*Του Κώστα Σαρικά
Η αναγέννηση του στόλου των επιθετικών ελικοπτέρων Apache πρώτης γενιάς άρχισε, σε ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα του Στρατού Ξηράς με άμεσα επιχειρησιακά οφέλη.
Οι εργασίες εκσυγχρονισμού των Apache AH-64A έχουν ήδη ξεκινήσει στη Βάση της Αλεξάνδρειας Ημαθίας, σηματοδοτώντας την απαρχή ενός από τα σημαντικότερα εξοπλιστικά προγράμματα της τελευταίας δεκαετίας.
Το πρώτο ελληνικό Apache, το «πιλοτικό» ελικόπτερο του προγράμματος εισήλθε στα υπόστεγα της Βάσης. Εκεί όπου τεχνικοί της ισραηλινής Elbit Systems συνεργάζονται με Έλληνες μηχανικούς για να του δώσουν ξανά τη χαμένη του ισχύ. Μετά από χρόνια περιορισμένης διαθεσιμότητας και τεχνικής απαξίωσης, τα ελληνικά «Alpha» μπαίνουν στη νέα εποχή.
Από την Αλεξάνδρεια ξεκινά η αναγέννηση
Η Αλεξάνδρεια Ημαθίας, έδρα του 3ου ΤΕΑΣ και της Σχολής Αεροπορίας Στρατού, έχει μετατραπεί σε κέντρο εκσυγχρονισμού. Μέσα στους επόμενους μήνες, θα ολοκληρωθεί η πρώτη φάση των εργασιών με την αντικατάσταση των παλαιών ηλεκτροπτικών και την εγκατάσταση του νέου συστήματος TADS.
Οι εργασίες στο πρώτο ελικόπτερο αλλά και οι απαραίτητοι έλεγχοι στο έδαφος και στον αέρα αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2025, ενώ η αναβάθμιση και των υπολοίπων 18 Apache θα προχωρήσει με ρυθμό δύο ελικοπτέρων τον μήνα, ώστε το πρόγραμμα να έχει ολοκληρωθεί το φθινόπωρο του 2026.
Ταυτόχρονα εντός του Ιανουαρίου, όπως αναφέρουν στρατιωτικές πηγές στο OnAlert.gr, θα πραγματοποιηθεί η τοποθέτηση του πρώτου συστήματος των κατευθυνόμενων πυραύλων ισραηλινής κατασκευής Spike NLOS η παράδοση των οποίων βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Οι νέες δυνατότητες – Από τον περιορισμό στην υπεροχή
Μετά την ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού, τα ελληνικά Apache θα μεταμορφωθούν. Οι νέες δυνατότητές τους θα αλλάξουν ριζικά το επιχειρησιακό τοπίο:
• Απόλυτη υπεροχή στη νύχτα: Το νέο ηλεκτροπτικό TADS επιτρέπει αναγνώριση και προσβολή στόχων στο απόλυτο σκοτάδι, μετατρέποντας τη νύχτα σε σύμμαχο της Αεροπορίας Στρατού.
• Αντοχή σε κάθε καιρό: Τα Apache θα μπορούν να επιχειρούν σε βροχή, ομίχλη, σκόνη ή κακοκαιρία, χωρίς περιορισμούς που μέχρι τώρα μείωναν την επιχειρησιακή τους αξία.
• Δικτυοκεντρική διασύνδεση: Θα συνεργάζονται με UAV, με Rafale και F-16 Viper, αλλά και με επίγεια κέντρα επιχειρήσεων, ανταλλάσσοντας δεδομένα στόχων σε πραγματικό χρόνο.
• Νέο πακέτο αυτοπροστασίας: Προειδοποιητικά συστήματα, ηλεκτρονικά αντίμετρα και ρίψη αναλωσίμων θα ενισχύσουν την επιβιωσιμότητα απέναντι σε αντιαεροπορικά και MANPADS.
• Πλήρης αξιοποίηση Spike NLOS: Το καθοριστικό βήμα, που μετατρέπει τα ελληνικά Apache σε «στρατηγικό όπλο» πρώτης γραμμής.
Spike NLOS – Το «game changer»
Το ισχυρότερο όπλο που θα αποκτήσουν τα αναβαθμισμένα Apache είναι οι πύραυλοι Spike NLOS (Non Line Of Sight). Η τοποθέτηση των πρώτων στο «πιλοτικό» ελικόπτερο που έχει προγραμματιστεί για τις αρχές του 2026, ανοίγει τον δρόμο για πλήρη επιχειρησιακή ένταξη.
Οι δυνατότητες των Spike NLOS είναι εντυπωσιακές και μετατρέπουν τα «Alpha» στο «μακρύ χέρι» της Αεροπορίας Στρατού:
• Βεληνεκές έως 32 χλμ.: Τα Apache θα μπορούν να πλήττουν στόχους πολύ πριν φτάσουν σε οπτική επαφή.
• Καθοδήγηση από τρίτους: Οι πύραυλοι μπορούν να καθοδηγηθούν από drone, άλλο Apache ή ακόμα και επίγειο σταθμό, επιτρέποντας «τυφλά» πλήγματα πίσω από λόφους ή κτίρια.
• Ευέλικτη χρήση: Ικανοί να καταστρέψουν άρματα, τεθωρακισμένα, αποβατικά σκάφη αλλά και μεγαλύτερα πλοία.
• Ακρίβεια μέρας – νύχτας: Οι Spike NLOSδιαθέτουν οπτικοηλεκτρονικό αισθητήρα που προσφέρει εικόνα στον χειριστή μέχρι την τελική φάση του πλήγματος.
Με τον συνδυασμό Hellfire – Spike NLOS – ρουκετών, τα ελληνικά Apache θα διαθέτουν ένα φάσμα όπλων που καλύπτει από κοντινές έως μακρινές αποστάσεις, μετατρέποντάς τα σε εφιάλτη για κάθε πιθανό αντίπαλο.
Από την απαξίωση στην αναγέννηση
Τα Apache AH-64A αποκτήθηκαν το 1995–1996 και για χρόνια αποτέλεσαν την αιχμή του δόρατος της Αεροπορίας Στρατού. Όμως για πάνω από μία δεκαετία έμειναν χωρίς σοβαρή τεχνική υποστήριξη, καθώς η Boeing είχε διακόψει από το 2011 την παραγωγή ανταλλακτικών για την έκδοση «Alpha».
Η κατάσταση έφτασε στο χειρότερο σημείο μετά την καταστροφή στο Στεφανοβίκειο Μαγνησίας το 2023 από τη θεομηνία «Daniel», όταν πλημμύρισαν υπόστεγα και χάθηκε πολύτιμος εξοπλισμός. Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού καθυστέρησε και αναγκαστικά μεταφέρθηκε στην Αλεξάνδρεια.
Και όλα αυτά σε μια περίοδο που η Τουρκία ενισχύει συνεχώς τις δυνάμεις της με UAV, T-129 και δικτυοκεντρικά μέσα μάχης, με άμεσο κίνδυνο η επιχειρησιακή απαξίωση των πρώτων Apache να αφήσει τις Ένοπλες Δυνάμεις χωρίς ένα από σημαντικότερα οπλικά συστήματα αποτροπής.
Η συμφωνία με τα ΗΑΕ – Η σωτήρια γέφυρα
Καίριο βήμα για τη διάσωση των ελληνικών Apache αποτέλεσε η στρατηγική συμφωνία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Με περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ, η Ελλάδα απέκτησε τεράστιες ποσότητες ανταλλακτικών από τα αποθέματα των Εμιράτων, που είχαν αναβαθμίσει τα δικά τους Apache και παρήγγειλαν νέα AH-64E Guardian.
Η συμφωνία αυτή ανέβασε άμεσα τη διαθεσιμότητα και κυρίως άνοιξε τον δρόμο για τον εκσυγχρονισμό. Χωρίς ανταλλακτικά, καμία αναβάθμιση δεν θα μπορούσε να γίνει. Παράλληλα, δημιούργησε έναν νέο άξονα συνεργασίας Ελλάδας – ΗΑΕ σε αμυντικό επίπεδο, με έμφαση και στις κοινές επιχειρησιακές ασκήσεις.
Το χρονοδιάγραμμα του εκσυγχρονισμού
Το πρόγραμμα προβλέπει:
• 2025: ολοκλήρωση του «πιλοτικού» Apache και έναρξη τοποθέτησης Spike NLOS.
• Εντός του 2026: αναβάθμιση δύο Apache τον μήνα.
• Φθινόπωρο 2026: ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού και των 19 ελικοπτέρων.
Εννέα από αυτά θα εξοπλιστούν με Spike NLOS, ενώ όλα θα διαθέτουν νέο ηλεκτροπτικό σύστημα, σύγχρονες επικοινωνίες και πακέτο αυτοπροστασίας.
Ο εκσυγχρονισμός των Apache AH-64A δίνει πολύτιμο περιθώριο χρόνου στην Αεροπορία Στρατού να προγραμματίσει με σιγουριά το επόμενο βήμα
Ήδη στο τραπέζι έχει τεθεί το ενδεχόμενο απόκτησης των AH-64E Guardian, της τελευταίας έκδοσης του Apache που χρησιμοποιούν ΗΠΑ, Ισραήλ και ΗΑΕ.
Η Ελλάδα, αποκτώντας τεχνογνωσία μέσω της συνεργασίας με την Elbit, θα μπορεί στο μέλλον να κάνει το άλμα προς τη νέα γενιά επιθετικών ελικοπτέρων.
Οι εργασίες εκσυγχρονισμού που βρίσκονται σε εξέλιξη στην Αλεξάνδρεια αποτελούν ένα σημαντικό βήμα στην προσπάθεια ανάταξης του γερασμένου στόλου ελικοπτέρων» της Αεροπορίας Στρατού εν αναμονή παραλαβής των 35 καινούργιων UH-60MBlack Hawk. Τα «Alpha» μετατρέπονται σε σύγχρονες πλατφόρμες, με νέες δυνατότητες νυχτερινής μάχης, επιχειρήσεις σε κάθε καιρό και όπλα ακριβείας μεγάλης εμβέλειας.
Ειδικά με τους Spike NLOS, τα ελληνικά Apache αποκτούν ικανότητες που ελάχιστα ελικόπτερα στον κόσμο διαθέτουν. Θα μπορούν να πλήξουν με ακρίβεια στόχους σε βάθος, να λειτουργήσουν δικτυοκεντρικά και να ενισχύσουν αποφασιστικά τη συνολική ισχύ αποτροπής των Ενόπλων Δυνάμεων.
