Ένα από τα μεγαλύτερα και πιο ακριβά εξοπλιστικά προγράμματα στην ιστορία των ΗΠΑ ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ με την κατασκευή του «Χρυσού Θόλου» γνωστού και ως Golden Dome, το οποίο έχει γίνει σημείο αναφοράς της δεύτερης προεδρικής θητείας του στον Λευκό Οίκο, που θέλει να εκπληρώσει το όραμα και την φιλοδοξία του Ρεπουμπλικανού ηγέτη Ρόναλντ Ρέιγκαν, από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.
Ο Τραμπ στις δηλώσεις του υποστήριξε ότι για την υλοποίηση της εξαγγελίας του Golden Dome, που είχε ανακοινωθεί για πρώτη φορά τον περασμένο Ιανουάριο, θα απαιτηθεί χρηματοδότηση 25 δισ. δολαρίων αρχικά με στόχο αυτό να είναι έτοιμο πριν από το τέλος της θητείας του.
Ωστόσο, σύμφωνα με τους Financial Times η Υπηρεσία Προϋπολογισμού του Κογκρέσου προβλέπει ότι η συνολική δαπάνη μπορεί να ξεπεράσει τα 542 δισεκατομμύρια δολάρια και να απαιτήσει έως και δύο δεκαετίες για την ολοκλήρωση του αντιπυραυλικού θόλου.
Το όνομα του τεράστιου εξοπλιστικού προγράμματος «Golden Dome» έχει βασιστεί στο περίφημο αντιαεροπορικό σύστημα του Ισραήλ με την ονομασία «Iron Dome» που πήρε μεγάλη δημοσιότητα τα τελευταία χρόνια λόγω των εχθροπραξιών με την Χεζμπολάχ και την Χαμάς.
PROMISES MADE, PROMISES KEPT: THE GOLDEN DOME
‘A generational investment in the security of America and Americans.’ – @SecDef 🇺🇸🇺🇸 pic.twitter.com/v2YwImKB0E
— The White House (@WhiteHouse) May 20, 2025
Οι διαφορές Golden Dome – Iron Dome
Ωστόσο οι δύο αντιπυραυλικές «ασπίδες» δεν έχουν καμία απολύτως ομοιότητα, ωστόσο έχουν χαοτικές διαφορές. Αρχικά, το ισραηλινό σύστημα Iron Dome χρησιμοποιείται για αεράμυνα περιοχής μικρής εμβέλειας, αφού έχει σχεδιαστεί για να αναχαιτίζει εναέριες απειλές όπως ρουκέτες, drones, πυραύλους πυροβολικού μικρού βεληνεκούς.
Αντιθέτως, το Golden Dome θα έχει ως αποστολή να προστατεύει τις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και θα εξουδετερώνει ένα ευρύ φάσμα απειλών, όπως διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι, εξοπλισμένοι με πυρηνικές κεφαλές, stealth μαχητικά και βομβαρδιστικά αεροσκάφη έως και απειλές στο διάστημα, αξιοποιώντας προηγμένα οπλικά συστήματα με λέιζερ.
Συνεπώς, το Iron Dome προστατεύει μια μικρή σχετικά εδαφική επικράτεια από drones, ελικόπτερα, ρουκέτες σε χαμηλό υψόμετρο και σε μικρή εμβέλεια, ενώ το Golden Dome θα προσφέρει μια ενιαία, πολυεπίπεδη αντιαεροπορική και αντιπυραυλική προστασία από απειλές, χρησιμοποιώντας χερσαίους, αεροπορικούς αλλά και διαστημικούς στρατιωτικούς εξοπλισμούς.
Στο σημείο αυτό, αξίζει να επισημάνουμε τον τρόπο λειτουργίας του Golden Dome για την αναχαίτιση εχθρικών απειλών, κυρίως σε ό,τι αφορά τους ICBM που δυνητικά θα εκτοξεύσουν χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία ή και η Βόρεια Κορέα. Με άλλα λόγια, το Golden Dome θα έχει την ικανότητα εξουδετέρωσης εχθρικών πυραύλων σε τέσσερα στάδια:
- πριν την εκτόξευση του εχθρικού πυραύλου.
- στην φάση πλοήγησης του εχθρικού πυραύλου στο διάστημα για να μπει σε τροχιά (boost phase).
- στο μέσο της πλοήγησης του εχθρικού πυραύλου ενώ είναι σε διαστημική τροχιά (midcourse phase).
- στην τελική φάση πλοήγησης του εχθρικού πυραύλου προς τον στόχο (terminal phase).
Από τι θα αποτελείται
Το Golden Dome θα αποτελείται μεταξύ άλλων από υφιστάμενα αντιαεροπορικά πυραυλικά συστήματα που διαθέτουν οι Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ, όπως:
Το THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) που αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους μικρού, μεσαίου και μέσου βεληνεκούς τόσο έξω από την ατμόσφαιρα της Γης όσο μέσα στην ατμόσφαιρα, στην τελική φάση πτήσης των πυραύλων (terminal phase)
Το Aegis BMD (Ballistic Missile Defense), ένα ολοκληρωμένο σύστημα που χρησιμοποιείται από αμερικανικά πολεμικά πλοία για να αναχαιτίζει βαλλιστικούς πυραύλους μικρής και μέσης εμβέλειας με βλήματα τύπου SM-2, SM-3,SM-6 σε συνδυασμό με χερσαίες μονάδες αντιβαλλιστικής προστασίας Aegis Ashore.
Το GMD (Ground-Based Midcourse Defense), που εξουδετερώνει πυραύλους μεγάλης εμβέλειας στο μέσο της πλοήγησης τους ενώ είναι σε διαστημική τροχιά (midcourse phase), η διαδικασία φαίνεται στο παραπάνω γράφημα.
Το Avenger, ένα κινητό αντιαεροπορικό σύστημα με πυραύλους Stinger που καταρρίπτει μαχητικά αεροσκάφη και πυραύλους cruise.
Ο ρόλος του Μασκ και η ειδοποιός διαφορά
Αυτό όμως που θα κάνει το Golden Dome να ξεχωρίζει θα είναι οι προηγμένοι αισθητήρες, τα ραντάρ και το τεράστιο δίκτυο δορυφόρων για την ανίχνευση και αναχαίτιση επιθέσεων στο διάστημα, ένα σημείο στο οποίο θέλει να συνεισφέρει ο Έλον Μασκ σε συνεργασία με τις εταιρείες λογισμικού Palantir και κατασκευής drone Anduril, με στόχο τη δημιουργία ενός «συμπλέγματος» εκατοντάδων δορυφόρων για την ανίχνευση και αναχαίτιση πυραύλων.
Οι δυνατότητες διαστημικού πολέμου θα μπορούσαν να περιλάμβάνουν όπλα κατευθυνόμενης ενέργειας, δηλαδή συστήματα εκτόξευσης λέιζερ. «Εάν ο Πρόεδρος ζητήσει τη βοήθειά μας, θα βοηθήσουμε, αλλά ειλικρινά ελπίζω ότι άλλες εταιρείες, όχι η SpaceX, θα αναλάβουν αυτή την ευθύνη» έσπευσε να δηλώσει ο Μασκ μετά τις επικρίσεις που τη δημοσίευση της είδησης.
Ο ηγέτης του προγράμματος Golden Dome
Επικεφαλής της προσπάθειας αυτής θα είναι ο Στρατηγός Μάικλ Γκετλάιν, ο αντιπρόεδρος των διαστημικών επιχειρήσεων, της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ. Είναι υπεύθυνος για την υποστήριξη του αρχηγού επιχειρήσεων στην οργάνωση, την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό των διαστημικών δυνάμεων στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο εξωτερικό.
Είναι επίσης επιφορτισμένος με την ενσωμάτωση της διαστημικής πολιτικής στις ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ αλλά και με την καθοδήγηση και τον συντονισμό των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το διάστημα.
Γιατί κατασκευάζεται
Είναι σαφές ότι το Golden Dome έχει στόχο την προστασία των ΗΠΑ από την Κίνα και την Ρωσία – οι οποίες έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους στο εξοπλιστικό αυτό πρόγραμμα – όπως έχει επανειλημμένως τονιστεί όχι μόνο από ειδικούς αλλά και από τον ίδιο τον Τραμπ και τον Στρατηγό Γκετλάιν.
Μάλιστα, ο Αμερικανός αξιωματικός δήλωσε χαρακτηριστικά ότι ήρθε η ώρα για την Αμερική να «αλλάξει την εξίσωση» καθώς οι αντίπαλοι της Αμερικής έχουν εκσυγχρονίσει σε σύντομο χρονικό διάστημα τις πυρηνικές τους δυνάμεις κατασκευάζοντας:
- βαλλιστικούς πυραύλους ικανούς να ενσωματώσουν πολλαπλές κεφαλές,
- υπερηχητικούς πυραύλους ικανούς να επιτεθούν στις ΗΠΑ μέσα σε μία ώρα με ταχύτητες 6.000 μιλίων την ώρα,
- πυραύλους cruise που μπορούν να προσπερνούν τα ραντάρ και την άμυνά μας,
- υποβρύχια που μπορούν να πλησιάσουν κρυφά στις ακτές των ΗΠΑ,
- προηγμένα διαστημικά όπλα.
