Romeo: Την Παρασκευή φτάνουν τα τελευταία ελικόπτερα – Ολοκληρώνεται η επτάδα των «κυνηγών» υποβρυχίων 

Πανίσχυρη ανθυποβρυχιακή «ασπίδα» του Πολεμικού Ναυτικού - Επόμενο βήμα η επιχειρησιακή αξιοποίηση

Κώστας Σαρικάς
Romeo Φωτογραφία OnAlert.gr / Κώστας Σαρικάς

Προσθήκη του onalert.gr ως προτεινόμενη πηγή στην Google

Στην Ελευσίνα αναμένονται την ερχόμενη Παρασκευή, 20 Νοεμβρίου, τα τελευταία δύο ελικόπτερα MH-60R «Romeo» του Πολεμικού Ναυτικού, με την άφιξή τους να ολοκληρώνει την παραλαβή των επτά υπερσύγχρονων ελικοπτέρων που απέκτησε η Ελλάδα από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert, τα δύο Romeo θα μεταφερθούν με αμερικανικό μεταγωγικό αεροσκάφος C-17, προσθέτοντας ακόμη ένα κρίσιμο κομμάτι στην προσπάθεια ενίσχυσης της ανθυποβρυχιακής ισχύος του Στόλου.

Με πέντε ελικόπτερα να έχουν ήδη παραληφθεί, η άφιξη των δύο τελευταίων ολοκληρώνει το συγκεκριμένο εξοπλιστικό πρόγραμμα ως προς τις παραδόσεις. Το επόμενο βάρος πέφτει στην επιχειρησιακή αξιοποίηση ολόκληρης της επτάδας, στην εκπαίδευση περισσότερων πληρωμάτων και στη διατήρηση υψηλών διαθεσιμοτήτων, ώστε τα νέα μέσα να βρίσκονται εκεί όπου τα χρειάζεται ο επιχειρησιακός σχεδιασμός.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς συμπίπτει με τη σταδιακή ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού με τις νέες φρεγάτες FDI, την προοπτική απόκτησης δύο ιταλικών Bergamini και την επιστροφή των αναβαθμισμένων P-3B Orion. Μαζί με τα Aegean Hawk, τα Romeo δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια αλματώδη αναβάθμιση της δυνατότητας εντοπισμού, παρακολούθησης και αντιμετώπισης υποβρυχίων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συμφωνία άνω των 550 εκατ. δολαρίων

Η απόκτηση των MH-60R πραγματοποιήθηκε μέσω διακρατικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο της διαδικασίας Foreign Military Sales. Το πρόγραμμα αφορά επτά ελικόπτερα πολλαπλών αποστολών, με εξοπλισμό και υποστήριξη που επιτρέπουν την αξιοποίησή τους στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο και στον πόλεμο επιφανείας.

Κατά την επίσημη υποδοχή των πρώτων τριών Romeo στο Κοτρώνι, τον Μάρτιο του 2024, η αξία του προγράμματος είχε προσδιοριστεί από τον πρωθυπουργό σε περισσότερα από 550 εκατομμύρια δολάρια. Η αρχική αμερικανική γνωστοποίηση για την πιθανή πώληση, το 2019, προέβλεπε εκτιμώμενο συνολικό κόστος 600 εκατομμυρίων δολαρίων. Πρόκειται για την εκτίμηση του πακέτου στην έγκριση πώλησης και όχι για αυτοτελή τιμή αγοράς των επτά ελικοπτέρων. 

Στην αμερικανική γνωστοποίηση περιλαμβάνονταν, πέρα από τις πλατφόρμες, ραντάρ, ποντιζόμενα σόναρ, ηλεκτροοπτικά συστήματα, ηχοσημαντήρες, τορπίλες Mk54, ανταλλακτικά, εκπαίδευση και υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης. Η επένδυση αφορά συνεπώς ένα ολοκληρωμένο οπλικό σύστημα, του οποίου η απόδοση εξαρτάται από την επάρκεια προσωπικού, υλικών και υποδομών σε όλη τη διάρκεια της υπηρεσίας του. 

Ελικόπτερο Romeo

Το ποντιζόμενο σόναρ που αλλάζει την έρευνα

Στον πυρήνα των ανθυποβρυχιακών δυνατοτήτων του Romeo βρίσκεται το AN/AQS-22 ALFS, ένα ποντιζόμενο σόναρ χαμηλών συχνοτήτων. Το ελικόπτερο μπορεί να αιωρείται πάνω από επιλεγμένο σημείο και να κατεβάζει τον αισθητήρα στο νερό, αναζητώντας ακουστικές ενδείξεις υποβρυχίου. 

Η δυνατότητα επιλογής του βάθους λειτουργίας έχει ιδιαίτερη αξία. Η διάδοση του ήχου στη θάλασσα επηρεάζεται από τη θερμοκρασία, την αλατότητα και την πίεση, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται διαφορετικές συνθήκες εντοπισμού ανά περιοχή και βάθος. Το πλήρωμα μπορεί να προσαρμόζει την έρευνα στα χαρακτηριστικά του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αξιοποιώντας την εικόνα που διαθέτει για την περιοχή.

Το μεγάλο επιχειρησιακό πλεονέκτημα του ελικοπτέρου είναι η ταχύτητα μετακίνησης μεταξύ διαφορετικών σημείων έρευνας. Ένα Romeo μπορεί να προσεγγίσει γρήγορα έναν τομέα ενδιαφέροντος, να πραγματοποιήσει διαδοχικές ποντίσεις και να ελέγξει μια ένδειξη που έχει προκύψει από φρεγάτα ή άλλο μέσο.

Έτσι, η ανθυποβρυχιακή έρευνα επεκτείνεται πέρα από την άμεση περιοχή του πλοίου. Η φρεγάτα διατηρεί την παρουσία της και το ελικόπτερο λειτουργεί ως προωθημένος αισθητήρας, αλλά και ως φορέας όπλων, αυξάνοντας τις επιλογές του διοικητή της ναυτικής δύναμης.

Ηχοσημαντήρες και επεξεργασία ακουστικών δεδομένων

Τα MH-60R χρησιμοποιούν επίσης ηχοσημαντήρες, αναλώσιμους αισθητήρες που ρίπτονται στη θάλασσα και μεταδίδουν πληροφορίες στο ελικόπτερο. Ανάλογα με τον τύπο τους, αξιοποιούνται για παθητική ακρόαση, ενεργή έρευνα ή συλλογή στοιχείων για τις συνθήκες του νερού. 

Ο συνδυασμός τους με το ποντιζόμενο σόναρ διευρύνει τις δυνατότητες έρευνας. Το πλήρωμα έχει περισσότερες πηγές πληροφόρησης για να αξιολογήσει αν μια επαφή αντιστοιχεί σε υποβρύχιο, να περιορίσει την περιοχή αναζήτησης και να διατηρήσει την παρακολούθηση.

Καθοριστική είναι η επεξεργασία των δεδομένων από το σύστημα αποστολής. Στο σύνθετο ακουστικό περιβάλλον του Αιγαίου, με εμπορική κίνηση, μεταβαλλόμενο ανάγλυφο βυθού και πολλές πηγές θορύβου, η διάκριση μιας πραγματικής απειλής απαιτεί σύγχρονους αισθητήρες και έμπειρους χειριστές. Τα Romeo προσθέτουν νέα εργαλεία σε αυτή την απαιτητική διαδικασία.

Ραντάρ, ηλεκτροοπτικά και τορπίλες Mk54

Ο εξοπλισμός των ελικοπτέρων περιλαμβάνει το ραντάρ πολλαπλών λειτουργιών AN/APS-153(V), με δυνατότητες έρευνας επιφανείας και εντοπισμού μικρών στόχων, μεταξύ των οποίων περισκόπια υπό κατάλληλες συνθήκες. Το ηλεκτροοπτικό σύστημα AN/AAS-44C(V) υποστηρίζει την επιτήρηση και αναγνώριση ημέρα και νύχτα, ενώ τα ηλεκτρονικά συστήματα υποστήριξης συνεισφέρουν στην αντίληψη της τακτικής κατάστασης. 

Η συνδυασμένη αξιοποίηση αυτών των αισθητήρων επιτρέπει στο πλήρωμα να εξετάζει μια επαφή από διαφορετικές πλευρές. Μια ακουστική ένδειξη μπορεί να συνδυαστεί με στοιχεία από την επιφάνεια ή με πληροφορίες άλλης Μονάδας, ενισχύοντας την αξιοπιστία της εκτίμησης.

Για την προσβολή υποβρυχίων, βασικό όπλο είναι η ελαφρά τορπίλη Mk54. Η δυνατότητα μεταφοράς και άφεσης τορπίλης επιτρέπει στο Romeo να αναλάβει ολόκληρη την ακολουθία μιας ανθυποβρυχιακής εμπλοκής, από την έρευνα και την ταξινόμηση μέχρι την επίθεση, όταν δοθεί η σχετική εντολή. 

Η ταχύτητα αντίδρασης έχει ιδιαίτερη βαρύτητα όταν ένα υποβρύχιο επιχειρεί να αλλάξει θέση ή να διακόψει την επαφή. Το ελικόπτερο μπορεί να κινηθεί προς την εκτιμώμενη περιοχή του στόχου, ενόσω τα υπόλοιπα μέσα συνεχίζουν την έρευνα και ενημερώνουν την κοινή εικόνα.

Τα Aegean Hawk παραμένουν βασικός πυλώνας

Η ολοκλήρωση της επτάδας των Romeo ενισχύει τη δύναμη των ελικοπτέρων ναυτικής συνεργασίας, στην οποία τα S-70B/B-6 Aegean Hawk εξακολουθούν να έχουν καθοριστικό ρόλο. Τα παλαιότερα ελικόπτερα διαθέτουν πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία, με τα πληρώματά τους να γνωρίζουν σε βάθος τις απαιτήσεις του Αιγαίου.

Η συνύπαρξη των δύο τύπων επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία στην κατανομή αποστολών, στην κάλυψη ναυτικών δυνάμεων και στον προγραμματισμό εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Δημιουργεί, επίσης, περιθώριο για διαδοχική παρουσία ελικοπτέρων σε μια περιοχή ενδιαφέροντος, όπου η συνέχεια της παρακολούθησης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Για να μετατραπεί αυτή η ενίσχυση σε σταθερό επιχειρησιακό αποτέλεσμα απαιτούνται τεχνική υποστήριξη, διαθέσιμα ανταλλακτικά και επαρκή πληρώματα. Η ονομαστική δύναμη αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από ελικόπτερα έτοιμα να απονηωθούν και ανθρώπους εκπαιδευμένους να αξιοποιήσουν τις δυνατότητές τους.

Κοτρώνι

Οι FDI και ο συνδυασμός δύο σόναρ

Η είσοδος των FDI δίνει νέα διάσταση στη συνεργασία πλοίου και ελικοπτέρου. Οι ελληνικές φρεγάτες διαθέτουν το σόναρ γάστρας Kingklip Mk2 και το ρυμουλκούμενο σόναρ μεταβλητού βάθους CAPTAS-4 Compact, δύο συμπληρωματικά συστήματα για την υποβρύχια έρευνα. 

Το CAPTAS-4 Compact προσφέρει τη δυνατότητα λειτουργίας σε διαφορετικά βάθη, ανάλογα με τις ακουστικές συνθήκες. Σε συνδυασμό με το Kingklip, διευρύνει τις επιλογές της φρεγάτας στην αναζήτηση και παρακολούθηση υποβρυχίων.

Η προσθήκη ενός Romeo στην επιχείρηση επιτρέπει την έρευνα ενός ακόμη σημείου, σε απόσταση από το πλοίο. Η φρεγάτα μπορεί να υποδείξει έναν τομέα ενδιαφέροντος και το ελικόπτερο να κινηθεί για να ελέγξει την επαφή με τους δικούς του αισθητήρες.

Σε μια τέτοια συνεργασία βρίσκεται σημαντικό μέρος της νέας ισχύος του Στόλου. Πολλαπλές πηγές συλλέγουν πληροφορίες από διαφορετικές θέσεις και επιτρέπουν καλύτερη αξιολόγηση της απειλής, ενώ οι τορπίλες MU90 των φρεγατών και οι Mk54 των ελικοπτέρων προσφέρουν διαφορετικές επιλογές εμπλοκής.

Δύο Bergamini με ισχυρό ανθυποβρυχιακό αποτύπωμα

Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται ο σχεδιασμός για την απόκτηση δύο φρεγατών Bergamini. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του OnAlert, η μία προβλέπεται να προέρχεται από την ανθυποβρυχιακή έκδοση, με σύστημα CAPTAS-4, ενώ στη δεύτερη σχεδιάζεται η προσθήκη αντίστοιχου συστήματος από την ελληνική πλευρά.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη έχει ουσιαστική επιχειρησιακή σημασία, καθώς επιδιώκεται και οι δύο Μονάδες να διαθέτουν ενισχυμένη δυνατότητα υποβρύχιας έρευνας. Η ανθυποβρυχιακή έκδοση των ιταλικών FREMM συνδυάζει σόναρ γάστρας με CAPTAS-4 και ρυμουλκούμενη διάταξη παθητικής ακρόασης. 

Εφόσον υλοποιηθεί ο σχεδιασμός, οι Bergamini θα προσθέσουν δύο ακόμη ισχυρές πλατφόρμες για παρατεταμένη παρουσία και ανθυποβρυχιακή δράση. Μαζί με τις FDI και τα ελικόπτερα, θα αυξήσουν τις δυνατότητες ταυτόχρονης κάλυψης περισσότερων θαλάσσιων περιοχών.

Τα τέσσερα Orion συμπληρώνουν την ασπίδα

Το αεροπορικό σκέλος ενισχύεται σταδιακά και με τα αναβαθμισμένα P-3B Orion. Όπως έχει αναφέρει το OnAlert, το πρώτο αεροσκάφος πραγματοποιεί εκπαιδευτικές πτήσεις για την εξοικείωση των ελληνικών πληρωμάτων με το νέο ψηφιακό πιλοτήριο και τα αναβαθμισμένα συστήματά του. Το επόμενο διάστημα αναμένεται η παράδοση ακόμη ενός, με τελικό στόχο τέσσερα εκσυγχρονισμένα αεροσκάφη.

Η μεγάλη παραμονή στον αέρα και η δυνατότητα κάλυψης ευρύτερων περιοχών δίνουν στα Orion διαφορετικό ρόλο από εκείνον των ελικοπτέρων. Μπορούν να συνεισφέρουν στην επιτήρηση και στην ανάπτυξη της θαλάσσιας εικόνας, υποστηρίζοντας την κατεύθυνση πλοίων και ελικοπτέρων προς τομείς ενδιαφέροντος, καθώς θα ολοκληρώνεται η επιχειρησιακή τους επανένταξη.

Η άφιξη των τελευταίων Romeo αποτελεί συνεπώς ένα άμεσο και συγκεκριμένο ορόσημο μιας ευρύτερης αλλαγής. Με τις παραδόσεις φρεγατών, την προοπτική των Bergamini και την επάνοδο των Orion, το Πολεμικό Ναυτικό οικοδομεί μια πολυεπίπεδη ανθυποβρυχιακή ασπίδα. Η ισχύς της θα προκύπτει από τη συνεχή συνεργασία των Μονάδων, την έγκαιρη ανταλλαγή πληροφοριών και τη δυνατότητα να διατηρείται η επαφή με την απειλή από τον πρώτο εντοπισμό έως την αντιμετώπισή της.

Ακολουθήστε το onalert.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις για την άμυνα.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το υποβρύχιο HMS Vengeance του Royal Navy
ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΙ

HMS Vengeance: Επέστρεψε στη βάση του το βρετανικό πυρηνικό υποβρύχιο που παρέμεινε βυθισμένο για 217 ημέρες

Η παρατεταμένη παραμονή του σκάφους αποδίδεται στον αργό ρυθμό συντήρησης του στόλου, με τον αρχηγό του Βασιλικού Ναυτικού να τονίζει την ανάγκη για ταχύτερη παράδοση