Ένα ακόμη κρίσιμο βήμα για την πλήρη επιχειρησιακή αξιοποίηση της πρώτης ελληνικής FDI βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς στη φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» ολοκληρώνεται η εγκατάσταση του εξοπλισμού που απαιτείται για την επιχειρησιακή χρήση των μη επανδρωμένων ελικοπτέρων S-100 Camcopter.
Η νέα δυνατότητα προσθέτει στη φρεγάτα ένα μόνιμα διαθέσιμο «μάτι» στον αέρα, το οποίο μπορεί να επιχειρεί συμπληρωματικά με τα επανδρωμένα ελικόπτερα του Πολεμικού Ναυτικού και να επεκτείνει σημαντικά την εικόνα που διαθέτει το πλοίο πέρα από τον ορίζοντα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert, πάνω στη φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» ολοκληρώνεται η τοποθέτηση των απαραίτητων συστημάτων υποστήριξης και ελέγχου του S-100. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για τις κεραίες και τον εξοπλισμό χειρισμού μέσω των οποίων τα ειδικά εκπαιδευμένα στελέχη του πληρώματος θα μπορούν να ελέγχουν το μη επανδρωμένο ελικόπτερο από τη φρεγάτα και να λαμβάνουν σε πραγματικό χρόνο την εικόνα και τα δεδομένα των αισθητήρων του.
Το ανθρώπινο σκέλος της ένταξης του νέου συστήματος έχει επίσης προχωρήσει, καθώς στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού έχουν ήδη εκπαιδευτεί στη χρήση του Camcopter. Η εκπαίδευση αποτελεί κρίσιμο μέρος του προγράμματος, καθώς το ζητούμενο δεν είναι απλώς η παραλαβή ενός UAV αλλά η οργανική ένταξή του στις καθημερινές επιχειρήσεις των FDI και, κυρίως, η αξιοποίηση των πληροφοριών που συλλέγει από το σύστημα μάχης και τη διοίκηση του πλοίου.
Η Schiebel είχε ανακοινώσει τον Φεβρουάριο του 2026 την υπογραφή της ελληνικής σύμβασης για τέσσερα συστήματα Camcopter S-100, τα οποία προορίζονται για τις νέες FDI του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ ένα από τα συστήματα προβλέπεται να χρησιμοποιείται από την ξηρά για εκπαίδευση και διατήρηση της επιχειρησιακής ικανότητας των χειριστών. Οι FDI έχουν εξαρχής σχεδιαστεί με δυνατότητα φιλοξενίας τόσο ελικοπτέρου κατηγορίας 10 τόνων όσο και VTOL UAV.
Τα πρώτα S-100 έχουν ήδη περάσει τις δοκιμές αποδοχής
Η διαδικασία εισαγωγής του νέου συστήματος στον Στόλο έχει ήδη περάσει ένα σημαντικό ορόσημο. Τον περασμένο Απρίλιο ολοκληρώθηκαν στη Βάση Ελικοπτέρων Ναυτικού στο Κοτρώνι οι δοκιμές αποδοχής των δύο πρώτων συστημάτων.
Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία Schiebel, τα δύο συστήματα περιλαμβάνουν συνολικά τέσσερα μη επανδρωμένα αεροχήματα S-100, τα οποία πέρασαν επί μία εβδομάδα από λειτουργικούς ελέγχους και δοκιμές, επιβεβαιώνοντας την ετοιμότητά τους για επιχειρησιακή αξιοποίηση. Πλέον το επόμενο βήμα είναι η μετάβαση από τις δοκιμές και την εκπαίδευση στην πραγματική επιχειρησιακή χρήση από τη φρεγάτα.
Το Camcopter δεν προορίζεται να αντικαταστήσει το οργανικό επανδρωμένο ελικόπτερο της FDI. Αντίθετα, έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά, δημιουργώντας μαζί του ένα πολύ μεγαλύτερο πλέγμα επιτήρησης γύρω από τη μονάδα επιφανείας.
Δύο διαφορετικά ιπτάμενα μέσα πάνω από κάθε FDI
Οι ελληνικές FDI μπορούν να επιχειρούν με επανδρωμένο ναυτικό ελικόπτερο και ταυτόχρονα να αξιοποιούν VTOL UAV. Στην ελληνική περίπτωση, το επανδρωμένο σκέλος μπορεί να καλύπτεται από τα υπάρχοντα S-70B Aegean Hawk και κυρίως από τα νεότερα MH-60R Romeo, τα οποία αποτελούν πλέον το ισχυρότερο ανθυποβρυχιακό «μακρύ χέρι» του Στόλου. Αυτό δημιουργεί μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί η αεροπορική συνιστώσα μιας FDI.
Μέχρι σήμερα, για να επεκτείνει μια φρεγάτα την επιτήρησή της σε μεγάλη απόσταση, έπρεπε σε πολλές περιπτώσεις να απονηώσει το επανδρωμένο ελικόπτερό της. Όμως κάθε ώρα πτήσης ενός MH-60R ή ενός Aegean Hawk συνεπάγεται χρήση πληρώματος, κατανάλωση καυσίμου, φθορά του ελικοπτέρου και, κυρίως, μείωση της διαθεσιμότητάς του για την αποστολή στην οποία είναι πραγματικά αναντικατάστατο και δεν είναι άλλη από τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο και τις σύνθετες επιχειρήσεις κατά στόχων επιφανείας.
Με το S-100 ένα μεγάλο μέρος των αποστολών ISR – Intelligence, Surveillance and Reconnaissance μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς να απαιτείται κάθε φορά η απονήωση του Romeo.Το μη επανδρωμένο ελικόπτερο μπορεί να προηγείται του πλοίου, να ελέγχει συγκεκριμένους τομείς, να διερευνά ύποπτες επαφές και να μεταδίδει εικόνα πίσω στη φρεγάτα. Έτσι το επανδρωμένο ελικόπτερο παραμένει διαθέσιμο για αποστολές υψηλότερης απαίτησης.
Έως 10 ώρες στον αέρα
Το S-100 είναι ένα μη επανδρωμένο αερόχημα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης, χαρακτηριστικό ιδιαίτερα σημαντικό για επιχειρήσεις από πολεμικά πλοία. Στην τυπική διαμόρφωσή του μπορεί να μεταφέρει ωφέλιμο φορτίο περίπου 34 κιλών για έως και 10 ώρες, ενώ η ταχύτητα του κυμαίνεται περίπου στους 55 κόμβους και η μέγιστη ταχύτητα φτάνει περίπου τους 100 κόμβους. Η εικόνα υψηλής ανάλυσης από τους αισθητήρες του μπορεί να μεταδίδεται σε πραγματικό χρόνο στον σταθμό ελέγχου.
Τα ελληνικά συστήματα έχουν εξοπλιστεί με L3Harris MX-10 EO/IR και Overwatch Imaging PT-8DN Oceanwatch, δίνοντάς τους ισχυρές δυνατότητες ηλεκτροοπτικής επιτήρησης ημέρα και νύχτα και εντοπισμού/παρακολούθησης επαφών στη θάλασσα. Αυτό σημαίνει ότι η FDI μπορεί να στείλει τα S-100 δεκάδες μίλια μακριά από το πλοίο αντί να περιορίζεται αποκλειστικά σε όσα μπορεί να διαπιστώσει από τους δικούς της αισθητήρες και τον φυσικό ορίζοντα.
Από την αναγνώριση στη στοχοποίηση
Η σημαντικότερη επιχειρησιακή διάσταση του S-100 είναι η έρευνα, εντοπισμός, αναγνώριση και στοχοποίηση. Σε ένα σύγχρονο ναυτικό περιβάλλον δεν αρκεί ένα πολεμικό πλοίο να διαθέτει όπλα μεγάλου βεληνεκούς. Πρέπει να διαθέτει και αξιόπιστη εικόνα του στόχου σε μεγάλη απόσταση, να μπορεί να τον αναγνωρίσει, να τον παρακολουθεί και να μεταφέρει τα δεδομένα στην αλυσίδα διοίκησης και εμπλοκής.
Ένα VTOL UAV, όπως το Camcopter, μπορεί να λειτουργήσει ως προωθημένος αισθητήρας της φρεγάτας. Μπορεί να απονηωθεί και να κινηθεί προς μια περιοχή ενδιαφέροντος, να αποκτήσει ηλεκτροοπτική εικόνα μιας επαφής, να συμβάλει στην αναγνώρισή της και να μεταφέρει τα δεδομένα πίσω στο πλοίο και αυτό με τη σειρά του στο Εθνικό Command and Control.
Ανάλογα με την επιχειρησιακή διαμόρφωση και τη δικτύωση των αισθητήρων, τέτοιου είδους πληροφορίες μπορούν να υποστηρίζουν και τη διαδικασία στοχοποίησης, χωρίς η ίδια η φρεγάτα να χρειάζεται να πλησιάσει την περιοχή. Το UAV επομένως δεν αποτελεί απλώς έναν ιπτάμενο αισθητήρα. Μετατρέπεται σε ακόμη έναν κόμβο του δικτυοκεντρικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο θα επιχειρούν οι FDI.
Romeo και CAMCOPTER σε συνδυασμένους ρόλους
Το μεγάλο πλεονέκτημα προκύπτει όταν το S-100 συνδυαστεί με το MH-60R. Το Romeo διαθέτει αισθητήρες και συστήματα που το καθιστούν εξειδικευμένο κυρίως στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, αλλά και σε αποστολές επιτήρησης και προσβολής στόχων. Είναι όμως ένα επανδρωμένο, σύνθετο και πολύτιμο αεροπορικό μέσο. Το Camcopter μπορεί να αναλάβει μεγάλο μέρος της επίμονης επιτήρησης.
Ένα χαρακτηριστικό επιχειρησιακό σενάριο θα μπορούσε να περιλαμβάνει το S-100 να βρίσκεται για ώρες στον αέρα, ελέγχοντας έναν θαλάσσιο τομέα και μεταδίδοντας εικόνα στη φρεγάτα, την ώρα που το MH-60R παραμένει διαθέσιμο στο πλοίο. Εφόσον προκύψει επαφή που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση ή εντοπιστεί ένδειξη υποβρύχιας δραστηριότητας, το Romeo μπορεί να απονηωθεί και να κατευθυνθεί στο συγκεκριμένο σημείο. Με αυτόν τον τρόπο το Πολεμικό Ναυτικό δεν σπαταλά πολύτιμες ώρες πτήσης του επανδρωμένου ελικοπτέρου για αποστολές απλής επιτήρησης.
Παράλληλα, τα δύο μέσα μπορούν να βρίσκονται στον αέρα ταυτόχρονα, καλύπτοντας διαφορετικούς τομείς και αυξάνοντας δραστικά τον χώρο στον οποίο η φρεγάτα μπορεί να συλλέγει πληροφορίες.
Ένας ακόμη πολλαπλασιαστής ισχύος για τις FDI
Η εγκατάσταση του συστήματος στη φρεγάτα «ΚΙΜΩΝ» αποτελεί συνεπώς πολύ περισσότερα από την προσθήκη ενός ακόμη μέσου στη νέα φρεγάτα. Οι FDI συγκεντρώνουν ήδη ένα εξαιρετικά ισχυρό σύνολο αισθητήρων και όπλων.
Με το Camcopter αποκτούν τη δυνατότητα να μετακινούν μέρος των αισθητήρων τους μακριά από το ίδιο το πλοίο και να δημιουργούν μια πολύ μεγαλύτερη ζώνη επιτήρησης.
Το πλοίο μπορεί να βρίσκεται σε ένα σημείο, το S-100 δεκάδες μίλια μακρύτερα να συλλέγει εικόνα, ένα MH-60R σε διαφορετικό τομέα να αναζητεί υποβρύχια απειλή και όλα τα μέσα να συνθέτουν μια κοινή επιχειρησιακή εικόνα.
Με την ολοκλήρωση των εργασιών στην πρώτη FDI και την έναρξη της επιχειρησιακής αξιοποίησης των Camcopter, το Πολεμικό Ναυτικό περνά έτσι σε μια νέα εποχή χρήσης οργανικών μη επανδρωμένων αεροπορικών μέσων από τις κύριες μονάδες επιφανείας. Και για τις FDI, ο συνδυασμός πλοίου – S-100 – MH-60R/Aegean Hawk σημαίνει ότι η περιοχή που μπορούν να επιχειρούν, να ελέγχουν και να επιτηρούν δεν τελειώνει πλέον εκεί όπου τελειώνει ο ορίζοντας της φρεγάτας και οι σταθεροί αισθητήρες που διαθέτει πάνω του το πλοίο.
