* Του Κώστα Σαρικά
Με το πλέον θετικό τρόπο εξελίσσεται η διαπραγμάτευση για την απόκτηση από το Πολεμικό Ναυτικό των πρώτων δύο μεταχειρισμένων φρεγατών Bergamini, καθώς η ιταλική πλευρά άναψε το «πράσινο φως» όχι μόνο για την πώληση των δύο πρώτων φρεγατών αλλά και για option απόκτησης ακόμη δύο, ανοίγοντας τον δρόμο για συνεχή ελληνοϊταλική συνεργασία στον ναυτικό τομέα.
Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώθηκε κατά την πρόσφατη συνάντηση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια με τον Ιταλό ομόλογό του Γκουίντο Γκροζέτο. Το ζήτημα είχε συζητηθεί και στο πλαίσιο της επίσημης επίσκεψης του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Ρώμη και της συνάντησής του με την Τζόρτζια Μελόνι. Οι Ιταλοί εμφανίστηκαν απόλυτα θετικοί στην παραχώρηση δύο πλοίων της κλάσης FREMM, και συγκεκριμένα των F-590 «Carlo Bergamini» και F-591 «Virginio Fasan», ενώ η ελληνική πλευρά ζήτησε γραπτή δέσμευση που θα περιλαμβάνει και την option για ακόμη δύο φρεγάτες, καθώς το ιταλικό Πολεμικό Ναυτικό θα προχωρά στην ένταξη των νέων FREMM EVO.
Οι δύο Bergamini εκτιμάται ότι μπορούν να ενταχθούν στο Πολεμικό Ναυτικό έως το τέλος του 2028, χρονικό σημείο στο οποίο οι Ιταλοί αναμένουν να παραλάβουν τις πρώτες EVO. Το Ιταλικό Ναυτικό διαθέτει σήμερα οκτώ φρεγάτες της κλάσης, τέσσερις γενικής χρήσης GP (General Purpose) και τέσσερις εξειδικευμένες στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο ASW (Anti Submarine Warfare) ενώ μέσα στο 2025 εντάσσει στον στόλο του την F-598 «Spartaco Schergat», μια φρεγάτα υβριδικής διαμόρφωσης με δυνατότητες GP και ASW.
Οι δύο φρεγάτες που προορίζονται για την Ελλάδα, «Carlo Bergamini» και «Virginio Fasan», είναι πλήρως επιχειρησιακές, ηλικίας κάτω των 15 ετών και με δυνατότητα αναβάθμισης και παραμονής σε υπηρεσία για τουλάχιστον ακόμη δύο δεκαετίες. Πρόκειται για πλοία εκτοπίσματος 6.500-6.700 τόνων, μήκους 145 μέτρων και αυτονομίας 6.000 ναυτικών μιλίων, ικανά να επιχειρούν σε ανοιχτές θάλασσες και σε αποστολές μεγάλης διάρκειας.
Ισχυρός εξοπλισμός – δυνατότητες πολλαπλών αποστολών
Η φρεγάτα GP «Carlo Bergamini» είναι εξοπλισμένη με πυροβόλο OTO Melara 127 χλστ., σύστημα VLS SYLVER A50 με 16 κελιά για πυραύλους ASTER 30, σύστημα ηλεκτρονικής σάρωσης ραντάρ KRONOS Grand Naval με εμβέλεια 300+ χλμ. και δυνατότητα ταυτόχρονης καθοδήγησης έως 16 πυραύλων. Φέρει επίσης σόναρ γάστρας και δυνατότητα τοποθέτησης συρόμενου σόναρ σε δεύτερη φάση. Η ASW έκδοση «Virginio Fasan» ξεχωρίζει για τις ανθυποβρυχιακές δυνατότητες: διαθέτει σύστημα CAPTAS-4, ένα από τα ισχυρότερα συρόμενα σόναρ που υπάρχουν σε ναυτικές μονάδες στην Ευρώπη, σόναρ γάστρας, καθώς και δύο πυροβόλα OTO 76/62 χλστ. STRALES, σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου και παρεμβολών, και χώρους για τη μεταφορά δύο ανθυποβρυχιακών ελικοπτέρων NH90 ή MH-60R.
Αμφότερες διαθέτουν το προηγμένο Σύστημα Διαχείρισης Μάχης ATHENA, το οποίο ενσωματώνει 21 πολυλειτουργικούς σταθμούς εργασίας, επιτρέποντας πλήρη δικτυοκεντρική επιχειρησιακή λειτουργία και συνεργασία με άλλα μέσα του Στόλου και της Πολεμικής Αεροπορίας.
Ολοκληρωμένη δομή Στόλου έως το 2030
Αν η συμφωνία προχωρήσει κανονικά, η Ελλάδα εξασφαλίζει τέσσερις Bergamini που θα πλαισιώσουν τις τέσσερις φρεγάτες Belharra, αλλά και τις τέσσερις αναβαθμισμένες ΜΕΚΟ, δημιουργώντας μια ενιαία δύναμη δώδεκα ισχυρών Μονάδων Επιφανείας, που θα καλύπτει το σύνολο των επιχειρησιακών αναγκών από το Βόρειο Αιγαίο ως την Ανατολική Μεσόγειο και τον Ατλαντικό.
Με την υπογραφή της σύμβασης για την 4η Belharra «Θεμιστοκλής» να τοποθετείται μέσα στο καλοκαίρι – και αφού περάσει από ΚΥΣΕΑ, Ελεγκτικό Συνέδριο και Βουλή – η ηγεσία του ΥΠΕΘΑ τρέχει ταυτόχρονα και την υπόθεση Bergamini ώστε να κατοχυρωθεί και νομικά η πρώτη φάση του προγράμματος με τους Ιταλούς. Η ελληνική πλευρά στοχεύει να κλειδώσει το κόστος και να διασφαλίσει δικαίωμα πρώτης προτεραιότητας για κάθε επόμενη αποδέσμευση φρεγάτας κλάσης Bergamini. Πρόκειται για στρατηγική επιλογή που εδραιώνει συνεργασία με την Ιταλία σε επίπεδο όχι μόνο εξοπλιστικό, αλλά και γεωπολιτικό – με κοινά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Λιβύη και το Νότιο Ιόνιο.
Χαμηλό κόστος – Υψηλή επιχειρησιακή δυνατότητα
Το κόστος για τις δύο πρώτες φρεγάτες εκτιμάται σε περίπου 480 εκατ. ευρώ, χωρίς τον οπλισμό, αλλά περιλαμβάνει την αποδέσμευση πλοίων σε πλήρως λειτουργική κατάσταση. Κρίσιμο ζήτημα παραμένει η διαμόρφωση, η οποία αναμένεται να περιλαμβάνει ελληνικά πρότυπα στον αντιαεροπορικό και επιθετικό οπλισμό (Exocet αντί Teseo), ενώ εξετάζεται και η ενσωμάτωση CIWS (όπως Phalanx ή RAM) για επιπλέον προστασία.
Εφόσον το σχέδιο εξελιχθεί σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΥΠΕΘΑ και της ΓΔΑΕΕ, το Π.Ν. θα διαθέτει μέχρι το τέλος της δεκαετίας ένα ποιοτικά αναβαθμισμένο Στόλο, αποσύροντας σταδιακά τις παλαιότερες φρεγάτες S και προετοιμάζοντας το έδαφος για το επόμενο βήμα που αφορά τη συμμετοχή είτε στο πρόγραμμα Constellation είτε στην ευρωπαϊκή EPC ευρωκορβέτα.
