Ένα από τα μεγαλύτερα και πιο πολυσύνθετα εξοπλιστικά πακέτα των τελευταίων ετών αναμένεται να βρεθεί αύριο Πέμπτη 23 Ιουλίου, στο τραπέζι του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ), προκειμένου να λάβει την τελική πολιτική έγκριση και να ανοίξει ο δρόμος για την υλοποίηση μιας σειράς προγραμμάτων, τα οποία καλύπτουν σχεδόν ολόκληρο το φάσμα των σύγχρονων στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Πρόκειται, επί της ουσίας, για ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα-«μαμούθ». Όχι μόνο εξαιτίας του συνολικού οικονομικού του αποτυπώματος, αλλά κυρίως επειδή περιλαμβάνει συστήματα που εκτείνονται από την πολυστρωματική αεράμυνα και τις στρατηγικές αερομεταφορές με τα C-390, έως τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Heron, τα υποβρύχια οχήματα ειδικών επιχειρήσεων Victa, τους μικροδορυφόρους, τα βλήματα Hellfire για τα επιθετικά ελικόπτερα Apache, τα sonar για τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών MEKO, τα antidrone non kinetic συστήματα, τις νυχτερινές διόπτρες αλλά και τα μη επανδρωμένα V-Bat. Προγράμματα τα οποία έχουν μελετηθεί και εγκριθεί από το ΓΕΕΘΑ, σε συνεργασία με τα υπόλοιπα Επιτελεία και με την υλοποίηση τους οι Ένοπλες Δυνάμεις περνούν σε νέα εποχή.
Στην κορυφή του πακέτου βρίσκεται ο νέος αντιαεροπορικός, αντιβαλλιστικός και anti-drone θόλος της χώρας, με εκτιμώμενο κόστος που προσεγγίζει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι το μεγαλύτερο, ακριβότερο και επιχειρησιακά πιο κρίσιμο από όλα τα προγράμματα, καθώς φιλοδοξεί να αντικαταστήσει την αποσπασματική εικόνα του σημερινού αντιαεροπορικού οπλοστασίου με μια ενιαία, δικτυοκεντρική και πολυστρωματική αρχιτεκτονική.
Ακολουθούν τα τρία νέα μεταφορικά αεροσκάφη C-390 Millennium, τα οποία προορίζονται να αποτελέσουν τη νέα αιχμή της ελληνικής αερομεταφορικής ισχύος, δύο μη επανδρωμένα αεροσκάφη Heron σε διαμόρφωση που θα επιτρέπει την ενσωμάτωση οπλισμού, επιπλέον non-kinetic anti-drone συστήματα για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, υποβρύχια οχήματα VICTA για τις Μονάδες Ειδικών Επιχειρήσεων, δέκα συστήματα V-BAT με συνολικά είκοσι αεροχήματα, μικροδορυφόροι επιτήρησης, βλήματα AGM-114R2 Hellfire για τα Apache, σύγχρονες διόπτρες νυχτερινής παρατήρησης και τα νέα ισραηλινά sonar για τις τέσσερις φρεγάτες MEKO.
Το σύνολο των προγραμμάτων αποτυπώνει τη μετάβαση από την αγορά μεμονωμένων οπλικών συστημάτων στη δημιουργία ενός πλέγματος αισθητήρων, φορέων, όπλων και κέντρων διοίκησης, το οποίο θα μπορεί να λειτουργεί σε πραγματικό χρόνο και σε διακλαδικό επίπεδο.
Ο θόλος των 3 δισεκατομμυρίων
Ο αντιαεροπορικός θόλος αποτελεί αναμφίβολα το σημαντικότερο πρόγραμμα του πακέτου. Η σχετική σχεδίαση εντάσσεται στην ευρύτερη «Ασπίδα του Αχιλλέα» και αφορά πολύ περισσότερα από την απλή αγορά νέων πυραυλικών συστημάτων.
Στόχος είναι η δημιουργία μιας ενιαίας αρχιτεκτονικής αεράμυνας, ικανής να αντιμετωπίζει ταυτόχρονα μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα, μη επανδρωμένα αεροχήματα, περιφερόμενα πυρομαχικά, πυραύλους cruise, τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους και, σε χαμηλότερο επίπεδο, μικρού μεγέθους drones που επιχειρούν είτε αυτόνομα είτε σε ομάδες.
Ο θόλος θα αναπτύσσεται σε διαδοχικά επίπεδα, ώστε κάθε απειλή να μπορεί να εντοπίζεται, να ταξινομείται και να αναχαιτίζεται από το καταλληλότερο οπλικό σύστημα, ανάλογα με το ύψος, την ταχύτητα, την εμβέλεια και το ίχνος της.
Στον πυρήνα της σχεδίασης βρίσκονται τα ισραηλινά συστήματα David’s Sling, Barak MX και Spyder, σε συνδυασμό με τα ραντάρ ELM-2084 και ένα ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου C2. Τα συστήματα αυτά θα διασυνδεθούν με υφιστάμενα μέσα, όπως οι Patriot, αλλά και με τα ραντάρ, τα μαχητικά αεροσκάφη, τα πλοία και τους αισθητήρες των τριών Κλάδων.
Η νέα αρχιτεκτονική δεν θα στηρίζεται στην απαρχαιωμένη αντίληψη κατά την οποία κάθε αντιαεροπορική πυροβολαρχία λειτουργεί σχεδόν αυτόνομα, με το δικό της ραντάρ και τη δική της εικόνα. Αντίθετα, ο στόχος είναι κάθε αισθητήρας να μπορεί να τροφοδοτεί κάθε διαθέσιμο εκτοξευτή και κάθε κέντρο επιχειρήσεων.
Ένα ραντάρ στη Θράκη, για παράδειγμα, θα μπορεί να εντοπίζει έναν στόχο και να μεταβιβάζει τα στοιχεία εμπλοκής σε πυροβολαρχία που βρίσκεται σε διαφορετική περιοχή. Αντίστοιχα, στοιχεία που συλλέγονται από μαχητικό αεροσκάφος, πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού, UAV ή επίγειο αισθητήρα θα μπορούν να ενσωματώνονται στην κοινή επιχειρησιακή εικόνα.
Αυτή ακριβώς είναι η πραγματική αξία του C2. Δεν πρόκειται απλώς για ένα λογισμικό απεικόνισης στόχων, αλλά για τον «εγκέφαλο» ολόκληρου του θόλου. Θα αξιολογεί την απειλή, θα προτεραιοποιεί τους στόχους, θα επιλέγει το καταλληλότερο όπλο και θα περιορίζει τη σπατάλη ακριβών βλημάτων εναντίον απειλών χαμηλού κόστους.
David’s Sling: Η ανώτερη αντιπυραυλική ζώνη
Το David’s Sling προορίζεται να καλύψει την ανώτερη ζώνη της νέας ελληνικής αεράμυνας. Έχει σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση προηγμένων απειλών, όπως τακτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι, βαρείς πύραυλοι cruise και άλλοι στόχοι υψηλής ταχύτητας και μεγάλης εμβέλειας.
Σε συνδυασμό με τους Patriot, το David’s Sling θα ενισχύσει αποφασιστικά την αντιβαλλιστική άμυνα της χώρας, προσφέροντας ένα επιπλέον επίπεδο προστασίας απέναντι σε όπλα που μπορούν να πλήξουν κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές, αεροδρόμια, ναυστάθμους, κέντρα διοίκησης και εγκαταστάσεις στρατηγικής σημασίας.
Η ανάγκη απόκτησης τέτοιων δυνατοτήτων έχει γίνει ακόμη πιο επιτακτική από τα διδάγματα των πολέμων στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, όπου οι μαζικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν μετατρέψει την πολυστρωματική αεράμυνα σε βασική προϋπόθεση επιβίωσης.
Barak MX: Ο βασικός κορμός
Το Barak MX αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους κεντρικούς πυλώνες του θόλου. Η φιλοσοφία του βασίζεται στη χρήση διαφορετικών βλημάτων από κοινή αρχιτεκτονική διοίκησης και εκτόξευσης, ώστε να καλύπτονται διαφορετικές αποστάσεις και τύποι απειλών.
Μπορεί να αντιμετωπίζει αεροσκάφη, ελικόπτερα, UAV, πυραύλους cruise και άλλους αεροδυναμικούς στόχους, ενώ η δυνατότητα δικτυοκεντρικής λειτουργίας το καθιστά κατάλληλο για την προστασία μεγάλων γεωγραφικών περιοχών.
Για την Ελλάδα, η ευελιξία του Barak MX αποκτά ιδιαίτερη αξία λόγω της γεωγραφίας του Αιγαίου. Οι πυροβολαρχίες θα μπορούν να αναπτύσσονται σε νησιά, σε παράκτιες περιοχές ή στην ηπειρωτική χώρα και να δημιουργούν αλληλοκαλυπτόμενες ζώνες εμπλοκής.
Με τον τρόπο αυτό, η αντιαεροπορική άμυνα δεν θα περιορίζεται στην προστασία μεμονωμένων στόχων. Θα μπορεί να δημιουργεί εκτεταμένες «φυσαλίδες» απαγόρευσης και να υποστηρίζει τις επιχειρήσεις της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού.
Spyder: Η χαμηλή και μέση ζώνη
Το Spyder θα καλύπτει κυρίως τη χαμηλή και μέση ζώνη. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ευέλικτο και κινητό σύστημα, το οποίο χρησιμοποιεί βλήματα της οικογένειας Python και Derby και μπορεί να αντιδρά σε πολύ μικρό χρόνο απέναντι σε στόχους που πετούν χαμηλά.
Η κινητικότητά του το καθιστά κατάλληλο για την προστασία αεροδρομίων, ναυστάθμων, σχηματισμών του Στρατού Ξηράς, κρίσιμων υποδομών και νησιωτικών περιοχών. Μπορεί να μετακινείται γρήγορα, να αλλάζει θέση και να αποφεύγει τον εντοπισμό και την προσβολή του από εχθρικά μέσα καταστολής αεράμυνας.
Η σημασία του είναι ακόμη μεγαλύτερη απέναντι σε UAV, περιφερόμενα πυρομαχικά και πυραύλους cruise που επιχειρούν σε χαμηλό ύψος, αξιοποιώντας το ανάγλυφο για να περιορίσουν τον χρόνο προειδοποίησης.
Η ελληνική αεράμυνα αποκτά, έτσι, ένα επίπεδο άμεσης αντίδρασης το οποίο θα λειτουργεί κάτω από τις ζώνες των Barak MX, David’s Sling και Patriot.
Τα ραντάρ ELM-2084 και η κοινή εικόνα
Καθοριστικός είναι ο ρόλος των νέων ραντάρ ELM-2084, τα οποία θα αποτελέσουν βασικούς αισθητήρες της νέας αρχιτεκτονικής. Πρόκειται για πολυλειτουργικά ραντάρ ηλεκτρονικής σάρωσης, σχεδιασμένα να εντοπίζουν και να παρακολουθούν αεροδυναμικούς και βαλλιστικούς στόχους.
Η ικανότητά τους να υπολογίζουν γρήγορα την τροχιά ενός εισερχόμενου πυραύλου ή ενός βλήματος επιτρέπει στο σύστημα διοίκησης να εκτιμά όχι μόνο από πού προέρχεται η απειλή, αλλά και ποια περιοχή κινδυνεύει.
Έτσι, η αεράμυνα δεν θα υποχρεώνεται να εμπλέκει κάθε στόχο. Θα μπορεί να δίνει προτεραιότητα σε όσους κατευθύνονται προς προστατευόμενες εγκαταστάσεις, εξοικονομώντας αναχαιτιστικά βλήματα και αυξάνοντας τη διάρκεια αντοχής του συστήματος σε μαζικές επιθέσεις.
Ελληνική συμμετοχή τουλάχιστον 25%
Μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους του προγράμματος είναι η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει «κλειδώσει» σε ποσοστό τουλάχιστον 25%.
Η ελληνική συμμετοχή δεν περιορίζεται σε εργασίες υποστήριξης, συντήρησης ή κατασκευής απλών μεταλλικών υποσυγκροτημάτων. Ο σχεδιασμός προβλέπει εμπλοκή ελληνικών εταιρειών στην παραγωγή εκτοξευτών, ηλεκτρονικών τμημάτων, καλωδιώσεων, υποσυστημάτων διοίκησης και ελέγχου, αλλά και πυρομαχικών.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δημιουργία δυνατότητας κατασκευής βλημάτων στην Ελλάδα. Πρόκειται για κρίσιμη επιλογή, καθώς οι πρόσφατες συγκρούσεις απέδειξαν ότι ακόμη και το πιο προηγμένο αντιαεροπορικό σύστημα χάνει την επιχειρησιακή του αξία όταν εξαντληθεί το απόθεμα των πυραύλων του.
Η εγχώρια παραγωγή ή συναρμολόγηση βλημάτων εξασφαλίζει μεγαλύτερη αυτονομία, ταχύτερη αναπλήρωση αποθεμάτων και μειωμένη εξάρτηση από ξένες γραμμές παραγωγής σε περιόδους κρίσης. Παράλληλα, δημιουργεί ελληνική τεχνογνωσία σε έναν από τους πιο απαιτητικούς τομείς της αμυντικής τεχνολογίας.
Η απαίτηση για πρόσβαση σε κρίσιμα τμήματα του πηγαίου κώδικα του συστήματος C2 θεωρείται επίσης στρατηγικής σημασίας. Η Ελλάδα επιδιώκει να έχει τη δυνατότητα να ενσωματώνει μελλοντικά δικά της ραντάρ, αισθητήρες, όπλα και εφαρμογές χωρίς να εξαρτάται πλήρως από τον αρχικό κατασκευαστή. Η πρόβλεψη για ελληνική βιομηχανική συμμετοχή της τάξης του 25% έχει τεθεί ως βασικός όρος στα μεγάλα προγράμματα της νέας εξοπλιστικής περιόδου.
C-390 Millennium: Η νέα εποχή των αερομεταφορών
Το δεύτερο μεγαλύτερο πρόγραμμα αφορά την απόκτηση τριών μεταφορικών αεροσκαφών C-390 Millennium της βραζιλιάνικης Embraer.
Το συνολικό κόστος, μαζί με την Εν Συνεχεία Υποστήριξη και τις κρατήσεις, προσεγγίζει τα 600 εκατομμύρια ευρώ. Η απόκτηση αναμένεται να υλοποιηθεί μέσω διακρατικής συμφωνίας με την Πορτογαλία, με την Ελλάδα να αξιοποιεί θέσεις από την πορτογαλική παραγγελία προκειμένου να επιταχυνθούν οι παραδόσεις.
Το πρώτο ελληνικό C-390 αναμένεται να παραδοθεί το 2027, ενώ η ολοκλήρωση του προγράμματος τοποθετείται έως το 2030.
Τα νέα αεροσκάφη δεν προορίζονται απλώς να αντικαταστήσουν παλαιότερα μεταγωγικά. Θα προσθέσουν μια εντελώς νέα κατηγορία δυνατοτήτων στην Πολεμική Αεροπορία.
Το C-390 είναι τζετ, διαθέτει μεγάλη ταχύτητα, αυξημένη μεταφορική ικανότητα και μπορεί να εκτελεί αποστολές στρατηγικών και τακτικών αερομεταφορών, ρίψεις αλεξιπτωτιστών και φορτίων, αεροδιακομιδές, επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας, αποστολές έρευνας και διάσωσης και ανεφοδιασμό αεροσκαφών στον αέρα.
Μπορεί επίσης να ανεφοδιάζεται και το ίδιο κατά την πτήση, γεγονός που αυξάνει σημαντικά την ακτίνα δράσης του. Σε διαμόρφωση ιπτάμενου τάνκερ μπορεί να υποστηρίζει μαχητικά αεροσκάφη μέσω ατρακτιδίων hose-and-drogue.
Η επιλογή του συνδέεται άμεσα με τις αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων. Η Ελλάδα αναλαμβάνει αποστολές από τη Βαλτική και την Ανατολική Ευρώπη έως τη Μέση Ανατολή και την Αφρική, ενώ η Διοίκηση Ειδικού Πολέμου χρειάζεται δυνατότητα ταχείας μεταφοράς προσωπικού, οχημάτων και εξοπλισμού σε μεγάλες αποστάσεις.
Τα C-390 θα πλαισιώσουν τα C-130 και τα C-27J, δημιουργώντας έναν μικτό αλλά σαφώς ισχυρότερο στόλο αερομεταφορών. Η υψηλότερη ταχύτητα και η μεγαλύτερη διαθεσιμότητά τους θα περιορίσουν τον χρόνο αντίδρασης και θα επιτρέψουν την ανάληψη αποστολών που σήμερα απαιτούν συμμαχική υποστήριξη.
Δύο Heron με δυνατότητα οπλισμού
Στο πακέτο περιλαμβάνεται και η απόκτηση δύο μη επανδρωμένων αεροσκαφών της οικογένειας Heron, σε διαμόρφωση η οποία θα προβλέπει τη δυνατότητα ενσωμάτωσης και μεταφοράς οπλισμού.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις επιχειρούν ήδη με δύο Heron 1, τα οποία χρησιμοποιούνται κυρίως για αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης και συλλογής πληροφοριών στο Αιγαίο και στα χερσαία σύνορα. Διαθέτουν ραντάρ θαλάσσιας επιτήρησης, ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες ημέρας και νύχτας και ζεύξεις δεδομένων, μέσω των οποίων μεταφέρουν εικόνα στα κέντρα επιχειρήσεων.
Η νέα διαμόρφωση θα επιτρέπει τη σταδιακή μετάβαση από το UAV επιτήρησης σε ένα σύστημα που θα μπορεί, όταν απαιτείται, να εκτελεί και αποστολές κρούσης.
Το επιχειρησιακό άλμα είναι σημαντικό. Ένα οπλισμένο Heron δεν θα περιορίζεται στον εντοπισμό ενός εχθρικού στόχου και στη διαβίβαση των συντεταγμένων του σε άλλο μέσο. Θα μπορεί να παραμένει για πολλές ώρες πάνω από την περιοχή ενδιαφέροντος και, εφόσον δοθεί εντολή, να προσβάλλει άμεσα τον στόχο με κατευθυνόμενα πυρομαχικά.
Η δυνατότητα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για αποστολές στην Ανατολική Μεσόγειο, στον Έβρο και στο Ανατολικό Αιγαίο, όπου η μεγάλη διάρκεια παραμονής και η διαρκής επιτήρηση αποτελούν κρίσιμα πλεονεκτήματα.
Non-kinetic anti-drone συστήματα στα νησιά
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται η προμήθεια επιπλέον ισραηλινών non-kinetic συστημάτων για την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Πρόκειται για συστήματα τα οποία δεν καταστρέφουν τον στόχο με πύραυλο ή πυροβόλο, αλλά χρησιμοποιούν μέσα ηλεκτρονικού πολέμου. Μπορούν να παρεμβάλλουν τη ζεύξη μεταξύ του UAV και του σταθμού ελέγχου του, να διακόπτουν τη μετάδοση δεδομένων και εικόνας, να παρεμβαίνουν στα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης και, υπό προϋποθέσεις, να αναγκάζουν το αερόχημα να προσγειωθεί ή να επιστρέψει στη βάση του.
Τα νέα συστήματα θα προστεθούν σε αυτά που έχουν ήδη αποκτηθεί και αναπτυχθεί σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Η ενίσχυση αυτή κρίνεται απαραίτητη λόγω της μαζικής διάδοσης UAV διαφορετικών κατηγοριών, από μεγάλα αεροχήματα τύπου MALE έως μικρά εμπορικά drones και FPV.
Η χρήση ηλεκτρονικών μέσων αποτελεί οικονομικότερη λύση σε σχέση με την εκτόξευση ενός ακριβού αντιαεροπορικού πυραύλου εναντίον ενός drone χαμηλού κόστους. Ταυτόχρονα, διατηρεί τα κινητικά συστήματα ελεύθερα για την αντιμετώπιση πιο επικίνδυνων απειλών.
Η πλήρης αποτελεσματικότητα, πάντως, προϋποθέτει τη συνδυασμένη λειτουργία αισθητήρων, παρεμβολέων και κινητικών όπλων. Για αυτό και τα συγκεκριμένα συστήματα εντάσσονται οργανικά στην αρχιτεκτονική του νέου θόλου και δεν αντιμετωπίζονται ως ανεξάρτητη προμήθεια.
VICTA: Υποβρύχια διείσδυση ειδικών επιχειρήσεων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η προμήθεια δέκα υποβρύχιων οχημάτων VICTA, τα οποία προορίζονται για τη Διοίκηση Υποβρυχίων Καταστροφών και τις Μονάδες της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου.
Το πρόγραμμα έχει προϋπολογισμό περίπου 145 εκατομμύρια ευρώ και ο σχεδιασμός προβλέπει την κατασκευή ή ολοκλήρωση σημαντικού μέρους των οχημάτων στην Ελλάδα.
Από τα δέκα VICTA, τέσσερα προορίζονται για τη ΔΥΚ του Αρχηγείου Στόλου και έξι για τη Διοίκηση Ειδικού Πολέμου του ΓΕΕΘΑ.
Το VICTA αποτελεί υβριδικό μέσο ειδικών επιχειρήσεων. Μπορεί να κινείται με υψηλή ταχύτητα στην επιφάνεια και στη συνέχεια να καταδύεται, μεταφέροντας ομάδα ειδικών δυνάμεων στην περιοχή της αποστολής με αυξημένη μυστικότητα.
Η δυνατότητα αυτή είναι εξαιρετικά σημαντική στο περιβάλλον του Αιγαίου. Επιτρέπει την ταχεία προσέγγιση μιας περιοχής, τη διείσδυση κάτω από την επιφάνεια και την αποβίβαση προσωπικού σε απόσταση ασφαλείας από τον στόχο.
Τα VICTA μπορούν να αξιοποιηθούν για αναγνώριση ακτών, ειδική επιτήρηση, επιχειρήσεις κατάληψης ή ανακατάληψης νησίδων, δολιοφθορά εχθρικών εγκαταστάσεων, προστασία κρίσιμων υποδομών και αποστολές μεταφοράς ειδικού εξοπλισμού.
Δέκα συστήματα V-BAT – Είκοσι αεροχήματα
Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης δέκα συστήματα V-BAT, δηλαδή συνολικά είκοσι μη επανδρωμένα αεροχήματα.
Τα V-BAT έχουν ήδη δοκιμαστεί επιχειρησιακά σε Ρόδο και Λέσβο, με ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα. Οι δοκιμές επιβεβαίωσαν την ικανότητά τους να επιχειρούν στο σύνθετο νησιωτικό περιβάλλον, να μεταδίδουν σταθερή εικόνα σε μεγάλες αποστάσεις και να λειτουργούν ακόμη και υπό δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι η κάθετη απογείωση και προσγείωση. Δεν απαιτούν διάδρομο ή καταπέλτη και μπορούν να επιχειρούν από μικρούς χώρους σε νησιά, προκεχωρημένες θέσεις, κανονιοφόρους, περιπολικά και μεγάλα πλοία επιφανείας.
Με αυτονομία που μπορεί να φτάσει περίπου τις δώδεκα ώρες και επιχειρησιακό ύψος άνω των 5.000 μέτρων, μπορούν να εκτελούν αποστολές επιτήρησης, αναγνώρισης, στοχοποίησης και αξιολόγησης αποτελεσμάτων προσβολής.
Η προμήθεια είκοσι αεροχημάτων θα επιτρέψει τη δημιουργία μόνιμων δικτύων επιτήρησης στα νησιά και στον Έβρο. Παράλληλα, τα V-BAT μπορούν να λειτουργούν ως προωθημένοι αισθητήρες για το πυροβολικό, τα παράκτια πυραυλικά συστήματα, τα επιθετικά ελικόπτερα και τα πλοία του Στόλου.
Μικροδορυφόροι επιτήρησης
Η απόκτηση μικροδορυφόρων τηλεπισκόπησης και επιτήρησης αποτελεί ένα ακόμη πρόγραμμα με στρατηγικό χαρακτήρα.
Οι μικροδορυφόροι θα προσφέρουν στις Ένοπλες Δυνάμεις μεγαλύτερη αυτονομία στη συλλογή πληροφοριών και θα μειώσουν την εξάρτηση από εικόνες που παρέχονται από εμπορικούς παρόχους ή συμμαχικές χώρες.
Θα μπορούν να παρακολουθούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια, ναυστάθμους, συγκεντρώσεις δυνάμεων και κινήσεις πλοίων. Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την επιτήρηση συνόρων, την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και την υποστήριξη επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης.
Η πραγματική αξία τους θα προκύψει από τη διασύνδεση των δεδομένων τους με το ενιαίο C2. Η δορυφορική εικόνα θα μπορεί να συνδυάζεται με δεδομένα από UAV, επίγεια ραντάρ, πλοία και αεροσκάφη, δημιουργώντας μια πληρέστερη και διαρκώς ανανεούμενη επιχειρησιακή εικόνα.
Νέα Hellfire για τα Apache
Η προμήθεια βλημάτων AGM-114R2 Hellfire με καθοδήγηση λέιζερ αφορά τα επιθετικά ελικόπτερα AH-64A+ και AH-64DHA Apache της Αεροπορίας Στρατού.
Η έκδοση AGM-114R2 είναι πολλαπλού ρόλου και μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον αρμάτων μάχης, τεθωρακισμένων, οχυρωμένων θέσεων, κτιρίων, μικρών σκαφών και άλλων σημειακών στόχων.
Η ανανέωση των αποθεμάτων Hellfire θεωρείται επιβεβλημένη. Τα Apache παραμένουν ένας από τους ισχυρότερους πολλαπλασιαστές ισχύος του Στρατού Ξηράς, ειδικά στον Έβρο και στα νησιά, όμως η επιχειρησιακή τους αξία εξαρτάται άμεσα από τη διαθεσιμότητα σύγχρονων κατευθυνόμενων όπλων.
Σε συνδυασμό με τα Spike NLOS, τα UAV επιτήρησης και τα νέα δίκτυα στοχοποίησης, τα Apache θα μπορούν να προσβάλλουν στόχους είτε με δικούς τους αισθητήρες είτε αξιοποιώντας στοιχεία που θα λαμβάνουν από τρίτες πλατφόρμες.
Διόπτρες νυχτερινής παρατήρησης και «Σύγχρονος Μαχητής»
Στο πακέτο εντάσσεται και η προμήθεια νέων διοπτρών νυχτερινής παρατήρησης για το πρόγραμμα του «Σύγχρονου Μαχητή».
Μπορεί να πρόκειται για πρόγραμμα μικρότερου κόστους σε σχέση με τον θόλο ή τα C-390, όμως η επιχειρησιακή του σημασία είναι άμεση. Οι σύγχρονες διόπτρες αυξάνουν δραματικά την ικανότητα ενός τμήματος να κινείται, να αναγνωρίζει στόχους και να εμπλέκεται τη νύχτα ή σε περιβάλλον περιορισμένης ορατότητας.
Η επιτυχία των επιχειρήσεων δεν εξαρτάται μόνο από τα μεγάλα οπλικά συστήματα. Εξαρτάται και από το αν ο μαχητής της πρώτης γραμμής διαθέτει σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, προστασίας, παρατήρησης και σκόπευσης.
Οι νέες διόπτρες θα διανεμηθούν κατά προτεραιότητα σε Μονάδες Ειδικών Επιχειρήσεων, σχηματισμούς υψηλής ετοιμότητας, τμήματα που αναπτύσσονται στα νησιά και Μονάδες του Έβρου.
Τα νέα ισραηλινά sonar των MEKO
Το τελευταίο, αλλά ιδιαίτερα κρίσιμο, πρόγραμμα αφορά την προμήθεια νέων sonar M660 HMS (Hull Mounted Sonar) ισραηλινής κατασκευής για τις τέσσερις φρεγάτες MEKO 200HN κλάσης «ΥΔΡΑ».
Το πρόγραμμα, ύψους περίπου 24 εκατομμυρίων ευρώ, συνδέεται άμεσα με τον συνολικό εκσυγχρονισμό των φρεγατών «ΥΔΡΑ», «ΣΠΕΤΣΑΙ», «ΨΑΡΑ» και «ΣΑΛΑΜΙΣ». Τα νέα συστήματα θα αντικαταστήσουν παλαιότερο εξοπλισμό και θα ενισχύσουν σημαντικά τις δυνατότητες εντοπισμού και παρακολούθησης υποβρυχίων.
Η αναβάθμιση του ανθυποβρυχιακού πολέμου αποτελεί βασική απαίτηση του Πολεμικού Ναυτικού. Το Αιγαίο, με το ιδιαίτερο ανάγλυφο του βυθού, τις μεγάλες μεταβολές θερμοκρασίας και αλατότητας και την έντονη εμπορική ναυσιπλοΐα, δημιουργεί ένα από τα δυσκολότερα ακουστικά περιβάλλοντα στον κόσμο.
Τα νέα sonar θα ενσωματωθούν στο αναβαθμισμένο σύστημα μάχης TACTICOS των MEKO και θα λειτουργούν σε συνδυασμό με τα ελικόπτερα MH-60R, τα οργανικά μέσα των πλοίων και τα δεδομένα από άλλες μονάδες του Στόλου.
Ο εκσυγχρονισμός των MEKO περιλαμβάνει επίσης νέο ραντάρ, νέα συστήματα ελέγχου πυρός, αναβαθμισμένα ηλεκτρονικά και παρεμβάσεις στις πλατφόρμες. Στόχος είναι τα τέσσερα πλοία να παραμείνουν πλήρως επιχειρησιακά και αξιόμαχα έως τη δεκαετία του 2030, λειτουργώντας μαζί με τις νέες FDI HN και τις υπόλοιπες μονάδες επιφανείας.
Από τις μεμονωμένες αγορές στο ενιαίο δίκτυο
Το εξοπλιστικό πακέτο που οδηγείται στο ΚΥΣΕΑ δεν είναι ομοιογενές ως προς τα μέσα που περιλαμβάνει. Περιέχει αεροσκάφη, πυραύλους, UAV, υποβρύχια οχήματα, δορυφόρους, συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, ατομικό εξοπλισμό και ναυτικούς αισθητήρες.
Υπάρχει, όμως, ένας κοινός παρονομαστής που αφορά την πληροφορία και τη δυνατότητα να μετατρέπεται γρήγορα σε επιχειρησιακό αποτέλεσμα.
Τα ραντάρ του θόλου θα εντοπίζουν την απειλή. Το C2 θα τη χαρακτηρίζει και θα επιλέγει το κατάλληλο όπλο. Τα UAV και οι μικροδορυφόροι θα επιτηρούν σε μεγάλες αποστάσεις. Τα V-BAT θα προσφέρουν εικόνα στα νησιά και στα πλοία. Τα Heron θα μπορούν να παρακολουθούν και, στη νέα διαμόρφωση, να προσβάλλουν στόχους. Τα Apache θα διαθέτουν νέα αποθέματα Hellfire. Τα VICTA θα μεταφέρουν αθέατα τις ειδικές δυνάμεις, ενώ τα C-390 θα εξασφαλίζουν τη γρήγορη μεταφορά προσωπικού και υλικού σε ολόκληρο το θέατρο επιχειρήσεων.
Πρόκειται για μετάβαση σε ένα μοντέλο Ενόπλων Δυνάμεων όπου ο αισθητήρας, ο λήπτης της απόφασης και το όπλο δεν χρειάζεται να βρίσκονται στην ίδια πλατφόρμα.
Ένα V-BAT μπορεί να εντοπίζει στόχο και να διαβιβάζει στοιχεία σε πυροβολαρχία. Ένας μικροδορυφόρος μπορεί να εντοπίζει μετακίνηση δυνάμεων και να ενεργοποιεί UAV για λεπτομερέστερη αναγνώριση. Ένα ραντάρ ELM-2084 μπορεί να εντοπίζει βαλλιστική απειλή και το C2 να αναθέτει την εμπλοκή σε David’s Sling ή Patriot. Ένα Heron μπορεί να μεταφέρει εικόνα σε Apache ή να αξιοποιεί το ίδιο τον οπλισμό του.
Αυτή είναι η ουσία του εξοπλιστικού προγράμματος-«μαμούθ». Δεν αφορά μόνο την προσθήκη νέων μέσων στο οπλοστάσιο, αλλά την προσπάθεια να μετατραπούν οι Ένοπλες Δυνάμεις σε ένα ενιαίο, διακλαδικό και δικτυοκεντρικό σύστημα.
Η αναμενόμενη έγκριση από το ΚΥΣΕΑ δεν θα σημαίνει ότι όλα τα συστήματα θα παραδοθούν άμεσα. Θα αποτελέσει, όμως, το καθοριστικό πολιτικό βήμα για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων, την ενεργοποίηση των συμβάσεων και την έναρξη ενός πολυετούς κύκλου παραδόσεων.
Το μεγάλο στοίχημα από την επόμενη ημέρα θα είναι τριπλό και αφορά τη αυστηρή τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων, την ουσιαστική και όχι προσχηματική συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και, κυρίως την πλήρη διασύνδεση των νέων μέσων.
