ιούλιο του 1943, ογδόντα-οκτώ «Β-17» δεν επέστρεψαν και εννιακόσιοι αεροπόροι χάθηκαν. Το 100ο Σμήνος Βομβαρδισμού σε μια μόνο επιδρομή έχασε και τα δώδεκα αεροσκάφη του. Η 14η Οκτωβρίου 1943 ήταν η «Μαύρη Πέμπτη» για τον 8ο Αεροπορικό Στόλο των ΗΠΑ, καθώς εξήντα-πέντε βομβαρδιστικά δεν επέστρεψαν από μια και μόνο αποστολή και μαζί 594 αεροπόροι.

Ο Τζον Λακαντού, ως πιλότος βομβαρδιστικών «Β-17» κατάφερε να επιβιώσει μετά από 25 πολεμικές αποστολές πετώντας με το «αιματοβαμμένο» 100ό Σμήνος, αφήνοντας ως παρακαταθήκη το αυτοβιογραφικό του βιβλίο «Damn Lucky».

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

The post ΗΠΑ: Απεβίωσε σε ηλικία 103 ετών ο Τζον Λακαντού – Ο τελευταίος επιζών του «αιματοβαμμένου« 100ου Σμήνους Βομβαρδισμού στον Β’ ΠΠ appeared first on OnAlert.

Ο ρωσικός Στρατός κατέλαβε περιοχές της σημερινής Ουκρανίας και της Βουλγαρίας, φτάνοντας σε απόσταση 60 χιλιομέτρων έξω από την Κωνσταντινούπολη. Επίσης, κατά τις επιχειρήσεις στην περιοχή του Καυκάσου, κατέλαβε το Καρς, το Ερζερούμ και την Τραπεζούντα.

Οι απώλειες της Υψηλής Πύλης, αρχικά σε στρατιωτικό και μετέπειτα σε πολιτικό επίπεδο, ανέδειξαν την αδιαμφησβήτητη ρωσική υπεροχή.

Η επακόλουθη υπογραφή της Συνθήκης της Ανδριανούπολης, απόρροια του ρωσοτουρκικού πολέμου (1828-1829), ήταν αυτή που αδιαμφησβήτητα δημιούργησε ιδανικές προϋποθέσεις για την ίδρυση του ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους.

Η νομιμοποίηση της ίδρυσής του, αρχικά με καθεστώς αυτονομίας, ήταν ένα γεγονός που μόλις πριν 2 χρόνια η Υψηλή Πύλη, απέρριπτε κατηγορηματικά. Τον επόμενο χρόνο η ίδρυση ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους ήταν πλέον γεγονός, με την υπογραφή του πρωτοκόλλου του Λονδίνου στις 22 Ιανουαρίου/3 Φεβρουαρίου 1830.

Πηγή και φωτογραφία: ΓΕΣ

The post Συνθήκη της Αδριανούπολης: Η ήττα των Οθωμανών από τους Ρώσους που επηρέασε την ίδρυση ανεξάρτητου ελληνικού κράτους appeared first on OnAlert.

Λίγο μετά τον θρίαμβο των ελληνικών όπλων, η Ελλάδα κατήγαγε άλλον έναν θρίαμβο, αυτή τη φορά στον διπλωματικό στίβο. Ήταν η Συνθήκη Ειρήνης των Σεβρών, η οποία υπογράφηκε στο ομώνυμο προάστιο του Παρισιού, στις 28 Ιουλίου 1920, μεταξύ των νικητών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και της ηττημένης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η Συνθήκη των Σεβρών συνιστούσε την επίσημη επικύρωση των ελληνικών διεκδικήσεων σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Πύλης. Σημαντικότερα οφέλη για την Ελλάδα ήταν η επέκταση των ηπειρωτικών συνόρων του κράτους μέχρι την Τσατάλτζα, με την προσάρτηση της Ανατολικής Θράκης, και η κυριαρχία στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, με την προσθήκη των νήσων Ίμβρου και Τενέδου.

Επίσης, η περιοχή της Σμύρνης, αν και υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου, περνούσε υπό ελληνική διοίκηση (με δυνατότητα προσάρτησής της μετά την πάροδο πενταετίας).

Το 1921, η αδυναμία εφαρμογής της συνθήκης διά της διπλωματικής οδού υποχρέωσε την Ελλάδα να καταφύγει στα όπλα, χωρίς πλέον τη στήριξη των μέχρι πρότινος συμμάχων της.

Η τραγική έκβαση της Μικρασιατικής Εκστρατείας, τον Αύγουστο του 1922, κατέστησε την «εύθραυστη» συνθήκη οριστικά ανενεργή και το πολυπόθητο όραμα της Μεγάλης Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών ανεκπλήρωτο.

Πηγή και φωτογραφίες: Γενικό Επιτελείο Στρατού

The post Η Συνθήκη των Σεβρών: Από τον θρίαμβο στην τραγωδία της Μικρασιατικής εκστρατείας [pics] appeared first on OnAlert.