Αποστολή του OnAlert στο Βέλγιο: Κατευθυνόμενες ρουκέτες Thales FZ275 LGR και σε anti-drone αποστολές – Οι προτάσεις για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις

Το OnAlert βρέθηκε στο Βέλγιο, στις εγκαταστάσεις της Thales κοντά στη Λιέγη, όπου ενημερώθηκε αναλυτικά για το πρόγραμμα, τις τεχνικές και επιχειρησιακές δυνατότητες των ρουκετών των 70 mm, ξεναγήθηκε στη γραμμή παραγωγής και παρακολούθησε δοκιμαστική βολή, η οποία επιβεβαίωσε στην πράξη τη φιλοσοφία του συστήματος. Ακρίβεια, χαμηλότερο κόστος ανά εμπλοκή και δυνατότητα χρήσης από διαφορετικές πλατφόρμες αποτελούν τα ζητούμενα στα οποία οι «έξυπνες» ρουκέτες δείχνουν να έχουν την απάντηση.

Η Thales Belgium, με τη βαριά παράδοση της πρώην Forges de Zeebrugge στον τομέα των ρουκετών, επιχειρεί να αναβαθμίσει ένα όπλο που για δεκαετίες θεωρούνταν κυρίως μέσο κορεσμού ή υποστήριξης πυρός. Η κλασική ρουκέτα των 70 mm, γνωστή από ελικόπτερα, αεροσκάφη και επίγειους εκτοξευτές, περνά πλέον στη νέα εποχή.

Με κιτ καθοδήγησης, προηγμένες πολεμικές κεφαλές, δυνατότητα διασύνδεσης με αισθητήρες και ψηφιακά συστήματα ελέγχου πυρός, μετατρέπεται από «φθηνό πυρομαχικό περιοχής» σε όπλο ακριβείας.

Η FZ275 LGR και η λογική του χαμηλού κόστους ανά πλήγμα

Η FZ275 LGR είναι κατευθυνόμενη ρουκέτα 70 mm, με καθοδήγηση ημιενεργού λέιζερ. Πρόκειται για όπλο που σχεδιάστηκε ώστε να δίνει σε ελικόπτερα, αεροσκάφη, UAV, οχήματα και ναυτικές πλατφόρμες τη δυνατότητα προσβολής στόχων με μεγάλη ακρίβεια, αλλά με κόστος αισθητά χαμηλότερο από αυτό ενός κλασικού κατευθυνόμενου πυραύλου. Η λογική είναι του όπλου είναι ότι δεν απαιτείται πάντα ένα ακριβό βλήμα πολλών εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για να καταστραφεί ένα ελαφρύ όχημα, μια θέση ραντάρ, ένα μικρό σκάφος, μια εγκατάσταση  και κυρίως ένα drone.

Η ρουκέτα διαθέτει διάμετρο 2,75 ιντσών, δηλαδή 70 mm, μήκος περίπου 1,8 μέτρα και βάρος περί τα 12,7 κιλά με πολεμική κεφαλή 4,1 κιλών. Η καθοδήγηση γίνεται με ημιενεργό λέιζερ, γεγονός που επιτρέπει στο βλήμα να κατευθυνθεί προς στόχο ο οποίος καταδεικνύεται είτε από την ίδια την πλατφόρμα εκτόξευσης είτε από άλλη πλατφόρμα είτε ακόμη και από προωθημένο παρατηρητή στο έδαφος. Η φιλοσοφία αυτή επιτρέπει τακτικές συνεργατικής εμπλοκής, όπου άλλο μέσο εντοπίζει και καταδεικνύει τον στόχο και άλλο μέσο εκτελεί τη βολή.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η εταιρεία, η FZ275 LGR μπορεί να εμπλέξει στόχους σε αποστάσεις από περίπου 1,5 έως 7 χιλιόμετρα, με ακρίβεια που μπορεί να φτάσει σε επίπεδο μικρότερο του ενός μέτρου σε αποστάσεις της τάξης των 6 χιλιομέτρων. Το όπλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε σενάριο lock-on before launch όσο και σε lock-on after launch, στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για πλατφόρμες που επιχειρούν πίσω από κάλυψη, για ελικόπτερα που εκτελούν βολές από χαμηλό ύψος ή για UAV που θα πρέπει να περιορίζουν τον χρόνο έκθεσής τους.

Από το πλήγμα εδάφους στην anti-drone αποστολή

Η σημαντικότερη εξέλιξη που παρουσίασε η Thales στην έκθεση Eurosatory αφορά τη νέα έκδοση LGR275 Proxy, μια ρουκέτα 70 mm με καθοδήγηση λέιζερ και αισθητήρα εγγύτητας, ειδικά σχεδιασμένη για την αντιμετώπιση drones. Η συγκεκριμένη εξέλιξη δείχνει ξεκάθαρα ότι η αγορά οπλικών συστημάτων κινείται  από την ακριβή αντιαεροπορική αναχαίτιση με πυραύλους μεγάλης αξίας, προς φθηνότερους, μαζικά διαθέσιμους και ακριβείς effector για την κατώτερη ζώνη αεράμυνας.

Η νέα ρουκέτα δεν στηρίζεται αποκλειστικά στην άμεση πρόσκρουση πάνω στον στόχο. Ο αισθητήρας εγγύτητας επιτρέπει στο βλήμα να ενεργοποιήσει την πολεμική κεφαλή όταν πλησιάσει αρκετά στο drone, αυξάνοντας σημαντικά την πιθανότητα καταστροφής μικρών, ευέλικτων ή δύσκολα ορατών εναέριων στόχων. Πρόκειται για κρίσιμη παράμετρο καθώς τα μικρά UAV έχουν μικρό ίχνος, περιορισμένη θερμική υπογραφή και μπορούν να πετούν χαμηλά, αργά ή σε μεγάλο αριθμό.

Η Thales προβάλλει τη νέα λύση ως κατάλληλη τόσο για surface-to-air όσο και για air-to-air αποστολές. Δηλαδή μπορεί να αξιοποιηθεί από επίγειους εκτοξευτές για προστασία στρατιωτικών εγκαταστάσεων, κρίσιμων υποδομών, προωθημένων δυνάμεων και μονάδων ελιγμού, αλλά και από ελικόπτερα ή UAV που θα αναλάβουν ρόλο «κυνηγού drones». Αυτό αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η απειλή. Η anti-drone άμυνα δεν περιορίζεται πλέον σε στατικά συστήματα, αλλά μπορεί να αποκτήσει κινητικότητα και ευελιξία.

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που ανέδειξαν οι πόλεμοι των τελευταίων ετών είναι η αναντιστοιχία κόστους μεταξύ απειλής και αναχαίτισης. Ένα φθηνό drone ή περιφερόμενο πυρομαχικό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται διαρκώς με πανάκριβα αντιαεροπορικά βλήματα. Όταν ο αντίπαλος μπορεί να εξαπολύει κύματα drones, η άμυνα πρέπει να έχει πυρομαχικά σε επαρκείς αριθμούς και με κόστος που να επιτρέπει παρατεταμένη χρήση. Εκεί ακριβώς εντάσσεται η φιλοσοφία της κατευθυνόμενης ρουκέτας 70 mm.

Η εμπειρία από το Βέλγιο και η δοκιμαστική βολή

Στις εγκαταστάσεις της Thales κοντά στη Λιέγη, το OnAlert είχε τη δυνατότητα να παρακολουθήσει από κοντά όχι μόνο την παρουσίαση του προγράμματος αλλά και τη διαδικασία δοκιμαστικής βολής ρουκέτας 70 mm. Η εικόνα από το πεδίο δοκιμών είναι ενδεικτική της φιλοσοφίας που θέλει να αναδείξει η εταιρεία. Πρόκειται για ένα πυρομαχικό μικρών διαστάσεων σε σχέση με έναν κλασικό πύραυλο, το οποίο όμως, όταν συνδυαστεί με κατάδειξη λέιζερ, κατάλληλο εκτοξευτή και σύστημα ελέγχου πυρός, αποκτά χαρακτηριστικά όπλου ακριβείας.

Η παρουσίαση επιβεβαίωσε ότι η ρουκέτα των 70 mm δεν πρέπει πλέον να αντιμετωπίζεται με τα δεδομένα του παρελθόντος. Δεν πρόκειται απλώς για πυρομαχικό που εκτοξεύεται μαζικά προς μια περιοχή. Πρόκειται για εργαλείο ακριβούς προσβολής, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί είτε μεμονωμένα είτε σε μεγαλύτερους αριθμούς, ανάλογα με το είδος της απειλής. Στην anti-drone εκδοχή του, το ίδιο οικοσύστημα μπορεί να δώσει μια απάντηση σε αποστολές σημειακής άμυνας, προστασίας σχηματισμών και κάλυψης κρίσιμων περιοχών.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα ενσωμάτωσης σε διαφορετικά μέσα. Οι ρουκέτες της Thales μπορούν να αξιοποιηθούν από ελικόπτερα, επίγειες πλατφόρμες, μη επανδρωμένα συστήματα και πιθανώς ναυτικές μονάδες USV. Δεν πρόκειται για ένα απομονωμένο πυρομαχικό, αλλά για έναν οπλικό σύστημα  που μπορεί να ενταχθεί σε ευρύτερη αρχιτεκτονική αισθητήρων, διοίκησης και ελέγχου.

RapidStriker και η νέα λογική προστασίας δυνάμεων

Στην Eurosatory, η Thales παρουσίασε επίσης τη φιλοσοφία του RapidStriker, ενός συστήματος που συνδυάζει αισθητήρες, αυτοματοποιημένο έλεγχο πυρός, ηλεκτρονικό πόλεμο και ρουκέτες 68 ή 70 mm, κατευθυνόμενες ή μη. Η λογική του RapidStriker είναι η προστασία μονάδων ελιγμού από drones, ελικόπτερα και απειλές μικρής ακτίνας. Η Thales επιχειρεί ουσιαστικά να δημιουργήσει ένα κινητό σύστημα εγγύς προστασίας, το οποίο θα μπορεί να ακολουθεί τις δυνάμεις στο πεδίο και να παρέχει άμεση αντίδραση.

Η σημασία μιας τέτοιας λύσης είναι προφανής. Στην Ουκρανία, οι μονάδες δεν απειλούνται μόνο από πυροβολικό, πυραύλους ή αεροπορία, αλλά από μικρά drones αναγνώρισης και κρούσης, τα οποία μπορούν να εμφανιστούν αιφνιδιαστικά, να στοχοποιήσουν οχήματα, να καθοδηγήσουν πυρά ή να επιτεθούν απευθείας. Η προστασία των μονάδων ελιγμού απαιτεί συστήματα που να μπορούν να εντοπίζουν, να ταξινομούν και να εμπλέκουν γρήγορα τέτοιες απειλές.

Η προσθήκη ρουκετών 70 mm σε ένα τέτοιο σύστημα δίνει βάθος και ευελιξία. Ο ηλεκτρονικός πόλεμος μπορεί να αντιμετωπίσει ορισμένα drones, αλλά όχι όλα. Τα πυροβόλα μικρού διαμετρήματος έχουν ρόλο, αλλά περιορίζονται από την εμβέλεια και την ακρίβεια. Οι πύραυλοι είναι αποτελεσματικοί, αλλά ακριβοί. Η κατευθυνόμενη ρουκέτα έρχεται να καλύψει το ενδιάμεσο επίπεδο: μεγαλύτερη ακτίνα από τα πολύ κοντινά όπλα, μικρότερο κόστος από τους πυραύλους, ακρίβεια και δυνατότητα μαζικής χρήσης.

Το ελληνικό ενδιαφέρον και οι πιθανές εφαρμογές

Για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, το πρόγραμμα της Thales έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε περισσότερα από ένα επίπεδα. Η Ελλάδα έχει ήδη μεγάλη εμπειρία από χρήση ρουκετών 70 mm σε ελικόπτερα. Τα επιθετικά ελικόπτερα Apache της Αεροπορίας Στρατού, ειδικά μετά την αναβάθμιση των Apache A και την ένταξη νέων όπλων όπως τα SPIKE NLOS, αποκτούν σταδιακά ένα πιο σύνθετο οπλοστάσιο. Σε αυτό το πλαίσιο, οι κατευθυνόμενες ρουκέτες 70 mm μπορούν να λειτουργήσουν ως ενδιάμεση λύση ανάμεσα στις απλές ρουκέτες και στα ακριβότερα κατευθυνόμενα βλήματα. Ανάλογη είναι η χρήση των ρουκετών και από τα ελικόπτερα του Πολεμικού Ναυτικού.

Δεν είναι επιχειρησιακά ορθολογικό κάθε ελαφρύς στόχος να προσβάλλεται με βλήμα μεγάλης αξίας. Ένα ελαφρύ όχημα, μια θέση πολυβόλου, ένας εκτοξευτής, ένα μικρό σκάφος ή μια ομάδα drones απαιτούν λύσεις ακριβείας αλλά με ελεγχόμενο κόστος. Οι FZ275 LGR μπορούν να προσφέρουν αυτή τη δυνατότητα, ειδικά εφόσον συνδυαστούν με σύγχρονα σκοπευτικά, αισθητήρες και συστήματα κατάδειξης.

Στο πεδίο των UAV και UCAV η Ελλάδα διαθέτει ήδη εγχώριες εταιρείες που αναπτύσσουν μη επανδρωμένες πλατφόρμες, ενώ το προηγούμενο της ελληνικής πλατφόρμας SARISA, η οποία έχει πραγματοποιήσει βολή ρουκέτας Thales FZ275 LGR, δείχνει ότι υπάρχει πρακτική βάση συνεργασίας. Η δυνατότητα τοποθέτησης κατευθυνόμενων ρουκετών σε ελληνικά UAV ή βαρέα drones μπορεί να ανοίξει νέα πεδία για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, αλλά και για τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Επιπλέον η anti-drone διάσταση συνδέεται άμεσα με τον υπό διαμόρφωση ελληνικό αντιαεροπορικό και αντιπυραυλικό «θόλο». Η χώρα χρειάζεται πολυεπίπεδη προστασία μεγάλης, μέσης, μικρής και πολύ μικρής ακτίνας. Τα drones, ιδίως τα μικρά και χαμηλού κόστους, δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά από συστήματα μεγάλης ακτίνας. Απαιτούνται οικονομικά οπλικά συστήματα για την κατώτερη ζώνη, οι οποίοι θα μπορούν να λειτουργούν σε συνδυασμό με ραντάρ, ηλεκτροοπτικά, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και κέντρα διοίκησης και ελέγχου.

Αιγαίο, Έβρος και προστασία κρίσιμων υποδομών

Το ελληνικό περιβάλλον είναι ιδιαίτερα απαιτητικό. Στο Αιγαίο, οι αποστάσεις είναι μικρές, τα νησιά πολλά, οι κρίσιμες εγκαταστάσεις διάσπαρτες και η ανάγκη άμεσης αντίδρασης διαρκής. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, μικρές κινητές μονάδες με δυνατότητα anti-drone άμυνας θα μπορούσαν να ενισχύσουν σημαντικά την προστασία νησιωτικών σχηματισμών, ναυτικών εγκαταστάσεων, αεροδρομίων, ραντάρ, αποθηκών και μονάδων πρώτης γραμμής.

Στον Έβρο, η ανάγκη προστασίας μηχανοκίνητων και τεθωρακισμένων σχηματισμών από drones αναγνώρισης και κρούσης είναι εξίσου κρίσιμη. Η εμπειρία της Ουκρανίας έχει δείξει ότι τα drones δεν απειλούν μόνο στατικές εγκαταστάσεις. Έχουν ως στόχο άρματα, ΤΟΜΑ, πυροβόλα, συστήματα διοίκησης, οχήματα ανεφοδιασμού και ομάδες προσωπικού. Η αντιαεροπορική προστασία των σχηματισμών δεν μπορεί πλέον να βασίζεται μόνο σε κλασικά SHORAD μέσα.  Απαιτείται συνδυασμός αισθητήρων, παρεμβολέων, πυροβόλων, drones αναχαίτισης και κατευθυνόμενων πυρομαχικών χαμηλότερου κόστους.

Η κατευθυνόμενη ρουκέτα 70 mm μπορεί να αποτελέσει έναν από τους κρίκους αυτής της αλυσίδας.Μια λύση που συμπληρώνει τα υπόλοιπα μέσα. Η μεγαλύτερη αξία της είναι ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μεγάλους αριθμούς, να ενταχθεί σε πολλές πλατφόρμες και να προσφέρει ακρίβεια χωρίς το κόστος των βαρύτερων πυραυλικών συστημάτων.

Πιθανή συμμετοχή ελληνικής βιομηχανίας

Ένα ακόμη σημείο που έχει ενδιαφέρον για την Αθήνα είναι η βιομηχανική διάσταση. Η Ελλάδα έχει θέσει πλέον ως προϋπόθεση σε μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα τη συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας. Στην περίπτωση των κατευθυνόμενων ρουκετών, το πεδίο δεν περιορίζεται μόνο στην απλή αγορά πυρομαχικών. Θα μπορούσε να αφορά ενσωμάτωση σε ελληνικές πλατφόρμες, ανάπτυξη εκτοξευτών, συστήματα διασύνδεσης, ηλεκτροοπτικά, C2, λογισμικό, συντήρηση, υποστήριξη και πιθανώς συμπαραγωγή επιμέρους τμημάτων.

Η εμπλοκή ελληνικών εταιρειών σε τέτοια προγράμματα θα δώσει προστιθέμενη αξία και να δημιουργήσει μια νέα κατηγορία εγχώριων λύσεων για UAV, οχήματα και ναυτικές πλατφόρμες. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απλώς να αγοράζει έτοιμα όπλα. Χρειάζεται να εντάσσει την εγχώρια βιομηχανία σε αλυσίδες παραγωγής και ανάπτυξης, ειδικά σε τομείς όπως τα drones, τα anti-drone συστήματα, τα ηλεκτροοπτικά και τα πυρομαχικά ακριβείας.