Ακόμη ένα σημαντικό ορόσημο για το μεγαλύτερο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού μαχητικών της Πολεμικής Αεροπορίας αναμένεται να καταγραφεί μέσα στις επόμενες ημέρες, καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες του Onalert.gr η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία ετοιμάζεται να παραδώσει το 60ό F-16 αναβαθμισμένο στη διαμόρφωση Viper.
Η παράδοση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για τον συμβολικό αριθμό των 60 μαχητικών, αλλά κυρίως επειδή επιβεβαιώνει ότι το πρόγραμμα έχει πλέον αποκτήσει σταθερό ρυθμό και κινείται εντός του χρονοδιαγράμματος που έχει τεθεί. Από τα συνολικά 83 F-16 Block 52+/52+ Advanced τα οποία προβλέπεται να μετατραπούν σε Viper, τα 60 θα έχουν πλέον περάσει στην Πολεμική Αεροπορία, με αποτέλεσμα να έχει ολοκληρωθεί περισσότερο από το 70% του συνολικού προγράμματος.
Η εικόνα απέχει σημαντικά από τα προβλήματα και τις καθυστερήσεις που είχαν καταγραφεί σε προηγούμενες φάσεις. Η γραμμή παραγωγής και αναβάθμισης στην ΕΑΒ έχει πλέον σταθεροποιηθεί, η τεχνογνωσία έχει συσσωρευτεί και οι παραδόσεις ακολουθούν τον προβλεπόμενο ρυθμό, με το Αεροπορικό Επιτελείο να παρακολουθεί στενά την εξέλιξη ενός προγράμματος που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της μετάβασης της Πολεμικής Αεροπορίας στη νέα εποχή.
Από το 50ό στο 60ό μέσα σε λίγους μήνες
Είναι χαρακτηριστικό ότι το 50ό F-16 Viper παραδόθηκε τον περασμένο Απρίλιο, ενώ τον Ιούλιο ο αριθμός είχε ήδη φτάσει στα 56 αεροσκάφη. Η επικείμενη παράδοση του 60ού μαχητικού επιβεβαιώνει ότι το πρόγραμμα έχει αποκτήσει πλέον τον απαιτούμενο ρυθμό.
Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς κάθε νέο Viper που περνά στις Μοίρες δεν αποτελεί απλώς μία αριθμητική προσθήκη στον στόλο. Αυξάνει τον αριθμό των μαχητικών τα οποία μπορούν να επιχειρούν με τα πλέον σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα, να ανταλλάσσουν σε πραγματικό χρόνο δεδομένα με άλλες εναέριες, επίγειες και ναυτικές πλατφόρμες και να αξιοποιούν πολύ μεγαλύτερο όγκο επιχειρησιακής πληροφορίας.
Ταυτόχρονα, όσο αυξάνεται ο αριθμός των διαθέσιμων Viper τόσο διευρύνεται και η δυνατότητα της Πολεμικής Αεροπορίας να συγκροτεί μεγαλύτερο αριθμό αεροσκαφών με κοινή διαμόρφωση, κοινές διαδικασίες και δικτυοκεντρικές δυνατότητες.
Γιατί το Viper αλλάζει τα δεδομένα
Η αναβάθμιση σε επίπεδο Viper δεν αφορά μια απλή βελτίωση ηλεκτρονικών συστημάτων ενός ήδη δοκιμασμένου μαχητικού. Ουσιαστικά μεταφέρει το F-16 σε επίπεδο δυνατοτήτων 4,5 γενιάς, κυρίως ως προς τους αισθητήρες, την επεξεργασία και ανταλλαγή δεδομένων και την επίγνωση της τακτικής κατάστασης.
Στην καρδιά της νέας διαμόρφωσης βρίσκεται το ραντάρ AESA AN/APG-83 SABR της Northrop Grumman, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο ποιοτικό άλμα σε σχέση με τις προηγούμενες εκδόσεις των ελληνικών F-16. Το APG-83 προσφέρει αυξημένες δυνατότητες εντοπισμού και ταυτόχρονης παρακολούθησης πολλαπλών στόχων, υψηλότερη αντοχή σε ηλεκτρονικές παρεμβολές και δυνατότητα ταυτόχρονης λειτουργίας σε αποστολές αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους. Η τεχνολογία του αξιοποιεί στοιχεία από την οικογένεια των AESA radar που χρησιμοποιούνται στα F-22 και F-35.
Τα ελληνικά Viper διαθέτουν επίσης νέο Modular Mission Computer MMC-7000AH, προηγμένο εξοπλισμό μεταφοράς δεδομένων, νέες απεικονίσεις στο cockpit, σύστημα αναγνώρισης φίλου ή εχθρού APX-126 με Mode 5, αναβαθμισμένο σύστημα ναυτιλίας και κυρίως προηγμένη δυνατότητα Link 16. Στη διαμόρφωση ενσωματώνονται ακόμη δυνατότητες αξιοποίησης του Sniper targeting pod και σύγχρονων κατευθυνόμενων όπλων.
Ακριβώς η δυνατότητα διασύνδεσης αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιχειρησιακά πλεονεκτήματα. Το Viper δεν λειτουργεί πλέον ως μεμονωμένη πλατφόρμα αλλά ως κόμβος ενός ευρύτερου δικτύου αισθητήρων και όπλων. Μπορεί να λαμβάνει και να μεταδίδει τακτική εικόνα, να συνεργάζεται με άλλα μαχητικά, με ιπτάμενα radar, πολεμικά πλοία και επίγεια συστήματα αεράμυνας.
Και αυτή η δυνατότητα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει της εισόδου των F-35 στην Πολεμική Αεροπορία. Η φιλοσοφία του Αεροπορικού Επιτελείου δεν αντιμετωπίζει τις διαφορετικές πλατφόρμες αποσπασματικά, αλλά ως τμήματα μιας ενιαίας δικτυοκεντρικής αεροπορικής δύναμης.
Ένας στόλος που αλλάζει πρόσωπο
Με 60 Viper πλέον διαθέσιμα και με τις παραδόσεις να συνεχίζονται, η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει ήδη μια ιδιαίτερα ισχυρή μάζα μαχητικών νέας γενιάς δυνατοτήτων.
Σε συνδυασμό με τα 24 Rafale, τα Viper αποτελούν τον βασικό κορμό της ελληνικής αεροπορικής ισχύος για τα επόμενα χρόνια, έως ότου προστεθούν από το τέλος της δεκαετίας και τα πρώτα F-35.
Το σημαντικότερο στοιχείο δεν είναι μόνο η ποιότητα κάθε πλατφόρμας ξεχωριστά, αλλά ο συνδυασμός τους. Τα Rafale προσφέρουν δυνατότητες μεγάλης ακτίνας δράσης, προηγμένα ηλεκτρονικά και όπλα στρατηγικής σημασίας, τα Viper προσθέτουν αριθμούς, προηγμένους αισθητήρες και δικτυοκεντρικές δυνατότητες, ενώ τα F-35 θα φέρουν χαρακτηριστικά χαμηλής παρατηρησιμότητας και συλλογής τεράστιου όγκου πληροφοριών.
Σε αυτό το περιβάλλον, τα F-16 Viper αποκτούν τον ρόλο του αριθμητικού και επιχειρησιακού «κορμού» πάνω στον οποίο μπορεί να στηριχθεί η Πολεμική Αεροπορία τόσο σε καθημερινές αποστολές όσο και σε επιχειρήσεις υψηλής έντασης.
Επόμενος στόχος τα 38 Block 50
Η παράδοση του 60ού Viper, ωστόσο, στρέφει εκ νέου το ενδιαφέρον στο επόμενο μεγάλο πρόγραμμα της Πολεμικής Αεροπορίας: την αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Onalert η Αθήνα αναμένει πλέον το Letter of Offer and Acceptance – LOA από τις Ηνωμένες Πολιτείες έως τα τέλη Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για το κρίσιμο έγγραφο με το οποίο η αμερικανική πλευρά θα αποτυπώσει επίσημα τους όρους, το κόστος, τη διαμόρφωση, τα υλικά και το πλαίσιο υλοποίησης του προγράμματος. Η παραλαβή της LOA θα επιτρέψει στην ελληνική πλευρά να περάσει στην επόμενη φάση και να προχωρήσει στις τελικές αποφάσεις για ένα πρόγραμμα που το Αεροπορικό Επιτελείο χαρακτηρίζει εδώ και καιρό ως επιχειρησιακά απαραίτητο.
Η κατεύθυνση είναι τα 38 Block 50 να αναβαθμιστούν σε επίπεδο Viper, ώστε να περιοριστεί δραστικά η πολυτυπία και να δημιουργηθεί ένας μεγάλος, ομοιογενής στόλος F-16 προηγμένων δυνατοτήτων. Το πρόγραμμα έχει ήδη περάσει από κρίσιμα θεσμικά στάδια, ενώ η ελληνική LOR άνοιξε τη διαδικασία μέσω FMS με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα απάρτια των Block 52 και η μείωση του κόστους
Κομβικό σημείο του σχεδιασμού αποτελεί η αξιοποίηση των συστημάτων που αφαιρούνται από τα Block 52+/52+ Advanced κατά τη μετατροπή τους σε Viper.
Πρόκειται για υλικά τα οποία μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν στην αναβάθμιση των Block 50, περιορίζοντας το συνολικό κόστος του νέου προγράμματος. Η αξιοποίησή τους έχει ήδη αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων μεταξύ του Αεροπορικού Επιτελείου και της Lockheed Martin, ενώ στις αρχές Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε στο ΓΕΑ συνάντηση εκπροσώπων της εταιρείας με αρμόδιους επιτελείς με αντικείμενο ακριβώς τις δυνατότητες αξιοποίησης υλικών των F-16.
Ο στόχος των 120 Viper
Εφόσον ολοκληρωθεί το σημερινό πρόγραμμα των 83 αεροσκαφών και ακολουθήσουν τα 38 Block 50, η Πολεμική Αεροπορία θα διαθέτει έναν στόλο περίπου 120 F-16 σε διαμόρφωση Viper.
Δεν πρόκειται μόνο για την αναβάθμιση ακόμη 38 αεροσκαφών αλλά για τη δημιουργία μιας πολύ μεγάλης ομοιογενούς δύναμης μαχητικών με κοινή φιλοσοφία αισθητήρων, επικοινωνιών, αποστολής και όπλων.
Για την Πολεμική Αεροπορία αυτό σημαίνει σημαντικά πλεονεκτήματα στην εκπαίδευση των χειριστών, στην τεχνική υποστήριξη, στα ανταλλακτικά και στη διαθεσιμότητα. Κυρίως όμως σημαίνει τη δυνατότητα ανάπτυξης μεγάλου αριθμού μαχητικών με παρόμοιες επιχειρησιακές δυνατότητες σε ένα περιβάλλον υψηλής έντασης.
Φωτο: Κώστας Σαρικάς
