Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την πλήρη αξιοποίηση του F-35 ως πλατφόρμας αεροπορικής υπεροχής φαίνεται ότι αρχίζει να αίρεται. Νέα σύμβαση του αμερικανικού Υπουργείου Άμυνας προς τη Lockheed Martin για την ενσωμάτωση βρετανικών και ιταλικών οπλικών συστημάτων στα F-35A και F-35B θεωρείται από τους περισσότερους αναλυτές το πρώτο ουσιαστικό βήμα προς την πιστοποίηση του ευρωπαϊκού πυραύλου αέρος-αέρος Meteor στο κορυφαίο μαχητικό 5ης γενιάς.
Παρότι το κείμενο της σύμβασης δεν κατονομάζει τον Meteor, η αναφορά σε «unique weapon systems» του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιταλίας, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι και οι δύο χώρες έχουν θέσει ως κορυφαία απαίτηση την ενσωμάτωσή του στο F-35, οδηγεί σχεδόν με βεβαιότητα στο συμπέρασμα ότι ο ευρωπαϊκός πύραυλος βρίσκεται στο επίκεντρο του προγράμματος.
Η σύμβαση ύψους περίπου 74 εκατ. δολαρίων προβλέπει εργασίες ανάπτυξης, δοκιμών και πιστοποίησης μέχρι το τέλος του 2032, ανοίγοντας τον δρόμο για μια εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει ολόκληρη την ισορροπία ισχύος στον αεροπορικό πόλεμο.
Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς όπως έχει αναφέρει το Onalert το Αεροπορικό Επιτελείο έχει ήδη ζητήσει ο Meteor που διαθέτει η Πολεμική Αεροπορία μέσω των Rafale να πιστοποιηθεί και στα ελληνικά F-35, ώστε να υπάρχει κοινό όπλο μεγάλης εμβέλειας και στις δύο κορυφαίες πλατφόρμες της HAF.
Παράλληλα, η ηγεσία της Πολεμικής Αεροπορίας έχει συμπεριλάβει στις απαιτήσεις της προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και την αποδέσμευση της πλέον προηγμένης έκδοσης του αμερικανικού πυραύλου AIM-120D AMRAAM, ώστε τα F-35 να μπορούν να αξιοποιήσουν είτε το κορυφαίο ευρωπαϊκό είτε το κορυφαίο αμερικανικό όπλο Beyond Visual Range (BVR).
Γιατί ο Meteor θεωρείται κορυφαίος παγκοσμίως
Ο Meteor αποτελεί ένα από τα πλέον σημαντικά ευρωπαϊκά προγράμματα οπλικών συστημάτων των τελευταίων δεκαετιών.
Αναπτύχθηκε από την MBDA για να προσφέρει απόλυτη υπεροχή στις εμπλοκές πέραν του οπτικού ορίζοντα και σήμερα βρίσκεται σε υπηρεσία με αεροπορίες που επιχειρούν με Rafale, Gripen και Eurofighter.
Το στοιχείο που τον διαφοροποιεί από όλους σχεδόν τους ανταγωνιστές του είναι ο κινητήρας ramjet μεταβλητής ώσης.
Σε αντίθεση με τους περισσότερους πυραύλους που χρησιμοποιούν συμβατικό πυραυλοκινητήρα στερεού καυσίμου και χάνουν σταδιακά ενέργεια κατά την πτήση τους, ο Meteor συνεχίζει να παράγει ώση σχεδόν μέχρι την τελική φάση προσβολής.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και σε πολύ μεγάλες αποστάσεις διατηρεί υψηλή ταχύτητα και τεράστια κινητική ενέργεια.
Η λεγόμενη «No Escape Zone», δηλαδή η περιοχή μέσα στην οποία ο στόχος δεν μπορεί να διαφύγει ακόμη και αν εκτελέσει ακραίους ελιγμούς, είναι πολλαπλάσια από εκείνη των περισσότερων πυραύλων της ίδιας κατηγορίας.
Η δύναμη του Meteor
Τα βασικά χαρακτηριστικά του περιλαμβάνουν:
- Εμβέλεια που εκτιμάται ότι υπερβαίνει τα 200 χιλιόμετρα.
- Κινητήρα ramjet μεταβλητής ώσης.
- Συνεχή παροχή ενέργειας μέχρι την τελική προσβολή.
- Δικτυοκεντρική καθοδήγηση μέσω data link.
- Ενεργό ραντάρ τελευταίας γενιάς.
- Ικανότητα εμπλοκής εξαιρετικά ευέλικτων στόχων.
- Πολύ μεγάλη αντοχή σε ηλεκτρονικά αντίμετρα.
Ο συνδυασμός όλων αυτών έχει καταστήσει τον Meteor σημείο αναφοράς για τον αεροπορικό πόλεμο BVR.
Γιατί η πιστοποίηση στο F-35 είναι τόσο σημαντική
Το F-35 διαθέτει εξαιρετικά προηγμένους αισθητήρες.Το ραντάρ AESA APG-81, το σύστημα DAS, το EOTS και οι δυνατότητες fusion δημιουργούν μια εικόνα τακτικής κατάστασης που καμία προηγούμενη γενιά μαχητικών δεν μπορούσε να προσφέρει.
Ωστόσο μέχρι σήμερα το αεροσκάφος δεν μπορούσε να αξιοποιήσει τον Meteor.
Η πιστοποίηση θα ενώσει τις δυνατότητες εντοπισμού του F-35 με τον κορυφαίο ευρωπαϊκό πύραυλο αέρος-αέρος. Πρόκειται ουσιαστικά για τον συνδυασμό δύο από τα ισχυρότερα συστήματα της δυτικής αεροπορικής τεχνολογίας.
Οι απαιτήσεις της Βρετανίας και της Ιταλίας
Το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί τον βασικό κινητήριο μοχλό του προγράμματος. Η RAF έχει επενδύσει σημαντικά στον Meteor μέσω του Typhoon και θεωρεί απαραίτητο το ίδιο όπλο να χρησιμοποιείται και από τα F-35B.
Ανάλογη είναι η απαίτηση της Ιταλίας. Η Ρώμη διαθέτει τόσο Eurofighter όσο και F-35 και επιδιώκει κοινή φιλοσοφία οπλισμού. Ακριβώς γι’ αυτό η νέα σύμβαση αφορά αποκλειστικά βρετανικά και ιταλικά όπλα.
Το ενδιαφέρον της Πολεμικής Αεροπορίας
Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.Η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει ήδη Meteor μέσω των Rafale.
Η ύπαρξη του ίδιου όπλου και στα F-35 θα δημιουργούσε:
- κοινή επιχειρησιακή αξιοποίηση,
- απλούστερη εκπαίδευση,
- κοινή υποστήριξη,
- μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό αποστολών,
- μικρότερο συνολικό κόστος υποστήριξης.
Ταυτόχρονα, θα επέτρεπε στους χειριστές να αξιοποιούν τα πλεονεκτήματα του ίδιου όπλου ανεξάρτητα από την πλατφόρμα.
Και ο AIM-120D
Παράλληλα με τον Meteor, η Αθήνα έχει ζητήσει την αποδέσμευση του AIM-120D AMRAAM.
Η συγκεκριμένη έκδοση αποτελεί την πλέον προηγμένη του γνωστού αμερικανικού πυραύλου.
Διαθέτει:
- σημαντικά αυξημένη εμβέλεια,
- αναβαθμισμένο GPS,
- νέο data link,
- βελτιωμένο INS,
- υψηλότερη ακρίβεια,
- καλύτερες επιδόσεις έναντι στόχων χαμηλής παρατηρησιμότητας.
Ο AIM-120D αποτελεί σήμερα το βασικό όπλο BVR των αμερικανικών F-35.Η αποδέσμευσή του προς την Ελλάδα θα προσφέρει στην Πολεμική Αεροπορία ακόμη μία εξαιρετικά ισχυρή επιλογή.
Meteor ή AIM-120D;
Ο Meteor θεωρείται γενικά ανώτερος ως προς τη διατήρηση ενέργειας και την περιοχή no escape.
Ο AIM-120D όμως προσφέρει:
- πλήρη ενσωμάτωση στο οικοσύστημα του F-35,
- τεράστια επιχειρησιακή εμπειρία,
- συνεχή αναβάθμιση μέσω των ΗΠΑ.
Για την Ελλάδα το ιδανικό σενάριο θα ήταν η δυνατότητα αξιοποίησης και των δύο. Έτσι η Πολεμική Αεροπορία θα μπορούσε να επιλέγει τον κατάλληλο πύραυλο ανάλογα με την αποστολή.
Οι επιχειρησιακές επιπτώσεις στο Αιγαίο
Η είσοδος του F-35 στην ελληνική αεροπορία ήδη αλλάζει τις ισορροπίες.Εάν συνδυαστεί με Meteor, το αποτέλεσμα θα είναι ακόμη πιο εντυπωσιακό.
Το stealth αεροσκάφος θα μπορεί να:
- εντοπίζει στόχους χωρίς να αποκαλύπτεται,
- μεταδίδει στοιχεία μέσω δικτύου,
- εκτοξεύει πυραύλους σε πολύ μεγάλες αποστάσεις,
- διατηρεί υψηλή πιθανότητα κατάρριψης ακόμη και απέναντι σε ιδιαίτερα ευέλικτους αντιπάλους.
Πρόκειται για δυνατότητα που θα ενισχύσει σημαντικά την αποτρεπτική ισχύ της Ελλάδας.
Η επόμενη ημέρα
Η σύμβαση που υπέγραψε το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας δεν σημαίνει ότι ο Meteor πιστοποιήθηκε ήδη στο F-35. Σηματοδοτεί όμως την έναρξη μιας διαδικασίας που μέχρι σήμερα παρέμενε στάσιμη.
Οι δοκιμές θα συνεχιστούν τα επόμενα χρόνια και, εφόσον ολοκληρωθούν επιτυχώς, οι χώρες που θα διαθέτουν τόσο F-35 όσο και Meteor θα αποκτήσουν μια μοναδική επιχειρησιακή δυνατότητα.
Για την Πολεμική Αεροπορία, η εξέλιξη αυτή βρίσκεται ήδη στο μικροσκόπιο του Αεροπορικού Επιτελείου. Η Αθήνα επιδιώκει από την πρώτη στιγμή τα ελληνικά F-35 να διαθέτουν το πληρέστερο δυνατό οπλοστάσιο, τόσο με την πιστοποίηση του Meteor που ήδη υπηρετεί στα Rafale όσο και με την αποδέσμευση του AIM-120D. Εφόσον οι δύο αυτές προϋποθέσεις ικανοποιηθούν, η HAF θα αποκτήσει μια από τις ισχυρότερες και πιο ευέλικτες δυνατότητες αεροπορικής υπεροχής στην Ευρώπη, συνδυάζοντας την τεχνολογία stealth με δύο από τους κορυφαίους πυραύλους αέρος-αέρος του δυτικού κόσμου.
