*του Κώστα Σαρικά
Η επόμενη ημέρα για τα στρατηγικής σημασίας όπλα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων περνά μέσα από τη διασφάλιση της επιχειρησιακής τους διαθεσιμότητας και της μακροχρόνιας υποστήριξής τους. Στο επίκεντρο βρίσκεται η διαπραγμάτευση της Ελλάδας με την MBDA για τη συντήρηση, επαναπιστοποίηση και αναβάθμιση κρίσιμων πυραυλικών συστημάτων, με παράλληλη συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας σε έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Πρόκειται για μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά οπλικά συστήματα τα οποία αποτελούν τον πυρήνα της αποτρεπτικής ισχύος της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού. Οι αντιαεροπορικοί πύραυλοι Aster των φρεγατών FDI, οι αντιπλοϊκοί Exocet, οι στρατηγικοί SCALP και οι πύραυλοι εναέριας μάχης MICA συνθέτουν ένα πλέγμα ισχύος που προσφέρει δυνατότητες αεράμυνας περιοχής, κρούσης μεγάλου βεληνεκούς, ναυτικής αποτροπής και αεροπορικής υπεροχής.
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert, οι συζητήσεις Αθήνας και MBDA κινούνται σε δύο παράλληλους άξονες. Ο πρώτος αφορά τη διασφάλιση της τεχνικής υποστήριξης, της συντήρησης και της επαναπιστοποίησης των όπλων, ώστε να παραμείνουν πλήρως επιχειρησιακά για δεκαετίες. Ο δεύτερος σχετίζεται με την εμπλοκή ελληνικών εταιρειών στην εφοδιαστική αλυσίδα του ευρωπαϊκού κολοσσού, ακολουθώντας το μοντέλο που ήδη εφαρμόζεται σε άλλα προγράμματα.
Ήδη ελληνικές εταιρείες έχουν ενταχθεί στην αλυσίδα παραγωγής της MBDA μέσω έργων που αφορούν συστήματα Aster και Exocet.
Η σημασία της επαναπιστοποίησης
Η επαναπιστοποίηση πυραυλικών συστημάτων δεν αποτελεί μια απλή διαδικασία συντήρησης. Πρόκειται ουσιαστικά για τεχνικό έλεγχο και ανανέωση ζωής κρίσιμων υποσυστημάτων, όπως ηλεκτρονικά, αισθητήρες, κινητήρες στερεών καυσίμων, συστήματα καθοδήγησης και πυροδοτικοί μηχανισμοί.
Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται:
- Παράταση επιχειρησιακής ζωής.
- Διατήρηση της αξιοπιστίας.
- Μείωση του κόστους αντικατάστασης.
- Διασφάλιση διαθεσιμότητας σε περίοδο αυξημένων διεθνών αναγκών.
Το τελευταίο αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η ζήτηση για πυραυλικά συστήματα στην Ευρώπη έχει εκτοξευθεί μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η MBDA έχει ήδη ανακοινώσει τεράστια αύξηση της παραγωγής των πυραύλων Aster και γενικότερα των πυραυλικών της συστημάτων προκειμένου να ανταποκριθεί στις αυξημένες παραγγελίες.
SCALP: Το στρατηγικό όπλο της Πολεμικής Αεροπορίας
Αναμφίβολα ο SCALP-EG αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα όπλα που διαθέτει η Ελλάδα.
Ο πύραυλος cruise μεγάλης ακτίνας δράσης προσφέρει δυνατότητα προσβολής στόχων υψηλής αξίας βαθιά μέσα στην εχθρική ενδοχώρα χωρίς το αεροσκάφος φορέας να εισέρχεται στην εχθρική αεράμυνα.
Η Ελλάδα απέκτησε τους πρώτους SCALP μαζί με τα Mirage 2000-5, ενώ σήμερα το όπλο είναι πιστοποιημένο τόσο στα Mirage 2000-5 όσο και στα Rafale.
Βασικά χαρακτηριστικά SCALP
- Βεληνεκές άνω των 250 χιλιομέτρων.
- Πτήση πολύ χαμηλού ύψους.
- Σύστημα καθοδήγησης INS/GPS και TERPROM.
- Υπέρυθρος αισθητήρας τελικής φάσης.
- Πολεμική κεφαλή BROACH διπλής διάτρησης.
- Ικανότητα προσβολής υπόγειων και οχυρωμένων στόχων.
Η αξία του όπλου αποδείχθηκε σε επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή αλλά και στην Ουκρανία μέσω της βρετανικής έκδοσης Storm Shadow.
Η Ελλάδα έχει ήδη υπογράψει πρόγραμμα Mid-Life Refurbishment για τους SCALP, το οποίο περιλαμβάνει συντήρηση, τεχνική υποστήριξη και αναβάθμιση αποστολικών δυνατοτήτων, εξασφαλίζοντας τη διατήρηση του όπλου σε υπηρεσία για πολλά ακόμη χρόνια.
Η επόμενη φάση αναμένεται να αφορά ακόμη μεγαλύτερη εμπλοκή ελληνικών εταιρειών σε διαδικασίες υποστήριξης.
MICA: Ο πύραυλος αέρος-αέρος Rafale και Mirage
Ο MICA αποτελεί το βασικό όπλο αεροπορικής υπεροχής των Mirage 2000-5 αλλά και ένα από τα κύρια όπλα των Rafale.
Η φιλοσοφία του είναι μοναδική καθώς διατίθεται σε δύο εκδόσεις:
- MICA RF με ενεργό ραντάρ.
- MICA IR με υπέρυθρο αισθητήρα.
Η δυνατότητα επιλογής διαφορετικού αισθητήρα προσφέρει μεγάλη ευελιξία στους χειριστές και αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς εμπλοκής.
Βασικά χαρακτηριστικά MICA
- Βεληνεκές περίπου 60-80 χιλιομέτρων.
- Fire and Forget δυνατότητα.
- Εμπλοκή πολλαπλών στόχων.
- Υψηλή αντοχή σε ηλεκτρονικά αντίμετρα.
- Δυνατότητα εμπλοκής μαχητικών, UAV και ελικοπτέρων.
Η νέα γενιά MICA NG εισέρχεται ήδη σε παραγωγή και ενσωματώνει αισθητήρες AESA, νέο κινητήρα και συστήματα αυτοδιάγνωσης που μειώνουν σημαντικά τις απαιτήσεις συντήρησης.
Για την Πολεμική Αεροπορία, η διατήρηση του υπάρχοντος αποθέματος MICA σε υψηλή διαθεσιμότητα αποτελεί ζήτημα πρώτης προτεραιότητας καθώς παραμένει βασικό όπλο τόσο των Mirage όσο και των Rafale.
Exocet: Ο φόβος και ο τρόμος των εχθρικών στόλων
Λίγα όπλα έχουν αποκτήσει τη φήμη του Exocet.
Ο γαλλικός αντιπλοϊκός πύραυλος έγινε παγκοσμίως γνωστός κατά τον πόλεμο των Φώκλαντ όταν βύθισε βρετανικά πλοία και έκτοτε θεωρείται ένα από τα πλέον αξιόπιστα ναυτικά όπλα.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους παλαιότερους χρήστες του συστήματος, ενώ σήμερα διαθέτει διάφορες εκδόσεις σε Πολεμικό Ναυτικό και Πολεμική Αεροπορία.
Βασικά χαρακτηριστικά Exocet MM40 Block 3
- Βεληνεκές άνω των 180 χιλιομέτρων.
- Sea-skimming πτήση ελάχιστου ύψους.
- GPS και INS πλοήγηση.
- Δυνατότητα προσβολής χερσαίων στόχων.
- Πολεμική κεφαλή περίπου 165 κιλών.
Οι Exocet αποτελούν βασικό στοιχείο της ελληνικής θαλάσσιας αποτροπής, καθώς εξοπλίζουν μονάδες επιφανείας αλλά και παράκτια συστήματα.
Η επαναπιστοποίηση των πυραύλων θεωρείται κρίσιμη καθώς εξασφαλίζει την αξιοπιστία των κινητήρων και των ηλεκτρονικών συστημάτων μετά από χρόνια αποθήκευσης.
Aster 30: Η ασπίδα των φρεγατών FDI
Αν ο SCALP αποτελεί το «σπαθί», τότε ο Aster 30 είναι η «ασπίδα».
Οι νέες φρεγάτες FDI HN θα διαθέτουν συνολικά 32 βλήματα Aster 30 έκαστη, προσφέροντας για πρώτη φορά στο Πολεμικό Ναυτικό πραγματική αεράμυνα περιοχής.
Πρόκειται για ένα από τα πλέον προηγμένα αντιαεροπορικά βλήματα παγκοσμίως.
Βασικά χαρακτηριστικά Aster 30
- Βεληνεκές άνω των 120 χιλιομέτρων.
- Αναχαίτιση αεροσκαφών, UAV, πυραύλων cruise.
- Υψηλή ευελιξία μέσω συστήματος PIF-PAF.
- Καθοδήγηση μέσω ενεργού ραντάρ.
- Ικανότητα αντιμετώπισης κορεστικών επιθέσεων.
Η οικογένεια Aster εξελίσσεται διαρκώς, με τη νέα έκδοση Block 1 NT να αποκτά ακόμη μεγαλύτερες δυνατότητες αντιμετώπισης βαλλιστικών και υπερηχητικών απειλών.
Η υποστήριξη των Aster αποκτά ξεχωριστή σημασία για την Ελλάδα καθώς οι FDI θα αποτελέσουν τον πυρήνα του Στόλου για τις επόμενες δεκαετίες.
Ελληνική βιομηχανία: Μετατροπή σε στρατηγικό εταίρο
Το μεγάλο ζητούμενο για την Αθήνα είναι η μεταφορά τεχνογνωσίας και η αύξηση του ελληνικού βιομηχανικού αποτυπώματος.
Στόχος δεν είναι μόνο η συμμετοχή σε απλές εργασίες κατασκευής ή καλωδιώσεων, αλλά η σταδιακή απόκτηση δυνατοτήτων:
- Συντήρησης υποσυστημάτων.
- Τεχνικών ελέγχων.
- Εργασιών MRO.
- Επαναπιστοποίησης συγκεκριμένων εξαρτημάτων.
- Υποστήριξης σε επίπεδο αποθηκών και logistics.
Το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται ήδη από την MBDA σε άλλες χώρες, όπου δημιουργούνται τοπικά κέντρα συντήρησης και υποστήριξης για συστήματα όπως οι MICA και SCALP.
Για την ελληνική αμυντική βιομηχανία πρόκειται για μια ευκαιρία που ξεπερνά τα όρια της εγχώριας αγοράς. Η ένταξη στην εφοδιαστική αλυσίδα της MBDA μπορεί να ανοίξει δρόμο για συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα, εξαγωγικό έργο και ανάπτυξη τεχνογνωσίας αιχμής.
Το στρατηγικό αποτύπωμα της συμφωνίας
Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη επενδύει μαζικά στην αμυντική της αυτονομία και η ζήτηση για πυραυλικά συστήματα βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, η Ελλάδα επιδιώκει να διασφαλίσει ότι τα πλέον κρίσιμα όπλα του οπλοστασίου της θα παραμείνουν πλήρως επιχειρησιακά για τις επόμενες δεκαετίες.
Η συμφωνία με την MBDA δεν αφορά μόνο τη συντήρηση πυραύλων. Αφορά τη δημιουργία μιας εθνικής υποδομής υποστήριξης για όπλα στρατηγικής σημασίας, τα οποία αποτελούν βασικούς πυλώνες της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας.
Με τους SCALP να προσφέρουν στρατηγική κρούση, τους MICA να εξασφαλίζουν αεροπορική υπεροχή, τους Exocet να ελέγχουν το θαλάσσιο πεδίο και τους Aster να δημιουργούν αντιαεροπορική ομπρέλα πάνω από τον Στόλο, η συντήρηση και επαναπιστοποίησή τους μετατρέπεται σε ζήτημα εθνικής ασφάλειας πρώτης γραμμής.