Η Βρετανία βρίσκεται αντιμέτωπη σε μια δυσάρεστη θέση στη θάλασσα. Σύμφωνα με βρετανικά αμυντικά μέσα, και τα έξι πυρηνοκίνητα επιθετικά υποβρύχια της κλάσης «Astute» του Βασιλικού Ναυτικού (Royal Navy) είναι εκτός υπηρεσίας και βρίσκονται στο λιμάνι εν αναμονή συντήρησης ή επισκευών. Έτσι, η Βρετανία δεν έχει κανένα υποβρύχιο αυτής της κλάσης στη θάλασσα, σε μια περίοδο αυξανόμενης ανησυχίας για τη ρωσική δραστηριότητα και τους κινδύνους υποθαλάσσιων δολιοφθορών.
Χωρίς υποβρύχια να περιπολούν τις θάλασσες αυτές, οι υποθαλάσσιες υποδομές (από ίντερνετ μέχρι ενεργειακές) μένουν ευάλωτες σε πράξεις σαμποτάζ, όπως έχουμε δει στο παρελθόν και πολύ πιο συχνά από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Τα επιθετικά υποβρύχια κλάσης Astute είναι σχεδιασμένα για να εντοπίζουν εχθρικά υποβρύχια, να συλλέγουν πληροφορίες, να προστατεύουν τις ναυτικές δυνάμεις και να εξαπολύουν χτυπήματα ακριβείας από το βυθό της θάλασσας.
Σύμφωνα με το Royal Navy, η κλάση Astute περιγράφεται ως τα μεγαλύτερα, πιο προηγμένα και πιο ισχυρά υποβρύχια επίθεσης που έχει χρησιμοποιήσει ποτέ. Κάθε σκάφος έχει μήκος περίπου εκατό μέτρα, έχει εκτόπισμα περίπου 8.160 τόνους, διαθέτει απεριόριστη εμβέλεια και μπορεί να μεταφέρει πυραύλους cruise Tomahawk και τορπίλες Spearfish.
Που είναι τα βρετανικά υποβρύχια Astute;
Το Royal Navy διαθέτει 5 υποβρύχια της κλάσης σε υπηρεσία, ένα που θα παραδοθεί για υπηρεσία στα τέλη του έτους και άλλο ένα που βρίσκεται υπό κατασκευή.
-Το HMS Audacious έφτασε στο λιμάνι του Ντέβονπορτ τον Απρίλιο του 2023, καθώς χρειαζόταν ελλιμενισμό. Ανεπιβεβαίωτες αναφορές υποδηλώνουν ότι υπέστη κάποιας μορφής ζημιά κατά τη διάρκεια της περιπολίας του στη Μεσόγειο στα τέλη του 2022. Μετά από 22 μήνες αναμονής για την ολοκλήρωση της ανακαίνισης της εγκατάστασης, εισήλθε στην ξηρά αποβάθρα τον Φεβρουάριο του 2025. Δεν είναι σαφές πόσο καιρό θα χρειαστεί για να είναι έτοιμο να επιστρέψει στη θάλασσα.
-Το HMS Anson έφτασε στο Ντέβονπορτ στις 27 Μαΐου. Επέστρεψε από μια ανάπτυξη και πήγε στη ναυτική βάση στο Φάσλεϊν για απλές εργασίες συντήρησης, ενώ τα σκάφη φτάνουν στο Ντέβονπορτ μόνο για πιο σημαντικές εργασίες ελλιμενισμού. Δεν είναι γνωστό πόσο καιρό μπορεί να διαρκέσει η συντήρησή του και αν βρίσκεται στην «ουρά» για την ξηρά αποβάθρα.
-Το HMS Astute, το παλαιότερο σκάφος της κατηγορίας, έφτασε στο Ντέβονπορτ για την Περίοδο Επανεπικύρωσης Μέσης Ζωής (MLRP) στις 30 Ιουνίου 2025, η οποία αναμένεται να διαρκέσει αρκετά χρόνια.
-Το HMS Ambush έχει μείνει εκτός δράσης για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Τελευταία φορά που βγήκε στη θάλασσα ήταν τον Αύγουστο του 2022, σχεδόν πριν από τέσσερα χρόνια, και παραμένει σε πολύ χαμηλή ετοιμότητα στη βάση στο Φάσλεϊν. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει μερικώς «κανιβαλιστεί» για να προμηθευτούν ανταλλακτικά τα υπόλοιπα σκάφη της κλάσης.
-Το HMS Artful απέπλευσε τελευταία φορά τον Μάιο του 2023, λίγο πριν από τρία χρόνια. Θεωρούνταν ότι ήταν το πλοίο που βρισκόταν πιο κοντά στην επιστροφή του σε υπηρεσία, αλλά αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί και παραμένει στη βάση στο Φάσλεϊν.
-Το HMS Agamemnon, το έκτο υποβρύχιο, καθελκύστηκε τον Σεπτέμβριο του 2025. Πρόκειται να παραδοθεί στο Royal Navy μέχρι το τέλος του 2026, οπότε και αναμένεται να αναχωρήσει από το Barrow και να ξεκινήσει θαλάσσιες δοκιμές.
Το έβδομο και τελευταίο σκάφος της κλάσης, το HMS Achilles, βρίσκεται «σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής», αλλά η ημερομηνία έναρξης λειτουργίας του συνεχώς αναβάλλεται. Τα βρετανικά μέσα υποστηρίζουν ότι υπέστη ζημιές σε μια πυρκαγιά που είχε ξεσπάσει στο ναυπηγείο τον Οκτώβριο του 2024, η οποία έκαιγε για 15 ώρες. Είναι, επίσης, πιθανό οι εργασίες στο HMS Achilles να έχουν επιβραδυνθεί, καθώς έχει δοθεί προτεραιότητα στο πρόγραμμα Dreadnought.
Τι φταίει;
Είναι αρκετά δύσκολο να διατηρηθεί ένας στόλος πυρηνοκίνητων υποβρυχίων σε καλή κατάσταση και σε ετοιμότητα για επιχειρήσεις. Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι το να μην υπάρχει κανένα υποβρύχιο αυτή τη στιγμή διαθέσιμο να βγει στη θάλασσα δείχνει λάθος προγραμματισμό και ελλείψεις.
Στο Ντέβονπορτ υπάρχουν μόνο δύο αποβάθρες ικανές να φιλοξενήσουν υποβρύχια, ενώ υπάρχει ακόμη μία παλαιωμένη ανυψωτική πλατφόρμα στη ναυτική βάση στο Φάσλεϊν.
Αυτοί οι περιορισμοί χωρητικότητας έχουν επιδεινωθεί περαιτέρω από τις διαρκείς ελλείψεις ανταλλακτικών, καθώς και από την έλλειψη εξειδικευμένων μηχανικών και ναυτικών υποβρυχίων.
Οι στρατηγικές επιπτώσεις όλων αυτών δεν είναι καθόλου ασήμαντες, καθώς τα επιθετικά υποβρύχια κλάσης Astute συγκαταλέγονται στα πιο πολύτιμα εργαλεία του Royal Navy για την παρακολούθηση των ρωσικών πλοίων στον Βόρειο Ατλαντικό, σε μια εποχή που η ρωσική υποβρύχια δραστηριότητα γύρω από τις βρετανικές ακτές θεωρείται ότι έχει αυξηθεί σημαντικά, και δεδομένου ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην προστασία των υποβρυχίων βαλλιστικών πυραύλων που φέρουν το πυρηνικό αποτρεπτικό μέσο της χώρας (πυρηνικούς πυραύλους Trident).
«Τα πιο ισχυρά συμβατικά αμυντικά περιουσιακά στοιχεία του Ηνωμένου Βασιλείου, αξίας δισεκατομμυρίων λιρών, παραμένουν αδρανή, ανίκανα να προσφέρουν αποτρεπτικό αποτέλεσμα σε μια εποχή που η ρωσική υποβρύχια δραστηριότητα αυξάνεται», γράφει χαρακτηριστικά το Navy Lookout.
Το Royal Navy έχει παραδεχτεί ανοιχτά ότι ο ρυθμός με τον οποίο τα υποβρύχια περνούν από συντήρηση πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά. Συνεπώς, έχει καταρτιστεί ένα ειδικό σχέδιο αποκατάστασης με σκοπό την επιτάχυνση αυτού του έργου και έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή ορισμένα μέτρα, μεταξύ των οποίων η ταχεία ανέγερση ακόμη μίας ξηρής αποβάθρας.
Ωστόσο, τα έργα αυτά θα χρειαστούν χρόνια για να υλοποιηθούν και δεν θα προσφέρουν καμία άμεση ανακούφιση.
Με πληροφορίες από: Navy Lookout / UK Defence Journal
