Το Περού βρέθηκε χθες Τετάρτη 22.4.2026 αντιμέτωπο με νέα, ξαφνική πολιτική και διπλωματική κρίση, με τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας να παραιτούνται εκφράζοντας δημόσια τη διαφωνία τους με τον υπηρεσιακό πρόεδρο Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ όσον αφορά την αγορά μαχητικών αεροσκαφών πολλαπλών ρόλων F-16 από τις ΗΠΑ.
Και, παρά το ότι ο κ. Μπαλκάσαρ κατέστησε σαφές πως πρόθεσή του ήταν να αναβληθεί η απόκτηση των αεροσκαφών, το υπουργείο Οικονομίας ανακοίνωσε χθες βράδυ ότι μετέφερε 462 εκατομμύρια στην αμερικανική κατασκευάστρια, τη Lockheed Martin, την πρώτη δόση του ποσού που θα καταβληθεί από το κράτος των Άνδεων.
Οι υπηρεσιακοί υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας υπογράμμισαν, ανακοινώνοντας τις παραιτήσεις τους χθες το πρωί (τοπική ώρα), ότι η σύμβαση για την απόκτηση των F-16 υπογράφτηκε με τις ΗΠΑ τη Δευτέρα και θα όφειλε να τιμηθεί, καθώς η πρώτη πληρωμή αναμενόταν να γίνει μέσα στη ημέρα.
Μια ημέρα νωρίτερα, ο κ. Μπαλκάσαρ έκανε λόγο περί αναβολής της αγοράς, ώστε να είναι ο επόμενος ή η επόμενη πρόεδρος αυτός ή αυτή που θα αναλάβει τη συγκεκριμένη ευθύνη. Ο επόμενος ή η επόμενη αρχηγός του κράτους θα αναδειχθεί στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, τον Ιούνιο, και θα αναλάβει τα καθήκοντά του στα τέλη του Ιουλίου.
«Ο κ. Μπαλκάσαρ έθεσε σε κίνδυνο τη χώρα μας, αφαιρώντας της την αξιοπιστία της, κάνοντάς μας έναν εταίρο στον οποίο δεν μπορείς να έχεις εμπιστοσύνη σε διαδικασία διαπραγμάτευσης», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών Ούγο δε Σέλα στο RPP.
Ο υπουργός Άμυνας Κάρλος Δίας είπε πως παραιτείται λόγω της αναβολής της αγοράς των F-16 διότι, όπως είπε, η απόκτησή τους είναι «στρατηγική ανάγκη για την ασφάλεια και την άμυνα του έθνους».
Το υπουργείο Οικονομίας από την πλευρά του ανέφερε ότι η τήρηση των δεσμεύσεων του κράτους «δεν είναι επιλογή, αλλά υποχρέωση» και ότι δεν επρόκειτο να εκθέσει τη χώρα σε κόστη και επιδείνωση της διεθνούς φερεγγυότητάς της.
Ο υπηρεσιακός πρόεδρος Μπαλκάσαρ είπε χθες πως ήθελε να εγγυηθεί ότι το δημόσιο χρήμα θα δαπανηθεί «με προσήκοντα τρόπο», αναφερόμενος στις κοινωνικές προτεραιότητες της χώρας.
Ο αμερικανός πρεσβευτής στη Λίμα ανέφερε σε ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε από τις υπηρεσίες του ότι «τεχνική» υπογραφή για τα F-16 έγινε τη Δευτέρα «με πλήρη γνώση των κορυφαίων κλιμακίων της περουβιανής κυβέρνησης».
Ο πρεσβευτής, ο Μπερνάρντο Ναβάρο, ανέφερε πως η σύμβαση αφορά την αγορά σε πρώτη φάση 12 μαχητικών F-16, με τις παραδόσεις να αναμένεται να ξεκινήσουν το 2029, διαβεβαιώνοντας τον ραδιοφωνικό σταθμό Exitosa ότι η διαδικασία αυτή είναι «πέραν από οποιονδήποτε πρόεδρο».
Την περασμένη εβδομάδα, ο αμερικανός πρεσβευτής Ναβάρο, διεμήνυε μέσω X ότι «αν διαπραγματευτείτε με κακή πίστη με τις ΗΠΑ και υπονομεύσετε αμερικανικά συμφέροντα (…) να είστε βέβαιοι ότι θα χρησιμοποιήσω όλα τα εργαλεία που έχω στη διάθεσή μου για να προστατεύσω και να προωθήσω την ευημερία και την ασφάλεια της χώρας μου και της περιφέρειας». Έκανε το σχόλιο αυτό την Παρασκευή, την ημέρα που αναμενόταν να γίνει η υπογραφή του «τεχνικού» εγγράφου, που τελικά έγινε τη Δευτέρα.
«Δεν είχα ποτέ πρόθεση να έρθω σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ», διαβεβαίωσε ο υπηρεσιακός πρόεδρος Μπαλκάσαρ.
Ο προσωρινός πρόεδρος του Κογκρέσου του Περού, ο Φερνάντο Ροσπιλιόσι, κάλεσε να τηρηθεί η σύμβαση, εκτιμώντας πως «πρέπει να τιμούμε αυτό που υπογράφουμε». Ο ακροδεξιός κοινοβουλευτικός Χόρχε Μοντόγια, από την πλευρά του, αναφέρθηκε σε πιθανότητα να κινηθεί διαδικασία καθαίρεσης του προέδρου Μπαλκάσαρ.
Η κρίση αυτή εκδηλώθηκε ενώ η χώρα οδεύει στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών την 7η Ιουνίου, με φόντο χρόνια πολιτική αστάθεια.
Ο κ. Μπαλκάσαρ, η θητεία του οποίου άρχισε τον Φεβρουάριο και θα ολοκληρωθεί την 28η Ιουλίου, είναι ο όγδοος αρχηγός του κράτους του Περού σε δέκα χρόνια.
Τον Οκτώβριο του 2024, η Λίμα προκήρυσσε διεθνή μειοδοτικό διαγωνισμό για τον εκσυγχρονισμό του στόλου των αεροσκαφών της πολεμικής αεροπορίας της, αναγγέλλοντας την απόκτηση 24 σύγχρονων μαχητικών έναντι 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Στις προσφορές που είχαν υποβληθεί συγκαταλέγονταν δύο από ευρωπαϊκές κατασκευάστριες, αντίστοιχα για μαχητικά των τύπων Rafale (Dassault Aviation, Γαλλία) και Gripen (SAAB, Σουηδία). Τελικά, τον Φεβρουάριο, η επιτροπή που ανέλαβε να εξετάσει τις προσφορές επέλεξε την αμερικανική προσφορά για τα F-16.
Κατά δημοσιεύματα του ειδικού Τύπου, η πολεμική αεροπορία του Περού χρησιμοποιεί σήμερα μαχητικά παλαιότερης τεχνολογίας, ιδίως 11 Mirage 2000 (Ντασό), ενώ διαθέτει ακόμη σοβιετικού σχεδιασμού MiG-29 (Μικογιάν) και Su-25 (Σουχόι), που είχαν αποκτηθεί από τη Λευκορωσία το 1997, αλλά τα περισσότερα έχουν τεθεί εκτός υπηρεσίας ή βρίσκονται αποθηκευμένα σε υπόστεγα, στην εφεδρεία.
Πηγές: AFP, ΑΠΕ-ΜΠΕ
