Η προσπάθεια επιστροφής των ελικοπτέρων NH-90 σε ουσιαστική επιχειρησιακή δράση δείχνει να αποδίδει τους πρώτους καρπούς. Η υλοποίηση της σύμβασης εν συνεχεία υποστήριξης, η ενεργοποίηση της συντήρησης μέσω outsourcing και ο σχεδιασμός για την επόμενη FOS δημιουργούν προϋποθέσεις σταδιακής αύξησης των διαθεσιμοτήτων των ελικοπτέρων της Αεροπορίας Στρατού, έπειτα από μια μακρά περίοδο προβλημάτων και περιορισμένης αξιοποίησης.
Ήδη το πρώτο NH-90 που έχει ενταχθεί στη διαδικασία συντήρησης με ανάθεση σε εξωτερικό φορέα προγραμματίζεται να παραδοθεί τον Ιανουάριο του 2027. Με την ολοκλήρωση των εργασιών και την παράδοσή του θα ακολουθήσει η είσοδος του δεύτερου ελικοπτέρου, ώστε η προσπάθεια ανάταξης να αποκτήσει συνέχεια και συγκεκριμένο ρυθμό.
Παράλληλα, έχει ήδη ξεκινήσει η συζήτηση για την υπογραφή της επόμενης σύμβασης υποστήριξης. Πρόκειται για εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ζητούμενο για το Γενικό Επιτελείο Στρατού είναι η σημερινή προσπάθεια να έχει βάθος χρόνου και να εξασφαλίσει σταθερή παρουσία των NH-90 στον επιχειρησιακό σχεδιασμό.
Από τη σύμβαση στις εργασίες συντήρησης
Η συμφωνία που «άνοιξε τον δρόμο» για την επανεκκίνηση της υποστήριξης υπογράφηκε στις 4 Δεκεμβρίου 2025 μεταξύ του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, μέσω της ΓΔΑΕΕ, και της NH Industries. Η σύμβαση 014Α/2025 αποτέλεσε κρίσιμο βήμα για έναν στόλο που επί χρόνια αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα τεχνικής υποστήριξης.
Η NH Industries ανακοίνωσε ότι η πενταετής συμφωνία, ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ, καλύπτει προμήθεια ανταλλακτικών, υπηρεσίες συντήρησης και υποστήριξη των ελληνικών NH-90 TTH. Πλέον, σύμφωνα με τις πληροφορίες του OnAlert, η εφαρμογή της περνά στο πεδίο των εργασιών και αρχίζει να δημιουργεί προοπτική βελτίωσης της εικόνας του στόλου.
Η μετάβαση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η υπογραφή μιας FOS εξασφαλίζει το συμβατικό πλαίσιο, όμως η διαθεσιμότητα κρίνεται στην έγκαιρη άφιξη υλικών, στην εκτέλεση των επιθεωρήσεων και στην ολοκλήρωση των απαιτούμενων ελέγχων. Κάθε ελικόπτερο πρέπει να επιστρέφει στη Μονάδα του με τις προβλεπόμενες εργασίες ολοκληρωμένες και την απαραίτητη τεχνική τεκμηρίωση.
Το αποτέλεσμα θα φανεί σταδιακά, καθώς περισσότερα μέσα θα μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα πτήσεων. Η βελτίωση δεν μπορεί να αποτυπωθεί μόνο σε μια μεμονωμένη ημέρα αυξημένης διαθεσιμότητας, αλλά στη δυνατότητα διατήρησης επαρκούς αριθμού ελικοπτέρων για εκπαίδευση και επιχειρησιακές απαιτήσεις σε βάθος χρόνου.
Συντήρηση με απαιτητικό πλαίσιο EMAR 145
Η έναρξη υλοποίησης της FOS συνοδεύεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, από υψηλές απαιτήσεις αεροπλοϊμότητας, με εφαρμογή του πλαισίου EMAR 145 στη συντήρηση. Πρόκειται για ουσιαστική παράμετρο της προσπάθειας, καθώς η επαναφορά των ελικοπτέρων προϋποθέτει τεχνική αξιοπιστία, πλήρη καταγραφή εργασιών και συμμόρφωση με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Το EMAR 145 αφορά τις απαιτήσεις για οργανισμούς συντήρησης στρατιωτικών αεροσκαφών. Στο επίκεντρό του βρίσκονται η οργάνωση της συντήρησης, οι εγκαταστάσεις, το κατάλληλο προσωπικό, τα εργαλεία, τα τεχνικά δεδομένα και οι διαδικασίες ελέγχου και αποδέσμευσης μετά την εκτέλεση εργασιών. Η εφαρμογή των απαιτήσεων εντάσσεται στην εποπτεία της αρμόδιας στρατιωτικής αρχής αεροπλοϊμότητας.
Για τα NH-90, το στοιχείο αυτό αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω της προηγμένης τεχνολογίας τους και του διαφορετικού ιστορικού υποστήριξης κάθε ελικοπτέρου. Η επαναφορά ενός μέσου απαιτεί αξιολόγηση της κατάστασής του, αποκατάσταση των εκκρεμοτήτων και ολοκλήρωση όλων των ελέγχων που προβλέπει το εγκεκριμένο πρόγραμμα συντήρησης.
Στόχος είναι κάθε παράδοση να συνοδεύεται από τις προϋποθέσεις ασφαλούς και συστηματικής αξιοποίησης. Η τήρηση των διαδικασιών αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί η αύξηση του πτητικού έργου και η εμπιστοσύνη πληρωμάτων και τεχνικών στην επόμενη ημέρα του προγράμματος.
Ο Ιανουάριος του 2027 πρώτο κρίσιμο ορόσημο
Το πρώτο ελικόπτερο που συντηρείται μέσω outsourcing αποτελεί πρακτική δοκιμή του νέου μοντέλου. Ο προγραμματισμός για παράδοσή του τον Ιανουάριο του 2027 δίνει πλέον ένα συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο στην προσπάθεια επιστροφής των NH-90.
Όπως είχε αναφέρει το OnAlert, η ανάθεση εργασιών συντήρησης στην Aeroservices, με εγκαταστάσεις στα Μέγαρα, αποτελούσε βασικό σκέλος της προσπάθειας ενίσχυσης της τεχνικής υποστήριξης. Η αξιοποίηση εξωτερικού φορέα προσθέτει δυνατότητα εκτέλεσης απαιτητικών εργασιών και μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση συσσωρευμένων αναγκών.
Με την παράδοση του πρώτου προβλέπεται να μπει το δεύτερο NH-90. Η διαδοχή έχει σημασία, καθώς επιτρέπει την αξιοποίηση της εμπειρίας που αποκτάται από το αρχικό ελικόπτερο και τη βελτίωση του προγραμματισμού για όσα ακολουθήσουν.
Η ολοκλήρωση του χρονοδιαγράμματος προϋποθέτει την επιτυχή εκτέλεση των εργασιών και των προβλεπόμενων ελέγχων. Η τήρησή του θα αποτελέσει το πρώτο χειροπιαστό μέτρο αποτελεσματικότητας της συγκεκριμένης προσπάθειας και θα επιτρέψει ασφαλέστερες εκτιμήσεις για τη συνέχεια.
Η ύπαρξη τεχνικής δυνατότητας εντός Ελλάδας προσφέρει επίσης τη βάση για στενότερη συνεργασία ανάμεσα στη Μονάδα, τον φορέα συντήρησης και τον κατασκευαστή. Η έγκαιρη ανταλλαγή στοιχείων για κάθε ελικόπτερο μπορεί να διευκολύνει την προετοιμασία των εργασιών, ώστε τα αναγκαία υλικά και οι τεχνικές οδηγίες να έχουν εξασφαλιστεί πριν από την έναρξη μιας απαιτητικής επιθεώρησης.
Αυτή η οργάνωση αποκτά μεγαλύτερη αξία καθώς προχωρά η διαδοχική είσοδος ελικοπτέρων στη συντήρηση. Τα ευρήματα από το πρώτο NH-90 μπορούν να βοηθήσουν στην ακριβέστερη εκτίμηση των αναγκών του επόμενου, χωρίς να παραβλέπεται ότι κάθε μέσο έχει το δικό του ιστορικό.
Η σταδιακή συγκέντρωση εμπειρίας επιτρέπει καλύτερη κατανομή προσωπικού και εργασιών και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για πιο αξιόπιστες προβλέψεις παράδοσης. Πρόκειται για μια διαδικασία που χρειάζεται συνέχεια, τεχνική πειθαρχία και σταθερή επικοινωνία όλων των εμπλεκομένων, ώστε η πρώτη επιτυχής ολοκλήρωση να αποτελέσει αφετηρία για τις επόμενες.
Στο τραπέζι η επόμενη FOS
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι η συζήτηση για την επόμενη FOS έχει ήδη αρχίσει, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η εφαρμογή της υφιστάμενης συμφωνίας. Η έγκαιρη προετοιμασία αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για να αποφευχθούν νέα κενά στην υποστήριξη.
Η εμπειρία των NH-90 έχει δείξει πόσο δύσκολα ανατρέπονται οι συνέπειες μιας παρατεταμένης περιόδου περιορισμένης τεχνικής κάλυψης. Όταν οι εκκρεμότητες συσσωρεύονται, αυξάνεται ο όγκος των εργασιών που απαιτούνται για να επιστρέψουν τα ελικόπτερα σε χρήση, ενώ επιβαρύνονται ο προγραμματισμός και το προσωπικό.
Σε αυτή τη φάση, η έναρξη των συζητήσεων δεν προδικάζει το ύψος, τη διάρκεια ή το τελικό περιεχόμενο της επόμενης συμφωνίας. Δείχνει, όμως, ότι η συνέχεια της υποστήριξης βρίσκεται ήδη στην ατζέντα και αντιμετωπίζεται ως προϋπόθεση για την επιχειρησιακή αξιοποίηση της επένδυσης.
Το ζητούμενο είναι να υπάρχει δυνατότητα προγραμματισμού ανταλλακτικών, επισκευών και επιθεωρήσεων με βάση τις πραγματικές ανάγκες του στόλου. Όσο αυξάνεται η χρήση των ελικοπτέρων, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η έγκαιρη πρόβλεψη των επόμενων απαιτήσεων συντήρησης.
Μια δύσκολη διαδρομή που κατέγραψε το OnAlert
Η σημερινή εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των διαδοχικών ρεπορτάζ του OnAlert για την προσπάθεια ανάταξης των NH-90. Ήδη από τον Απρίλιο του 2024 είχε αναδειχθεί η προοπτική ανάθεσης εργασιών συντήρησης με outsourcing και η ανάγκη μιας πιο μακρόπνοης λύσης.
Τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους, το ρεπορτάζ κατέγραφε τις καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των διαδικασιών για τη FOS. Το καλοκαίρι του 2025, η έμφαση μεταφερόταν στην ανάγκη συνέχειας της υποστήριξης, καθώς πλησίαζε η ολοκλήρωση των παραδόσεων της αρχικής παραγγελίας.
Ακολούθησε η αποστολή στις εγκαταστάσεις της Airbus Helicopters στο Marignane. Τον Φεβρουάριο του 2026, παρουσιάστηκε η ανάθεση συντήρησης στην Aeroservices, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στην εφαρμογή της συμφωνίας και στην επιστροφή του πρώτου ελικοπτέρου.
Η αλληλουχία αυτή αποτυπώνει την αλλαγή του βασικού ερωτήματος. Μετά τη μακρά περιπέτεια των παραδόσεων και της εξασφάλισης συμβατικού πλαισίου υποστήριξης, το βάρος πέφτει στην απόδοση των εργασιών, στους χρόνους παράδοσης και στη διατήρηση των μέσων σε χρήση.
Περισσότερες πτήσεις και σταθερή εκπαίδευση
Η αύξηση των διαθεσιμοτήτων έχει άμεσο αντίκτυπο στην εκπαίδευση. Περισσότερα ελικόπτερα σε πτητική κατάσταση επιτρέπουν καλύτερο προγραμματισμό για τα πληρώματα, μεγαλύτερη συνέχεια στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες και συχνότερη συνεργασία με τις δυνάμεις που καλούνται να μεταφέρουν.
Η επιχειρησιακή αξία ενός μεταφορικού ελικοπτέρου συνδέεται στενά με την εξοικείωση των πληρωμάτων και των επιβαινόντων στις διαδικασίες της αποστολής. Η επιβίβαση, η αποβίβαση, η φόρτωση υλικών και ο συντονισμός στον χώρο προσγείωσης απαιτούν επαναλαμβανόμενη εκπαίδευση και κοινή αντίληψη ενεργειών.
Για τις δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων, η σταθερή πρόσβαση στα κατάλληλα εναέρια μέσα επιτρέπει ουσιαστικότερη προετοιμασία. Η διαθεσιμότητα των NH-90 μπορεί να υποστηρίξει αυτή την προσπάθεια, μέσα στα όρια της διαμόρφωσης, της πιστοποίησης και των δυνατοτήτων κάθε ελικοπτέρου.
Αντίστοιχο όφελος προκύπτει για τους τεχνικούς. Η συστηματική λειτουργία του στόλου δημιουργεί σταθερό αντικείμενο εργασίας, ενισχύει την εμπειρία και επιτρέπει καλύτερη παρακολούθηση των αναγκών. Η υποστήριξη αποκτά μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα όταν το πτητικό έργο και η συντήρηση σχεδιάζονται από κοινού.
Η επιχειρησιακή αξία της επιστροφής
Για την Αεροπορία Στρατού, η αξιοποίηση των NH-90 διευρύνει τις επιλογές αεροκίνησης και μεταφοράς προσωπικού και υλικών. Η ελληνική γεωγραφία, με μεγάλες αποστάσεις, νησιωτικό χώρο και απαιτήσεις γρήγορης ενίσχυσης, προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην ύπαρξη διαθέσιμων μεταφορικών ελικοπτέρων.
Η πραγματική συνεισφορά θα εξαρτηθεί από το πόσα μέσα μπορούν να υποστηρίζουν σταθερά τις αποστολές που τους ανατίθενται. Ένας στόλος που εμφανίζει προβλέψιμη διαθεσιμότητα επιτρέπει πιο αξιόπιστο σχεδιασμό, καθώς οι Μονάδες γνωρίζουν σε ποια μέσα μπορούν να βασιστούν και με ποια χρονικά περιθώρια.
Παράλληλα, η αποκατάσταση της υποστήριξης περιορίζει την πίεση που προκαλεί η συγκέντρωση απαιτήσεων σε μικρό αριθμό ελικοπτέρων. Επιτρέπει πιο ισορροπημένη κατανομή του πτητικού έργου και καλύτερη ένταξη των προγραμματισμένων επιθεωρήσεων στον κύκλο λειτουργίας του στόλου.
Το «come back» των NH-90 αρχίζει επομένως να αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο. Η FOS υλοποιείται, η πρώτη παράδοση μέσω outsourcing έχει ορίζοντα τον Ιανουάριο του 2027 και η επόμενη συμφωνία υποστήριξης βρίσκεται ήδη υπό συζήτηση. Η συνέχεια θα κριθεί στην επιστροφή των ελικοπτέρων στις Μονάδες και στη δυνατότητά τους να παραμένουν διαθέσιμα, πετώντας συστηματικά για τις ανάγκες της Αεροπορίας Στρατού.
