Η Ρωσία παρέχει κρυφή υποστήριξη στο Ιράν για την ανάπτυξη προηγμένων υπερηχητικών πυραύλων cruise, σε μια από τις πλέον αξιοσημείωτες μεταφορές στρατηγικής στρατιωτικής τεχνολογίας μεταξύ των δύο κρατών.
Το μυστικό πρόγραμμα, γνωστό με την κωδική ονομασία C430L, έχει επιστρατεύσει κορυφαίους Ρώσους ειδικούς πυραυλικών συστημάτων με στόχο την ενίσχυση του Ιράν στην παραγωγή όπλων ικανών να απειλήσουν αμερικανικά αεροπλανοφόρα και πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή.
Έρευνα των Financial Times, βασισμένη σε έγγραφα που διέρρευσαν, αρχεία ταξιδιών και ανάλυση στρατιωτικών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αποκαλύπτει πως η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2023 και παραμένει ενεργή κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν.
Κεντρικός πυλώνας του C430L είναι η παροχή τεχνογνωσίας για συστήματα πρόωσης ramjet, που επιτρέπουν σε πυραύλους cruise να διατηρούν πτήση με πολλαπλάσια ταχύτητα του ήχου.
«Πρόκειται για τη μεταφορά μιας εξαιρετικά στρατηγικά ευαίσθητης στρατιωτικής τεχνολογίας από τη Ρωσία που οι Ιρανοί ήθελαν να αποκτήσουν εδώ και δεκαετίες», επισημαίνει ο Fabian Hinz, αναλυτής της Conflict Armament Research, προσθέτοντας ότι ένα τέτοιο εγχείρημα απαιτεί αναμφίβολα την πολιτική έγκριση της ρωσικής ηγεσίας.
Επιχειρησιακή σημασία και ρωσική εμπλοκή
Οι υπερηχητικοί πύραυλοι cruise συνδυάζουν υψηλή ταχύτητα με πτήση σε χαμηλό ύψος, περιορίζοντας δραστικά τον χρόνο αντίδρασης των αμυντικών συστημάτων. Παρά την επιτυχή κατασκευή και δοκιμή του συστήματος ramjet από το Ιράν, δεν έχουν καταγραφεί στοιχεία για την επιχειρησιακή ανάπτυξη υπερηχητικού πυραύλου με ρωσική συνδρομή.
Ο Jim Lamson, πρώην αναλυτής της CIA, σημειώνει πως το σύστημα αυτό θα προσέφερε στο Ιράν μια «ποιοτικά νέα» στρατηγική δυνατότητα απέναντι στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Η συνεργασία αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της συμμαχίας Μόσχας-Τεχεράνης, με την τελευταία να υποστηρίζει τη ρωσική πολεμική προσπάθεια στην Ουκρανία μέσω των UAV Shahed.
Πάντα κατά τους Financial Times, το πρόγραμμα συντονίζεται από τον κρατικό εξαγωγέα όπλων Rosoboronexport σε συνεργασία με την εταιρεία NPO Mashinostroyenia, η οποία τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις από το 2014. Σύμφωνα με τα στοιχεία, Ρώσοι αξιωματούχοι και μηχανικοί πραγματοποίησαν διαδοχικές επισκέψεις στο Ιράν πριν από την επίσημη υπογραφή της σύμβασης τον Νοέμβριο του 2023. Έως το 2025, η ρωσική πλευρά είχε αναλάβει την ανάλυση ιρανικών δεδομένων τηλεμετρίας, υποβάλλοντας ερωτήματα για τη σταθερότητα καύσης και το σύστημα καυσίμου. Σε επιστολή του Ιουνίου 2026, η Rosoboronexport φέρεται να διαπραγματευόταν τα επόμενα βήματα του προγράμματος.
Η τεχνική ομάδα και το ιστορικό του Ιράν
Στην ομάδα των ειδικών που ενεπλάκησαν στο C430L περιλαμβάνονται στελέχη όπως ο Alexander Dergachev, επικεφαλής σχεδιαστής πυραύλων της NPO Mashinostroyenia, και ο Alexander Chebakov, ειδικός στις μονάδες πρόωσης ramjet. Ο Yuri Prokhorchuk, αρμόδιος για θέματα αεροδυναμικής, συμμετείχε επίσης, έχοντας στο ενεργητικό του διπλώματα ευρεσιτεχνίας για υπερηχητικούς πυραύλους cruise. Τις διαπραγματεύσεις για τη σύμβαση με το ιρανικό Υπουργείο Άμυνας χειρίστηκε ο Vladislav Kuzmichev από τη Rosoboronexport.
Παρά τις προσπάθειες δεκαετιών, η κατάκτηση της τεχνολογίας ramjet παρέμενε τεχνολογικό κενό για την Τεχεράνη. Όπως τονίζει ο Hinz, η ρωσική συνδρομή – μέσω της φυσικής παρουσίας έμπειρων μηχανικών που επιλύουν τεχνικά προβλήματα – κρίνεται ως ιδιαίτερα πολύτιμη. Το πρόγραμμα συνεχίζεται το 2026, με τις δύο πλευρές να εξετάζουν τις επόμενες φάσεις της τεχνικής συνεργασίας, ενισχύοντας την αμυντική αυτονομία του Ιράν.
Πηγή: Financial Times
