Στην τελική ευθεία περνά ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα ενίσχυσης της ισχύος πυρός των μικρών μονάδων επιφανείας του Πολεμικού Ναυτικού, καθώς η εγκατάσταση των κατευθυνόμενων βλημάτων SPIKE στις Κανονιοφόρους και στα Σκάφη Ανορθόδοξου Πολέμου Mark V ολοκληρώνεται και το επόμενο μεγάλο βήμα θα είναι η βολή αποδοχής του νέου οπλικού συστήματος.
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert, εντός του 2026 προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί η βολή αποδοχής των SPIKE από το Πολεμικό Ναυτικό, διαδικασία ιδιαίτερα σημαντική καθώς θα αποτελέσει ουσιαστικά το τελευταίο μεγάλο επιχειρησιακό τεστ πριν από την πλήρη ένταξη του συστήματος στο οπλοστάσιο του Στόλου.
Ήδη τα βλήματα που προορίζονται για το σύνολο των συστημάτων του Πολεμικού Ναυτικού έχουν παραληφθεί, τόσο για τις τέσσερις Κανονιοφόρους κλάσης «ΜΑΧΗΤΗΣ» όσο και για τα τέσσερα Σκάφη Ανορθόδοξου Πολέμου Mark V. Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αυτή την περίοδο ολοκληρώνονται οι εργασίες εγκατάστασης των συστημάτων στα δύο τελευταία Mark V, καθώς στα δύο πρώτα η διαδικασία είχε ήδη ολοκληρωθεί.
Έτσι, το πρόγραμμα που πριν από λίγους μήνες βρισκόταν ακόμη στη φάση των τεχνικών παρεμβάσεων και της εγκατάστασης περνά πλέον στο σημαντικότερο στάδιο δηλαδή στην πιστοποίηση του όπλου και την επιχειρησιακή του αξιοποίηση.
Τέσσερις Κανονιοφόροι με Naval SPIKE NLOS
Όπως έχει ήδη αναφέρει αναλυτικά το OnAlert, η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τις τέσσερις Κανονιοφόρους κλάσης «ΜΑΧΗΤΗΣ», οι οποίες αποκτούν το Naval SPIKE NLOS μέσω του συστήματος MLS, μετατρέποντας πλοία που μέχρι σήμερα είχαν ως κύριες αποστολές την επιτήρηση, την παρουσία και την άμεση αντίδραση σε μονάδες με δυνατότητα κατευθυνόμενης κρούσης ακριβείας.
Πρόκειται για τις Κανονιοφόρους «ΜΑΧΗΤΗΣ», «ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ», «ΚΡΑΤΑΙΟΣ» και «ΑΝΙΚΗΤΟΣ».Η συγκεκριμένη επιλογή αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία λόγω του περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιούνται σχεδόν καθημερινά τα συγκεκριμένα πλοία. Οι Κανονιοφόροι αποτελούν από τις πλέον δραστήριες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού στο Ανατολικό Αιγαίο, με συνεχή παρουσία κοντά στα ακριτικά νησιά και στις περιοχές υψηλού ενδιαφέροντος.
Με το Naval SPIKE NLOS, η αποστολή τους δεν περιορίζεται πλέον στην επιτήρηση και στην παρουσία.Αποκτούν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν ένα όπλο ακριβείας εναντίον στόχων επιφανείας αλλά και παράκτιων στόχων, χωρίς να απαιτείται άμεση οπτική επαφή.
Η Rafael δίνει για τη ναυτική έκδοση του SPIKE NLOS εμβέλεια έως 32 χιλιόμετρα, με ηλεκτροοπτική καθοδήγηση και δυνατότητα εμπλοκής στόχων πέρα από τη γραμμή θέασης. Το σύστημα επιτρέπει επίσης στον χειριστή να παρακολουθεί την εικόνα που μεταδίδει το βλήμα και, ανάλογα με τη διαμόρφωση και τον τρόπο εμπλοκής, να επεμβαίνει κατά την πτήση, να αλλάζει στόχο ή ακόμη και να διακόπτει την προσβολή.
Η βολή αποδοχής το επόμενο μεγάλο βήμα
Για το Ναυτικό Επιτελείο, ιδιαίτερη βαρύτητα έχει πλέον η επικείμενη βολή αποδοχής. Δεν πρόκειται απλώς για μία ακόμη δοκιμαστική εκτόξευση, αλλά για τη διαδικασία μέσα από την οποία το Πολεμικό Ναυτικό θα πιστοποιήσει στην πράξη ότι το σύνολο της αλυσίδας λειτουργεί όπως προβλέπεται από το σύστημα ελέγχου και τον εκτοξευτή έως το βλήμα, τη μετάδοση δεδομένων και την τελική προσβολή του στόχου.
Η επιτυχής ολοκλήρωση της βολής θα ανοίξει ουσιαστικά τον δρόμο για την πλήρη επιχειρησιακή αξιοποίηση των SPIKE από τις μονάδες του Στόλου. Άλλωστε, το πρόγραμμα δεν αφορά απλώς την τοποθέτηση ενός εκτοξευτή πάνω σε ένα πλοίο. Στις Κανονιοφόρους απαιτήθηκαν καλωδιώσεις, παροχές ενέργειας και δεδομένων, εγκατάσταση των απαραίτητων συστημάτων και κονσόλας χειρισμού και συνολική διασύνδεση του MLS με την πλατφόρμα.
Ήδη από τον Αύγουστο του 2025 το OnAlert είχε αποκαλύψει την έναρξη των εργασιών στον «ΜΑΧΗΤΗ», με τις υπόλοιπες τρεις μονάδες της κλάσης να ακολουθούν. Πλέον αυτή η διαδικασία έχει προχωρήσει αποφασιστικά και το ενδιαφέρον μεταφέρεται από το τεχνικό σκέλος στην πραγματική επιχειρησιακή δοκιμή.
Τα Mark V ολοκληρώνουν τη δική τους αναβάθμιση
Παράλληλα εξελίσσεται η αναβάθμιση των τεσσάρων Σκαφών Ανορθόδοξου Πολέμου Mark V, τα οποία ακολουθούν διαφορετική διαμόρφωση από τις Κανονιοφόρους. Στα Mark V έχει επιλεγεί ο SPIKE ER2, ένα μικρότερο και ελαφρύτερο σύστημα, περισσότερο συμβατό με τα χαρακτηριστικά των συγκεκριμένων ταχύπλοων.
Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, αυτή την περίοδο ολοκληρώνεται η εγκατάσταση στα δύο τελευταία ΣΑΠ, γεγονός που σημαίνει ότι και τα τέσσερα Mark V θα έχουν πλέον περάσει από τη διαδικασία ενσωμάτωσης του νέου οπλικού συστήματος.
Η ενσωμάτωση μόνο απλή διαδικασία δεν ήταν. Χρειάστηκαν παρεμβάσεις και ενισχύσεις στα σημεία στήριξης, προσαρμογές στη διαρρύθμιση και τεχνικές λύσεις που θα επέτρεπαν στα σκάφη να διατηρήσουν τα χαρακτηριστικά για τα οποία αποκτήθηκαν: υψηλή ταχύτητα, μεταφορά προσωπικού Ειδικών Επιχειρήσεων και δυνατότητα ταχείας διείσδυσης και απαγκίστρωσης.Κρίσιμο ζητούμενο ήταν επίσης να μη χαθεί η δυνατότητα μεταφοράς των λέμβων που χρησιμοποιούν οι ομάδες Ειδικών Επιχειρήσεων.
SPIKE ER2: «Χειρουργικό» όπλο για τα ΣΑΠ
Ο SPIKE ER2 δίνει στα Mark V μια δυνατότητα που έως σήμερα απουσίαζε από σκάφη αυτής της κατηγορίας. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Rafael, ο ER2 είναι ηλεκτροοπτικά κατευθυνόμενο βλήμα πέμπτης γενιάς, με δυνατότητα προσβολής τεθωρακισμένων, εγκαταστάσεων, πλοίων και άλλων στόχων. Στη διαμόρφωση επιφανείας η κατασκευάστρια αναφέρει εμβέλεια έως 10 χιλιόμετρα, με σύνδεση δεδομένων οπτικής ίνας, ενώ σε εναέρια εκτόξευση η εμβέλεια μπορεί να φτάσει τα 16 χιλιόμετρα.
Για ένα Mark V, ακόμη και η δυνατότητα ακριβούς πλήγματος σε απόσταση έως 10 χιλιομέτρων αλλάζει σημαντικά τα δεδομένα. Ένα ΣΑΠ μπορεί να κινηθεί με μεγάλη ταχύτητα ανάμεσα στα νησιά, να αξιοποιήσει το ανάγλυφο και τις ακτές για απόκρυψη και να εμφανιστεί για ελάχιστο χρονικό διάστημα προκειμένου να πραγματοποιήσει προσβολή.
Το σημαντικότερο είναι ότι το νέο όπλο μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς την κύρια αποστολή των Mark V. Τα σκάφη εξακολουθούν να αποτελούν μέσα μεταφοράς και υποστήριξης ομάδων Ειδικών Επιχειρήσεων, αποκτούν όμως πλέον τη δυνατότητα να υποστηρίξουν με πυρά ακριβείας μια επιχείρηση πριν από την προσέγγιση μιας ομάδας, κατά τη διάρκεια της αποστολής ή κατά την απαγκίστρωσή της.
Από τον αισθητήρα στον «shooter»
Η μεγαλύτερη επιχειρησιακή αξία των SPIKE προκύπτει όταν τα νέα όπλα ενταχθούν στο δικτυοκεντρικό περιβάλλον που αναπτύσσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του SPIKE NLOS είναι ακριβώς η δυνατότητα προσβολής στόχων οι οποίοι δεν βρίσκονται μέσα στο οπτικό πεδίο της πλατφόρμας που πραγματοποιεί την εκτόξευση.
Αυτό σημαίνει ότι μια Κανονιοφόρος δεν χρειάζεται απαραίτητα να έχει εντοπίσει η ίδια τον στόχο με τους δικούς της αισθητήρες.
Στοιχεία στοχοποίησης μπορούν να προέρχονται από άλλες μονάδες του Στόλου, UAV, παράκτια παρατηρητήρια ή τμήματα Ειδικών Επιχειρήσεων, δημιουργώντας μια αλυσίδα sensor-to-shooter στην οποία ο αισθητήρας και το μέσο που πραγματοποιεί το πλήγμα μπορούν να βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία.
Η ίδια η Rafael αναφέρει ότι το Naval SPIKE NLOS μπορεί να προσβάλει τόσο ναυτικούς όσο και χερσαίους στόχους πέρα από τη γραμμή θέασης, ενώ οι νεότερες διαμορφώσεις υποστηρίζουν προηγμένες δυνατότητες όπως έλεγχο πολλαπλών βλημάτων και μεταβίβαση ελέγχου κατά την πτήση.
Σε ένα γεωγραφικό περιβάλλον όπως το Αιγαίο, η συγκεκριμένη φιλοσοφία αποκτά ιδιαίτερη αξία λόγω των πολλών νησιών, των στενών περασμάτων και των μικρών αποστάσεων.
Οκτώ πλατφόρμες SPIKE στο Αιγαίο
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, το Πολεμικό Ναυτικό θα διαθέτει οκτώ μικρές αλλά εξαιρετικά ευέλικτες πλατφόρμες εξοπλισμένες με κατευθυνόμενα όπλα ακριβείας. Τέσσερις Κανονιοφόρους με Naval SPIKE NLOS/MLS και τέσσερα Mark V με SPIKE ER2.
Οι Κανονιοφόροι εξασφαλίζουν συνεχή παρουσία, μεγάλη αυτονομία και δυνατότητα παραμονής για μεγάλο χρονικό διάστημα στις περιοχές ενδιαφέροντος. Τα Mark V διαθέτουν ταχύτητα, μικρό ίχνος και δυνατότητα αιφνιδιαστικής μετακίνησης και συγκέντρωσης ισχύος.Το κοινό στοιχείο είναι πλέον η δυνατότητα προσβολής με κατευθυνόμενο όπλο μεγάλης ακρίβειας.
Η άφιξη όλων των βλημάτων, η ολοκλήρωση των εγκαταστάσεων στις τέσσερις Κανονιοφόρους και η τοποθέτηση των συστημάτων στα δύο τελευταία Mark V σηματοδοτούν ουσιαστικά το τέλος του τεχνικού σκέλους του προγράμματος.
Με την εγκατάσταση των SPIKE οι Κανονιοφόροι και τα Mark V δεν θα είναι απλώς μικρές Μονάδες που μεταφέρουν ένα νέο όπλο. Θα αποτελούν κινητούς και δύσκολα προβλέψιμους φορείς πυρών ακριβείας, ενταγμένους στο ευρύτερο πλέγμα επιτήρησης και κρούσης των Ενόπλων Δυνάμεων στο Αιγαίο.
