*του Κώστα Σαρικά
Η επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα δεν αποτελεί μια ακόμη διπλωματική στάση υψηλού επιπέδου, αλλά εντάσσεται σε ένα σαφές πλαίσιο αναβάθμισης της ελληνογαλλικής στρατηγικής σχέσης, με έμφαση στην άμυνα, τη βιομηχανική συνεργασία και τη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής ρευστότητας, με τη Μέση Ανατολή σε διαρκή ένταση και την Ανατολική Μεσόγειο να παραμένει πεδίο ανταγωνισμών, Αθήνα και Παρίσι επιδιώκουν να ενισχύσουν περαιτέρω έναν άξονα που ήδη έχει αποδώσει απτά επιχειρησιακά αποτελέσματα.
Η αμυντική συμφωνία του 2021 αποτέλεσε το θεμέλιο ωστόσο σήμερα το ζητούμενο είναι η εμβάθυνση.
Η στρατηγική συμμαχία περνά σε νέα φάση
Η επίσκεψη Μακρόν στην Αθήνα έρχεται σε μια συγκυρία όπου η Ελλάδα έχει ήδη αναδειχθεί σε βασικό πυλώνα σταθερότητας για τη Δύση στην ευρύτερη περιοχή. Η ενεργή συμμετοχή σε αποστολές, η παρουσία μέσων σε Σαουδική Αραβία, Κύπρο και Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και η διαρκής επιχειρησιακή ετοιμότητα, ενισχύουν το γεωπολιτικό αποτύπωμα της χώρας.
Από την πλευρά της Γαλλίας, η στρατηγική επιλογή για ισχυρή παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο είναι σαφής. Το Παρίσι βλέπει την Αθήνα όχι απλώς ως εταίρο, αλλά ως βασικό κρίκο σε μια αλυσίδα ασφάλειας που εκτείνεται από τη Μεσόγειο έως τη Μέση Ανατολή.
Η συνεργασία δεν περιορίζεται πλέον σε αγορές οπλικών συστημάτων, αλλά εξελίσσεται σε πολυεπίπεδη σχέση που περιλαμβάνει:
- επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα
- ανταλλαγή πληροφοριών
- κοινή εκπαίδευση
- βιομηχανική συνεργασία
Η επίσκεψη Μακρόν αναμένεται να δώσει ώθηση σε αυτή τη μετάβαση.
Υποβρύχια: Στο τραπέζι τα Barracuda της Naval Group
Το ελληνικό ενδιαφέρον για την επόμενη γενιά υποβρυχίων είναι δεδομένο και αναμένονται εξελίξεις. Το Πολεμικό Ναυτικό καλείται να λάβει αποφάσεις που θα καθορίσουν τη δομή δυνάμεων για τις επόμενες δεκαετίες.
Η πρόταση της Naval Group για το συμβατικό Barracuda – γνωστό και ως Blacksword – αποτελεί μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες επιλογές που έχουν παρουσιαστεί.
Το OnAlert έχει ήδη αναλύσει την πρόταση, σύμφωνα με την οποία το συγκεκριμένο υποβρύχιο διαφοροποιείται ριζικά από τη λογική των Type 214, καθώς βασίζεται σε:
- μπαταρίες λιθίου αντί για AIP
- υψηλές ταχύτητες σε κατάδυση που φτάνουν τους 20 κόμβους
- δυνατότητα παραμονής κάτω από την επιφάνεια για μεγάλα χρονικά διαστήματα
- ταχεία επαναφόρτιση χωρίς ανάγκη παρατεταμένης παραμονής σε βάση
Η γαλλική πλευρά προβάλλει το Barracuda ως την «επόμενη ημέρα» στα συμβατικά υποβρύχια, με έμφαση στην ευελιξία, τη χαμηλή ακουστική υπογραφή και τη δυνατότητα ενσωμάτωσης προηγμένων όπλων, ακόμη και cruise missiles, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του χρήστη.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη δυνατότητα κατασκευής σε ελληνικά ναυπηγεία, με τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά να εμφανίζονται ως βασικός υποψήφιος κόμβος υλοποίησης, σε συνέχεια της εμπειρίας από τα Type 214.
Για την Αθήνα, το πρόγραμμα των νέων υποβρυχίων δεν αφορά μόνο επιχειρησιακές ανάγκες, αλλά και:
- ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας
- μεταφορά τεχνογνωσίας
- δημιουργία υποδομών υποστήριξης
Η παρουσία Μακρόν δίνει σαφές πολιτικό βάρος στην πρόταση των Γάλλων.
Από τα Mirage στα Rafale: Η επόμενη μέρα της Πολεμικής Αεροπορίας
Ένα δεύτερο ζήτημα που ήδη συζητείται είναι η περαιτέρω ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας με επιπλέον Dassault Rafale.
Η μετάβαση από τα Dassault Mirage 2000 σε ένα πλήρως «Rafale-centric» μοντέλο αποτελεί στρατηγική επιλογή που ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη. Η ένταξη των Rafale έχει αλλάξει τα δεδομένα στο Αιγαίο, προσφέροντας:
- υπεροχή σε BVR μάχες με Meteor
- δυνατότητα πλήγματος στρατηγικών στόχων με SCALP
- προηγμένα ηλεκτρονικά και αισθητήρες
Η Πολεμική Αεροπορία ήδη εξετάζει τρόπους είναι η σταδιακή απεξάρτηση από τα Mirage, με στόχο την ομογενοποίηση του στόλου και τη μείωση του κόστους υποστήριξης αλλά με διατήρηση αν όχι ενδυνάμωση της επιχειρησιακής ισχύος.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για επιπλέον Rafale δεν είναι απλώς μια αγορά, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο που περιλαμβάνει:
- συνδυασμό με τα F-16 Viper
- μελλοντική ένταξη των F-35
- πλήρη δικτυοκεντρική λειτουργία
Η Γαλλία εμφανίζεται έτοιμη να στηρίξει αυτή τη μετάβαση, προσφέροντας όχι μόνο αεροσκάφη αλλά και συνολική υποστήριξη, από όπλα έως εκπαίδευση.
Βιομηχανική συνεργασία: Το μεγάλο στοίχημα
Πέρα από τα οπλικά συστήματα, το μεγάλο ζητούμενο για την Αθήνα είναι η ουσιαστική συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η ελληνική πλευρά έχει επανειλημμένα τονίσει ότι η νέα γενιά εξοπλιστικών προγραμμάτων δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς:
- ελληνική προστιθέμενη αξία
- συμμετοχή σε υποκατασκευαστικό έργο
- ανάπτυξη εγχώριων δυνατοτήτων υποστήριξης
Το Παρίσι, τόσο μέσω της Naval Group όσο και μέσω της Dassault, εμφανίζεται διατεθειμένο να ενισχύσει αυτή τη διάσταση, υπό την προϋπόθεση ύπαρξης σαφούς πλαισίου και δεσμεύσεων.
Η εμπειρία από τις φρεγάτες Belharra αποτελεί οδηγό, αλλά και υπενθύμιση ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης.
Επιχειρησιακή διάσταση: Από τη θεωρία στην πράξη
Η ελληνογαλλική συνεργασία έχει ήδη αποδείξει τη σημασία της στο πεδίο. Οι κοινές ασκήσεις, η παρουσία γαλλικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο και η συνεργασία σε επίπεδο επιτελείων δημιουργούν ένα πλαίσιο πραγματικής διαλειτουργικότητας.
Η Αθήνα επιδιώκει:
- πρόσβαση σε προηγμένες τεχνολογίες
- ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος
- ταχεία ενσωμάτωση νέων συστημάτων
Το Παρίσι, από την πλευρά του, βλέπει την Ελλάδα ως έναν αξιόπιστο εταίρο που μπορεί να στηρίξει τη γαλλική στρατηγική στην περιοχή.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα και τη διεθνή κοινότητα
Η επίσκεψη Μακρόν αναμένεται να στείλει σαφές μήνυμα όχι μόνο προς την Τουρκία, αλλά και προς το σύνολο της διεθνούς κοινότητας.
Η ενίσχυση της ελληνογαλλικής συνεργασίας:
- λειτουργεί ως παράγοντας σταθερότητας
- ενισχύει την αποτροπή
- δημιουργεί νέα δεδομένα ισορροπίας ισχύος
Σε μια περίοδο όπου η Τουρκία επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της, η σύμπλευση Αθήνας – Παρισιού αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Η παρουσία του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα δεν είναι μια τυπική διπλωματική κίνηση, αλλά αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που θέλει την Ελλάδα και τη Γαλλία να λειτουργούν ως πυλώνες ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με τα υποβρύχια Barracuda και τα επιπλέον Rafale στο τραπέζι, αλλά και με τη βιομηχανική συνεργασία να αποτελεί βασικό ζητούμενο, η επίσκεψη αυτή μπορεί να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας εποχής.
Το OnAlert έχει ήδη καταγράψει τις εξελίξεις και τις τάσεις. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν οι πολιτικές αποφάσεις θα μεταφραστούν σε συγκεκριμένα προγράμματα, επιβεβαιώνοντας ότι η ελληνογαλλική συμμαχία περνά σε ένα ανώτερο επίπεδο – εκεί όπου η στρατηγική σύγκλιση συναντά την επιχειρησιακή ισχύ.