Στη φάση των δοκιμών πέρασαν τα νέα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Patroller της Αεροπορίας Στρατού, καθώς πραγματοποιήθηκε ήδη η πρώτη τροχοδρόμηση στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας. Εκεί έχουν μεταφερθεί τα πρώτα δύο γαλλικά UAV, με το επόμενο ορόσημο να είναι οι πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις, οι οποίες αναμένονται τις επόμενες ημέρες.
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert, η διαδικασία προετοιμασίας των Patroller προχωρά, ανοίγοντας τον δρόμο για τη σταδιακή αξιοποίησή τους από τον Στρατό Ξηράς. Η πρώτη κίνηση στον διάδρομο αποτελεί ουσιαστικό βήμα πριν από την απογείωση και σηματοδοτεί τη μετάβαση από την άφιξη των αεροσκαφών στον έλεγχο λειτουργίας τους επί ελληνικού εδάφους.
Ο τελικός προορισμός τους, όπως έχει ήδη αποκαλύψει το OnAlert, είναι το αεροδρόμιο της Χρυσούπολης. Από εκεί προβλέπεται να υποστηρίζουν αποστολές επιτήρησης στη Θράκη, στο ανατολικό Αιγαίο και σε άλλες περιοχές ενδιαφέροντος. Μαζί με τα Heron της Πολεμικής Αεροπορίας, προορίζονται να ενισχύσουν την εικόνα που διαθέτουν τα Επιτελεία για τις κινήσεις στον χερσαίο και στον θαλάσσιο χώρο.
Από την τροχοδρόμηση στην πρώτη απογείωση
Η παρουσία των δύο πρώτων Patroller στην Αλεξάνδρεια επιτρέπει να προχωρήσει το αρχικό στάδιο ένταξης μέσα στο οργανωμένο περιβάλλον της Αεροπορίας Στρατού. Η τροχοδρόμηση εντάσσεται στη διαδικασία προετοιμασίας για τις πτήσεις, κατά την οποία ελέγχονται σταδιακά το αεροσκάφος και η συνεργασία του με το επίγειο σκέλος του συστήματος.
Σε ένα UAV, η πτητική λειτουργία προϋποθέτει συνεχή συνεργασία πολλών υποσυστημάτων. Ο κινητήρας, τα συστήματα ελέγχου, η πλοήγηση, οι επικοινωνίες και ο επίγειος σταθμός πρέπει να λειτουργούν συντονισμένα. Η ασφαλής απογείωση είναι αποτέλεσμα αυτής της αλληλουχίας ελέγχων και της τήρησης των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Εφόσον ολοκληρωθούν οι απαραίτητες προετοιμασίες και το επιτρέψουν οι συνθήκες, θα ακολουθήσουν οι πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις. Αυτές θα αποτελέσουν το επόμενο κρίσιμο βήμα, καθώς θα δώσουν τη δυνατότητα αξιολόγησης της λειτουργίας του συστήματος στον αέρα και περαιτέρω εξοικείωσης του προσωπικού.
Η έναρξη των πτήσεων, πάντως, αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης πορείας. Για την πλήρη επιχειρησιακή αξιοποίηση χρειάζονται εκπαιδευμένα πληρώματα, τεχνική υποστήριξη, δοκιμασμένες διαδικασίες και δυνατότητα σταθερής παραγωγής αποστολών.
Τέσσερα γαλλικά UAV για τον Στρατό Ξηράς
Η ελληνική προμήθεια αφορά συνολικά τέσσερα Patroller της Safran Electronics & Defense. Η επιλογή ανακοινώθηκε το 2023, ενώ η διαδικασία πραγματοποιήθηκε μέσω της Υπηρεσίας Υποστήριξης και Προμηθειών του ΝΑΤΟ, της NSPA. Τα νέα αεροχήματα ενισχύουν τη δύναμη τακτικών μη επανδρωμένων του Στρατού Ξηράς, η οποία διαθέτει ήδη εμπειρία από τα Sperwer.
Η άφιξη των δύο πρώτων αεροσκαφών και η έναρξη των επίγειων δοκιμών δίνουν πλέον συγκεκριμένο περιεχόμενο στην υλοποίηση του προγράμματος. Το βάρος μεταφέρεται στην προετοιμασία των ανθρώπων που θα αναλάβουν να μετατρέπουν τις δυνατότητες του εξοπλισμού σε καθημερινή επιχειρησιακή απόδοση.
Το Patroller είναι σύστημα τακτικής αναγνώρισης και επιτήρησης με δυνατότητα πολύωρης παραμονής στον αέρα. Η χρησιμότητά του συνδέεται με τη συλλογή πληροφοριών, την παρακολούθηση δραστηριότητας και την υποστήριξη των διοικήσεων με εικόνα από περιοχές στις οποίες η επίγεια παρατήρηση συναντά περιορισμούς.
Γιατί η Χρυσούπολη έχει ιδιαίτερη σημασία
Η μελλοντική εγκατάσταση στη Χρυσούπολη τοποθετεί τα Patroller κοντά σε δύο βασικούς χώρους ενδιαφέροντος των Ενόπλων Δυνάμεων. Η Θράκη και το βόρειο Αιγαίο βρίσκονται σε γεωγραφική συνέχεια, ενώ οι ανάγκες επιτήρησης συνδέουν συχνά το χερσαίο περιβάλλον με τη θάλασσα και τα νησιά.
Από επιχειρησιακή άποψη, η εγγύτητα της βάσης μπορεί να περιορίσει τον χρόνο μετάβασης προς επιλεγμένες περιοχές αποστολής. Αυτό επιτρέπει μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου χρόνου πτήσης να αφιερώνεται στην παρατήρηση, αντί στην προσέγγιση και στην επιστροφή.
Για τη λειτουργία της βάσης απαιτούνται οι κατάλληλοι χώροι στέγασης, συντήρησης και υποστήριξης, καθώς και υποδομές για τους επίγειους σταθμούς και το προσωπικό. Η προετοιμασία τους πρέπει να συμβαδίζει με την πρόοδο των παραλαβών και της εκπαίδευσης.
Η Χρυσούπολη προσφέρει έτσι τη δυνατότητα συγκρότησης ενός σταθερού σημείου υποστήριξης των αποστολών. Ο πραγματικός ρυθμός πτήσεων θα εξαρτηθεί από τις διαθεσιμότητες των αεροσκαφών, την επάρκεια πληρωμάτων, τις ανάγκες συντήρησης και τις προτεραιότητες του επιχειρησιακού σχεδιασμού.
Πολύωρη παρατήρηση και αισθητήρες ημέρας και νύχτας
Το βασικό πλεονέκτημα ενός συστήματος όπως το Patroller είναι η επιμονή στην παρατήρηση. Η παραμονή πάνω από μια περιοχή για μεγάλο χρονικό διάστημα επιτρέπει στους αναλυτές να εξετάζουν πώς μεταβάλλεται η δραστηριότητα και να διακρίνουν μια συνηθισμένη κίνηση από κάτι που απαιτεί πρόσθετη διερεύνηση.
Στον εξοπλισμό αποστολής που παρουσιάζει η Safran κεντρική θέση έχει ο ηλεκτροοπτικός και υπέρυθρος πυργίσκος Euroflir 410. Ο συνδυασμός εικόνας ημέρας και θερμικής παρατήρησης υποστηρίζει την αναζήτηση, την αναγνώριση και την παρακολούθηση αντικειμένων ενδιαφέροντος, μέσα στα όρια που επιβάλλουν η απόσταση και οι περιβαλλοντικές συνθήκες.
Η κατασκευάστρια προσφέρει επίσης διαμορφώσεις με ραντάρ συνθετικού διαφράγματος και ένδειξη κινούμενων επίγειων στόχων, καθώς και εξοπλισμό συλλογής πληροφοριών επικοινωνιών. Για θαλάσσιες αποστολές παρουσιάζει συνδυασμό ραντάρ επιτήρησης και συστήματος AIS, με την ηλεκτροοπτική παρατήρηση να χρησιμοποιείται για την τελική αναγνώριση.
Πρόκειται για δυνατότητες της οικογένειας Patroller, των οποίων η αξιοποίηση εξαρτάται από τον επιλεγμένο εξοπλισμό. Δεν συνεπάγονται ότι κάθε αεροσκάφος φέρει ταυτόχρονα όλους τους διαθέσιμους αισθητήρες. Για τα ελληνικά UAV, καθοριστική είναι η συγκεκριμένη διαμόρφωση που έχει αποκτηθεί και θα ενταχθεί σε υπηρεσία.
Ανάλογα διαφοροποιούνται και οι επιδόσεις. Η διάρκεια πτήσης επηρεάζεται από το φορτίο αποστολής, το ύψος, τις καιρικές συνθήκες και τα απαιτούμενα αποθέματα ασφαλείας. Η ουσία για τον σχεδιασμό είναι πόσο χρόνο μπορεί το σύστημα να προσφέρει χρήσιμη εικόνα στην περιοχή που έχει επιλεγεί.
Περισσότερο βάθος στην επιτήρηση της Θράκης
Στη Θράκη, η εναέρια παρατήρηση μπορεί να συμπληρώσει τις πληροφορίες από επίγεια μέσα και να προσφέρει διαφορετική οπτική σε περιοχές ενδιαφέροντος. Η δυνατότητα παρακολούθησης της εξέλιξης μιας δραστηριότητας βοηθά τη διοίκηση να διαμορφώνει πληρέστερη αντίληψη της κατάστασης.
Η επιχειρησιακή αξία βρίσκεται στον χρόνο προειδοποίησης και στην ποιότητα της αξιολόγησης. Όσο νωρίτερα αναγνωρίζεται μια ουσιαστική μεταβολή, τόσο περισσότερες επιλογές υπάρχουν για πρόσθετη συλλογή πληροφοριών, προσαρμογή της ετοιμότητας και οργάνωση της αντίδρασης.
Η συνεχής παρατήρηση μιας συγκεκριμένης περιοχής μπορεί επίσης να περιορίζει την αβεβαιότητα. Μια μεμονωμένη εικόνα συχνά αφήνει ερωτήματα για την κατεύθυνση, τη διάρκεια ή τον σκοπό μιας κίνησης. Η διαδοχή εικόνων επιτρέπει καλύτερη κατανόηση της δραστηριότητας και ασφαλέστερα συμπεράσματα.
Στην εκπαίδευση, αντίστοιχα, τα UAV μπορούν να δίνουν χρήσιμη εικόνα για την ανάπτυξη των φίλιων δυνάμεων. Η αξιολόγηση της παραλλαγής, της διασποράς και της απόκρυψης αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου η εναέρια παρατήρηση αποτελεί πλέον καθημερινό χαρακτηριστικό των σύγχρονων επιχειρήσεων.
Μαζί με τα Heron για ευρύτερη εικόνα στο Αιγαίο
Στο Αιγαίο, η προσθήκη των Patroller δημιουργεί προϋποθέσεις για μεγαλύτερη ευελιξία στην κατανομή των αποστολών επιτήρησης. Τα Heron της Πολεμικής Αεροπορίας προσφέρουν ήδη εμπειρία στην αξιοποίηση μη επανδρωμένων για πολύωρη συλλογή εικόνας.
Η συνδυασμένη αξιοποίηση των δύο τύπων μπορεί να επιτρέψει την κάλυψη διαφορετικών απαιτήσεων και περισσότερων περιοχών, ανάλογα με τις διαθέσιμες δυνάμεις. Τα Patroller θα προσθέσουν μια νέα δυνατότητα για τις ανάγκες του Στρατού Ξηράς, με προοπτική η πληροφορία τους να συμβάλλει και στη συνολική διακλαδική εικόνα.
Στο ανατολικό Αιγαίο, η υποστήριξη των νησιωτικών σχηματισμών απαιτεί έγκαιρη γνώση της δραστηριότητας στον περιβάλλοντα χώρο. Η εικόνα από UAV μπορεί να κατευθύνει την προσοχή σε συγκεκριμένα σημεία και να βοηθά στην καλύτερη κατανομή πρόσθετων μέσων επιτήρησης.
Ο συνδυασμός διαφορετικών πλατφορμών αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν υπάρχει σαφής καταμερισμός αποστολών. Ένα μέσο μπορεί να συνεχίζει την παρακολούθηση μιας περιοχής, ενώ άλλο αναλαμβάνει διαφορετική απαίτηση. Η δυνατότητα αυτή εξαρτάται από τον συντονισμό και τις πραγματικές διαθεσιμότητες, χωρίς να σημαίνει αυτομάτως αδιάλειπτη κάλυψη ολόκληρου του Αιγαίου.
Η πληροφορία που φτάνει εγκαίρως
Για να αποδώσει αυτή η επένδυση, η εικόνα χρειάζεται να φτάνει γρήγορα στους αρμόδιους αποδέκτες και να συνδυάζεται με άλλα δεδομένα. Η αναγνώριση ενός αντικειμένου αποκτά πρακτική σημασία όταν η διοίκηση γνωρίζει πού βρίσκεται, πώς κινείται και πόσο αξιόπιστη είναι η σχετική εκτίμηση.
Αυτό απαιτεί διαδικασίες διαβίβασης, προσωπικό αξιοποίησης πληροφοριών και ασκήσεις που θα δοκιμάζουν ολόκληρη τη διαδρομή από τον αισθητήρα μέχρι το κέντρο επιχειρήσεων. Η συμμετοχή διαφορετικών Κλάδων προϋποθέτει αντίστοιχα κοινό σχεδιασμό και συμφωνημένους τρόπους ανταλλαγής στοιχείων.
Ούτε η παρουσία δύο διαφορετικών τύπων UAV συνεπάγεται από μόνη της απευθείας τεχνική διασύνδεση ούτε η συλλογή περισσότερου βίντεο εξασφαλίζει καλύτερη ενημέρωση. Η επεξεργασία και η έγκαιρη αξιολόγηση είναι απαραίτητες ώστε το υλικό να μετατρέπεται σε επιχειρησιακά χρήσιμη πληροφορία.
Το επόμενο ορόσημο βρίσκεται στον αέρα
Η πρώτη τροχοδρόμηση στην Αλεξάνδρεια δίνει πλέον το έναυσμα για το επόμενο στάδιο του προγράμματος. Οι επικείμενες δοκιμαστικές πτήσεις θα φέρουν την Αεροπορία Στρατού πιο κοντά στην αξιοποίηση των νέων γαλλικών UAV και θα επιτρέψουν να προχωρήσει η εξοικείωση με το σύστημα.
Με τη Χρυσούπολη ως μελλοντική βάση και με προσανατολισμό τη Θράκη, το ανατολικό Αιγαίο και τις υπόλοιπες περιοχές ενδιαφέροντος, τα Patroller προορίζονται να προσθέσουν περισσότερες ώρες παρατήρησης και περισσότερες επιλογές στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Το ζητούμενο των επόμενων βημάτων είναι συγκεκριμένο. Οι πρώτες δοκιμές να εξελιχθούν σε ασφαλείς πτήσεις, οι πτήσεις σε οργανωμένη εκπαίδευση και η εκπαίδευση σε σταθερή δυνατότητα αποστολών. Τότε τα νέα «μάτια» της Αεροπορίας Στρατού θα μπορούν, μαζί με τα Heron και τα υπόλοιπα μέσα επιτήρησης, να ενισχύσουν ουσιαστικά την έγκαιρη προειδοποίηση των Ενόπλων Δυνάμεων.
