H αβεβαιότητα στο πρόγραμμα stealth μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35 για τον Καναδά συνεχίζεται, καθώς το κόστος ανεβαίνει και οι εναλλακτικές επιλογές, όπως το Gripen, φαίνονται πιο «δελεαστικές».
Από τον Μάρτιο του 2025, η κυβέρνηση του Μαρκ Κάρνεϊ, ανακοίνωσε πως «αναθεωρεί» την επιλογή των αμερικανικών μαχητικών F-35, εν μέσω των διπλωματικών εντάσεων με τις ΗΠΑ, κυρίως λόγω των δασμών που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ. «Στο τραπέζι» ως εναλλακτική λύση βρέθηκαν τα σουηδικά JAS Gripen της Saab.
Οι σχέσεις των δύο χωρών έχουν πλέον ομαλοποιηθεί, αλλά η καθυστέρηση στο πρόγραμμα έχει εκτοξεύσει το κόστος των μαχητικών πέμπτης γενιάς. Πλέον, ο Καναδάς ζυγίζει ξανά τις επιλογές του.
Να προχωρήσει με την προγραμματισμένη αγορά 88 αεροσκαφών από την Lockheed Martin ή να διαφοροποιηθεί προς έναν μεικτό στόλο που θα μπορούσε να περιλαμβάνει το Gripen E της Saab;
Η καναδική Βασιλική Πολεμική Αεροπορία (RCAF) παραμένει σταθερά υπέρ του F-35, καθώς είναι ζωτικής σημασίας να διαθέτει δυνατότητες πέμπτης γενιάς, για να αντισταθμίσει τις δυνατότητες του πιαθνού εχθρού (Su-57 της Ρωσίας και J-35 της Κίνας).
Ωστόσο, η Υπουργός Βιομηχανίας Μελανί Ζολί, εξέφρασε πρόσφατα ανησυχίες σχετικά με την οικονομική ισορροπία της σύμβασης. Πιέζει την Lockheed Martin να παράσχει πρόσθετα αντισταθμιστικά οφέλη, διαφορετικά η παραγγελία θα μειωθεί.
«Η Οτάβα θα μπορούσε να λάβει περαιτέρω δεσμεύσεις από την Lockheed Martin σε αντάλλαγμα για τη διατήρηση της σύμβασης των 88 μαχητικών», δήλωσε η Ζολί σε συνέντευξή της την περασμένη εβδομάδα. «Διαφορετικά, η κυβέρνηση θα μπορούσε να προμηθευτεί λιγότερα F-35 και να τα συμπληρώσει με Gripen E που συναρμολογούνται στον Καναδά».
Η Τζόλι τόνισε ότι προτεραιότητά της ήταν να διασφαλίσει ότι τα χρήματα των φορολογουμένων «θα μειώσουν την εξάρτηση από τις ΗΠΑ και θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας στον Καναδά».
Είναι βιώσιμος ένας μεικτός στόλος;
Η πρόταση για τον διαχωρισμό των προμηθειών μεταξύ των F-35 και Gripen αντιμετωπίζει έντονη αντίσταση από αξιωματούχους του αμυντικού τομέα.
Σύμφωνα με μια μελέτη που επικαλέστηκε το Reuters τον Αύγουστο του 2025, ο στρατός προειδοποίησε ότι η διατήρηση δύο στόλων μαχητικών αεροσκαφών θα ήταν «αναποτελεσματική από επιχειρησιακής άποψης».
H Ζολί απέρριψε αυτή την άποψη, υποστηρίζοντας ότι «όλες οι χώρες της G7 έχουν μεικτούς στόλους» και ότι ο Καναδάς θα πρέπει να ακολουθήσει ένα παρόμοιο μοντέλο.
«Στόχος μου είναι να αποκτήσω μεγαλύτερη βιομηχανική αξία από την Lockheed Martin, συνεχίζοντας παράλληλα τις συζητήσεις με τη Saab», κατέληξε.
Πηγή: Aerotime / Φωτογραφία αρχείου Reuters
