Σε νέα φάση περνά η επιχειρησιακή ένταξη των SPIKE NLOS στον Στρατό Ξηράς, καθώς τα πρώτα συστήματα έχουν ήδη αναπτυχθεί στα νησιά, ενώ σταδιακά θα ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα που προβλέπεται να ενισχύσουν τόσο το Ανατολικό Αιγαίο όσο και τον Έβρο.
Η εξέλιξη αυτή μεταφέρει πλέον το βάρος από την παραλαβή του νέου οπλικού συστήματος στην ουσιαστική επιχειρησιακή αξιοποίησή του. Και σε αυτή τη φάση το μεγάλο ζητούμενο για το Επιτελείο είναι η εκπαίδευση.
Οι SPIKE NLOS δεν αποτελούν απλώς ακόμη ένα αντιαρματικό όπλο που προστίθεται στο οπλοστάσιο των Μονάδων. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, η δυνατότητα προσβολής στόχων πέρα από την οπτική επαφή, η μεγάλη ακρίβεια και κυρίως η δυνατότητα συνεργασίας με αισθητήρες και άλλα μέσα επιτήρησης απαιτούν διαφορετική φιλοσοφία εκπαίδευσης και επιχειρησιακής χρησιμοποίησης.
Για τον λόγο αυτό, στόχος του ΓΕΣ είναι η επιτάχυνση της εκπαίδευσης ώστε να περάσει το ταχύτερο δυνατό από το θεωρητικό και τεχνικό σκέλος στην πραγματική επιχειρησιακή εκμετάλλευση του συστήματος.
Τα πρώτα βήματα έχουν ήδη γίνει. Το επόμενο διάστημα αναμένονται βολές, ενώ οι SPIKE NLOS πρόκειται σταδιακά να ενταχθούν και σε ασκήσεις, ώστε τα πληρώματα να εκπαιδευτούν όχι μόνο στη χρήση του πυραύλου αλλά κυρίως στην αξιοποίησή του μέσα σε σύνθετα επιχειρησιακά σενάρια.
Τα πρώτα SPIKE NLOS στα νησιά
Όπως είχε ήδη αποκαλύψει το OnAlert, η εκπαίδευση των πρώτων χειριστών είχε αρχίσει στον Αυλώνα, με το πρόγραμμα να περνά σταδιακά από τη φάση της παραλαβής στη δημιουργία του απαραίτητου πυρήνα εκπαιδευμένου προσωπικού.
Πλέον, τα πρώτα συστήματα έχουν φτάσει στις Μονάδες και έχουν αναπτυχθεί στα νησιά, εκεί όπου σύμφωνα με τον επιχειρησιακό σχεδιασμό πρόκειται να αποτελέσουν ένα από τα σημαντικότερα νέα όπλα των Σχηματισμών του Ανατολικού Αιγαίου.
Οι παραδόσεις συνεχίζονται, με στόχο το μεγαλύτερο μέρος – αν όχι το σύνολο – των συστημάτων να έχει παραδοθεί έως το τέλος του έτους. Ακόμη και στην περίπτωση που υπάρξει μετατόπιση στο χρονοδιάγραμμα, εκτιμάται ότι η διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί το αργότερο μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2027.
Ο Στρατός Ξηράς αποκτά συνολικά 17 εποχούμενα συστήματα SPIKE NLOS, τα οποία αποτελούνται από οχήματα-φορείς και Κέντρα Ελέγχου Πυρός. Πρόκειται για ένα σύστημα το οποίο σχεδιάστηκε ακριβώς για να μπορεί να λειτουργεί κατανεμημένα στο πεδίο και να αξιοποιεί πληροφορίες στοχοποίησης, χωρίς ο στόχος να είναι απαραίτητα ορατός από το ίδιο το πλήρωμα του εκτοξευτή.
Το μεγάλο στοίχημα της εκπαίδευσης
Η πραγματική αξία των SPIKE NLOS δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των εκτοξευτών που θα αναπτυχθούν στα νησιά, αλλά από το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά οι Μονάδες θα μάθουν να αξιοποιούν το σύνολο των δυνατοτήτων τους.
Ο SPIKE NLOS είναι ένα όπλο διαφορετικής φιλοσοφίας σε σχέση με τα συμβατικά αντιαρματικά συστήματα. Η ίδια η ονομασία NLOS – Non Line Of Sight – περιγράφει το βασικό επιχειρησιακό του πλεονέκτημα που δεν είναι άλλο από τη δυνατότητα εμπλοκής στόχων χωρίς να υπάρχει άμεση οπτική επαφή μεταξύ εκτοξευτή και στόχου.
Η έκδοση που αποκτά ο Στρατός Ξηράς έχει δυνατότητα προσβολής στόχων σε αποστάσεις που φτάνουν περίπου τα 32 χιλιόμετρα. Η κατασκευάστρια Rafael αναφέρει για το SPIKE NLOS δυνατότητα Lock-On Before Launch αλλά και Lock-On After Launch, ενώ το αμφίδρομο data link επιτρέπει στον χειριστή να λαμβάνει εικόνα από τον αισθητήρα του πυραύλου κατά την πτήση και να παρεμβαίνει στην τελική προσβολή.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αλλάξει στόχο, να διορθώσει την εμπλοκή ή ακόμη και να ακυρώσει την προσβολή εφόσον τα δεδομένα στο πεδίο έχουν μεταβληθεί. Ακριβώς αυτές οι δυνατότητες είναι που ανεβάζουν κατακόρυφα και τις απαιτήσεις εκπαίδευσης.
Από τον χειριστή στο «δίκτυο»
Η λογική είναι ο SPIKE NLOS να μη λειτουργεί ως ένα απομονωμένο οπλικό σύστημα, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου δικτύου αισθητήρων και μέσων πυρός.
Ένα UAV μπορεί, για παράδειγμα, να εντοπίσει έναν στόχο σε μεγάλη απόσταση από τη θέση του εκτοξευτή και να μεταφέρει τα απαραίτητα δεδομένα. Αντίστοιχα, πληροφορίες μπορούν να προέρχονται από προκεχωρημένους παρατηρητές ή άλλα μέσα επιτήρησης.
Ο εκτοξευτής δεν χρειάζεται να αποκαλύψει τη θέση του ούτε να διαθέτει απευθείας οπτική επαφή με τον στόχο. Μπορεί να παραμένει καλυμμένος και να πραγματοποιεί την προσβολή αξιοποιώντας τα δεδομένα που λαμβάνει.
Η Rafael περιγράφει επίσημα το SPIKE NLOS ως σύστημα ικανό να αξιοποιεί στοχοποίηση από τρίτους αισθητήρες, ενώ το βλήμα χρησιμοποιεί ηλεκτροοπτικό αισθητήρα και αμφίδρομη ζεύξη δεδομένων.
Για το Αιγαίο, με τη γεωγραφία των νησιών, τις ορεινές περιοχές, τις πολλαπλές δυνατότητες απόκρυψης και τη δυνατότητα παρατήρησης μεγάλων τμημάτων των απέναντι ακτών, αυτά τα χαρακτηριστικά αποκτούν ιδιαίτερη επιχειρησιακή αξία.
Οι βολές που θα δείξουν τον δρόμο
Το επόμενο μεγάλο βήμα θα είναι οι πραγματικές βολές. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το επόμενο διάστημα αναμένεται να αρχίσει η πρακτική αξιοποίηση των συστημάτων με βολές, οι οποίες θα αποτελέσουν και το σημαντικότερο στάδιο για την πιστοποίηση των πληρωμάτων.
Δεν πρόκειται απλώς για την εκτόξευση ενός πυραύλου εναντίον ενός προκαθορισμένου στόχου. Το ζητούμενο είναι σταδιακά οι βολές να ενσωματώσουν όσο το δυνατόν περισσότερα από τα χαρακτηριστικά τα οποία κάνουν τον SPIKE NLOS διαφορετικό: στοχοποίηση σε μεγάλες αποστάσεις, προσβολή χωρίς οπτική επαφή, συνεργασία με αισθητήρες, μεταβολή δεδομένων κατά την πτήση και εμπλοκή διαφορετικών τύπων στόχων.
Η επόμενη κίνηση θα είναι η συμμετοχή των συστημάτων σε ασκήσεις. Εκεί θα αρχίσει ουσιαστικά η πραγματική επιχειρησιακή εκπαίδευση, καθώς οι χειριστές θα κληθούν να λειτουργήσουν μέσα σε ένα περιβάλλον στο οποίο τα δεδομένα μεταβάλλονται συνεχώς και ο χρόνος από τον εντοπισμό μέχρι την προσβολή του στόχου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα.
Γιατί τα νησιά αποτελούν ιδανικό πεδίο αξιοποίησης
Η ανάπτυξη των SPIKE NLOS στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου δεν αποτελεί τυχαία επιλογή. Το βεληνεκές των περίπου 32 χιλιομέτρων δημιουργεί μια σημαντική ζώνη προσβολής γύρω από κάθε θέση ανάπτυξης. Αντί όμως να αντιμετωπίζεται ο πύραυλος αποκλειστικά ως αντιαρματικό όπλο, η επιχειρησιακή του αξία είναι πολύ ευρύτερη.
Η Rafael αναφέρει δυνατότητα χρησιμοποίησης διαφορετικών πολεμικών κεφαλών για την αντιμετώπιση τεθωρακισμένων, οχυρωμένων θέσεων και άλλων στόχων, ενώ η ακρίβεια και η ηλεκτροοπτική καθοδήγηση επιτρέπουν επιλεκτικές προσβολές.
Στο σύνθετο περιβάλλον του Αιγαίου αυτό μεταφράζεται σε δυνατότητα δημιουργίας ζωνών πυρός στις θαλάσσιες προσβάσεις και σε κρίσιμα σημεία γύρω από τα νησιά, σε συνδυασμό πάντα με τα υπόλοιπα διαθέσιμα μέσα. Και αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία που επιχειρεί να περάσει το Επιτελείο στις Μονάδες. Ζητούμενο είναι οι SPIKE NLOS να μην αντιμετωπιστούν ως ένα ακόμη νέο όπλο που απλώς αντικαθιστά παλαιότερα συστήματα.
Το νέο πλέγμα πυρός στο Ανατολικό Αιγαίο
Η άφιξη των SPIKE NLOS συμπίπτει με μια πολύ ευρύτερη αλλαγή στην άμυνα των νησιών. Το ελληνικό Επιτελείο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πλέγμα στο οποίο αισθητήρες, UAV, πυροβολικό (PULS), κατευθυνόμενα όπλα και στη συνέχεια νέα συστήματα μεγαλύτερου βεληνεκούς θα λειτουργούν συμπληρωματικά.
Σε αυτό το περιβάλλον ο SPIKE NLOS καλύπτει ένα κρίσιμο επίπεδο, δηλαδή την ταχεία και εξαιρετικά ακριβή προσβολή σημειακών στόχων σε αποστάσεις δεκάδων χιλιομέτρων.
Η ανάπτυξη μάλιστα των νέων συστημάτων αποκτά πρόσθετη σημασία έπειτα από τις τελευταίες αλλαγές στη διάταξη των τουρκικών δυνάμεων απέναντι από τα ελληνικά νησιά. Όπως έχει ήδη αναφέρει το OnAlert η μετακίνηση της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών προς το Söke, απέναντι από τη Σάμο, αποτελεί μετρήσιμη ενίσχυση των διαθέσιμων τουρκικών δυνάμεων στον κεντρικό τομέα του Αιγαίου, χωρίς αυτό από μόνο του να σημαίνει προετοιμασία συγκεκριμένης επιθετικής ενέργειας.
Η απάντηση του ελληνικού σχεδιασμού δεν περιορίζεται στην αριθμητική ενίσχυση των Μονάδων. Βασίζεται όλο και περισσότερο στην αύξηση της ακτίνας και της ακρίβειας πυρός, στη διασύνδεση αισθητήρων και όπλων και στη δυνατότητα ταχείας προσβολής στόχων πριν αυτοί προλάβουν να αναπτυχθούν.
Τα πρώτα SPIKE NLOS βρίσκονται πλέον εκεί όπου σχεδιάστηκε να επιχειρούν, δηλαδή στην πρώτη γραμμή άμυνας των νησιών. Το επόμενο στοίχημα είναι τα πληρώματα που θα τα χειριστούν να μπορούν να εκμεταλλευτούν κάθε δυνατότητα του νέου όπλου, από την προσβολή πέρα από την οπτική επαφή έως τη δικτυοκεντρική συνεργασία με τους αισθητήρες του σύγχρονου πεδίου μάχης.
