Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μπει «για τα καλά» στον σχεδιασμό και στην ανάπτυξη νέων στρατιωτικών εξοπλισμών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα μη επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη, μια εξέλιξη που δεν αφήνει αδιάφορη τη Γαλλία, η οποία έχει θέσει σε τροχιά υλοποίησης το δικό της πρόγραμμα «loyal wingman» ενώ «τρέχει» παράλληλα το πρόγραμμα των Rafale στην προηγμένη έκδοση F5.
Ειδικότερα, η Γαλλία επιδιώκει μέσω του προγράμματος Hypairion να αναπτύξει μη επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη, τα οποία θα μπορούν μελλοντικά χάρη και στην τεχνητή νοημοσύνη να επιχειρούν μαζί με συμβατικά μαχητικά αεροσκάφη, όπως τα Rafale F5, με το 2028 να είναι έτος-ορόσημο για το οποίο έχει προγραμματιστεί η πρώτη δοκιμαστική κοινή πτήση.
Στόχος του προγράμματος Hypairion είναι η ανάπτυξη μιας ανοιχτής και αρθρωτής (modular) αρχιτεκτονικής για μαχητικά αεροσκάφη με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, που ωστόσο θα βρίσκεται υπό τον πλήρη έλεγχο του γαλλικού υπουργείου Άμυνας και έτσι δεν θα διακυβεύεται η εθνική κυριαρχία και αυτονομία λειτουργίας των συστημάτων από ιδιώτες ή ξένες εταιρείες.
Ήδη η πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ με τις εταιρείες Anduril και General Atomics κάνει πραγματικότητα έναν παρόμοιο σχεδιασμό με τα μη επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη τύπου Fury και Vengeance τα οποία θα αναλαμβάνουν ρόλο «loyal wingman» μέσω του προγράμματος «Collaborative Combat Aircraft – CCA».
Ωστόσο, όπως διευκρινίζουν υψηλόβαθμοι αξιωματικοί της γαλλικής πολεμικής αεροπορίας, η γαλλική υπηρεσία τεχνητής νοημοσύνης για την Άμυνα (Amiad) θα είναι υπεύθυνη για την παροχή τεχνολογιών με AI που θα βρίσκεται υπό εθνικό έλεγχο που θα έχουν ως στόχο μεταξύ άλλων την υποστήριξη των πιλότων στον σχεδιασμό της αποστολής, τη λήψη αποφάσεων κατά την πτήση και την ανάλυση των δεδομένων μετά την ολοκλήρωση της αποστολής.
Μάλιστα, δύο γαλλικά μαχητικά αεροσκάφη τύπου Mirage 2000 που υπηρετούν με τη Μοίρα Διώξεων και Πειραματισμού στην αεροπορική βάση Mont-de-Marsan έχουν τροποποιηθεί για να λειτουργούν ως πλατφόρμες δοκιμών των πρωτοποριακών τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης που δημιουργεί η γαλλική αμυντική βιομηχανία στο πλαίσιο του προγράμματος Hypairion.
Σε πρώτο στάδιο η προσοχή των Γάλλων εστιάζεται σε τομείς όπως η κατανάλωση ενέργειας, η διασύνδεση – διαλειτουργικότητα συστημάτων και η χρήση τεχνητής νοημοσύνης για τη λήψη αποφάσεων σε τακτικό επίπεδο, όπως για παράδειγμα το πότε πρέπει να εκτοξευθούν πύραυλοι αέρος-άερος και πυρομαχικά εναντίον χερσαίων στόχων.
Σε επόμενο στάδιο αναμένεται να πραγματοποιηθούν και δοκιμαστικές πτήσεις με μη επανδρωμένο αεροσκάφος, κάτι που προγραμματίζεται για το 2028, το οποίο όμως δεν θα είναι απαραίτητα η πλατφόρμα «loyal wingman» που θα επιχειρεί μελλοντικά με το Rafale F5, αφού το πρωτότυπο της υπερσύγχρονης «ριπής ανέμου» θα είναι έτοιμο το 2033.
Ωστόσο, Rafale στην έκδοση F4 θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για δοκιμές αξιολόγησης των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης του προγράμματος Hypairion για την ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών με λογισμικά και συστήματα AI, ενώ παράλληλα σημαντική δουλειά γίνεται και στον εξοπλισμό των αεροσκαφών.
Ενδεικτικό παράδειγμα είναι το ατρακτίδιο στόχευσης τύπου Talios της εταιρείας Thales το οποίο θα παραδοθεί στη γαλλική πολεμική αεροπορία το 2027 και χάρη στα εργαλεία AI που ενσωματώνει θα μπορεί να σαρώνει μια περιοχή και να παρέχει στο πλήρωμα του μαχητικού αεροσκάφους μια λίστα με πιθανούς στόχους.
Ένα πιθανό σενάριο που περιγράφει αξιωματικός της γαλλικής πολεμικής αεροπορίας για να γίνει κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο το πρόγραμμα Hypairion θα έχει εφαρμογή στο πεδίο είναι ένα Rafale που ενώ εκτελεί αποστολή εντοπίζει μια αλλαγή στις τακτικές του εχθρού και στη συνέχεια απογειώνεται εκ νέου με αναβαθμισμένο λογισμικό και δυνατότητες προσαρμοσμένες στις νέες επιχειρησιακές συνθήκες χάρη στην ανοιχτή αρχιτεκτονική των εργαλείων AI που θα ενσωματώνει ο υπολογιστής μάχης του αεροσκάφους.
Ο ίδιος διευκρίνισε επίσης ότι η γαλλική πολεμική αεροπορία δεν οραματίζεται ένα μέλλον αποκλειστικά με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, για λόγους τόσο ηθικούς όσο και επιχειρησιακούς, διότι η απόφαση για τη χρήση οπλικών συστημάτων παραμένει ανθρώπινη ευθύνη και αρμοδιότητα, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να υποπέσει σε σφάλματα: «Οι άνθρωποι μπορούν να ενισχυθούν ή να υποστηριχθούν από την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά η εκτίμηση της επιχειρησιακής κατάστασης και οι σχετικές αποφάσεις παραμένουν αποκλειστικά ανθρώπινο πεδίο».
Αν και η Γαλλία βασίζεται στη Dassault Aviation και σε άλλες μεγάλες αμυντικές εταιρείες για την ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης στα κύρια συστήματα των Rafale, οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις επιδιώκουν να διασφαλίσουν την επιχειρησιακή αυτονομία, δηλαδή τη δυνατότητα «προσαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης στις εκάστοτε επιχειρησιακές ανάγκες.
Καταληκτικά, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος Hypairion μια πρώτη δοκιμή πλήρους κλίμακας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μάχης σε ρόλο «loyal wingman» με συμβατικά μαχητικά αεροσκάφη αναμένεται να πραγματοποιηθεί το 2028, με απώτερο σκοπό τη χρονική περίοδο 2035-2040 μια Μοίρα να βρίσκεται σε υπηρεσία.
Με πληροφορίες από: Defense News
