Για τον στρατηγικό ρόλο που μπορούν να παίξουν τα ελληνικά ναυπηγεία στα εξοπλιστικά προγράμματα που αφορούν άμεσα το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό μίλησε σήμερα (24.09.2026) ο Πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων (ΕΕΝ), Πάνος Ξενοκώστας, στο πλαίσιο του EDIP Info Day και της Ημέρας Αμυντικής Βιομηχανίας Ελλάδας – Κύπρου (Defence Industry Day), που διοργάνωσε η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Επενδύσεων και Εξοπλισμών (ΓΔΑΕΕ) του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας στην Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΛΑΕΔ).
«Η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει στην άμεση θεσμοθέτηση και ψήφιση 15ετούς προγράμματος ναυπηγήσεων πλοίων και υποβρυχίων για το Πολεμικό Ναυτικό στη χώρα μας, τα ελληνικά ναυπηγεία έχουν τις υποδομές, την τεχνογνωσία, την τεχνολογία, το οικοσύστημα και όλη την απαραίτητη υποστήριξη για την άμεση έναρξη ναυπήγησης πολεμικών πλοίων και υποβρυχίων στην Ελλάδα» τόνισε στην ομιλία του ο Πάνος Ξενόκωστας.
Ο Πρόεδρος της ΕΕΝ παρουσίασε το σχέδιο που θα πρέπει η Ελλάδα και η Κύπρος να υιοθετήσουν από κοινού, ώστε σε σύντομο χρονικό διάστημα να αποκτήσουν την απαραίτητη αυτονομία αλλά και να κάνουν την μετάβαση στη νέα εποχή. Η πρόταση σε ό,τι αφορά την Κύπρο περιλαμβάνει:
- Άριστη εμπορική συνεργασία, με τα ελληνικά ναυπηγεία στις προτιμώμενες επιλογές Κύπριων εφοπλιστών.
- Κοινές κυβερνητικές πρωτοβουλίες υπό την ομπρέλα του 15ετούς προγράμματος και του 70%.
- Μεταφορά τεχνογνωσίας στο κυπριακό ναυπηγικό οικοσύστημα.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Πάνος Ξενοκώστας:
«Κάθε χώρα που θέλησε να εγκαθιδρύσει βιώσιμη ναυπηγική αμυντική βιομηχανία, το έπραξε με μία και μόνο μέθοδο: με ένα εγκεκριμένο, δεσμευτικό, 15ετές πρόγραμμα εγχώριων ναυπηγήσεων.
Το έπραξε η Νότια Κορέα στις 12 Ιανουαρίου 1973 με το Heavy and Chemical Industry Drive του Προέδρου Park Chung-hee, όταν όρισε τη ναυπηγική ως έναν από τους έξι εθνικούς στρατηγικούς πυλώνες και γέννησε την Hyundai Heavy Industries. Το έπραξε η Τουρκία στις 26 Ιουλίου 2005, όταν έβαλε την καρίνα για την πρώτη εθνική κορβέτα MILGEM, την Heybeliada, και πέρασε από αγοραστής σε εξαγωγέας.
Μόνο με ένα αντίστοιχο, 15ετές εγκεκριμένο πρόγραμμα εγχώριων ναυπηγήσεων για το Πολεμικό Ναυτικό, όπως έχει γίνει σε κάθε χώρα που θέλει να εγκαθιδρύσει ναυπηγική αμυντική βιομηχανία, η Ελλάδα θα γίνει Νότιος Ναυπηγικός Πυλώνας.
Ένα πρόγραμμα που θα παρέχει προβλεψιμότητα, θα επιτρέψει επενδύσεις σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό και θα δημιουργήσει την κρίσιμη μάζα για ανταγωνιστικότητα.
Και αυτό το 15ετές πρόγραμμα, από τον σχεδιασμό του, θα προβλέπει ρητά εξαγωγές σε τρίτες χώρες. Δεν σχεδιάζουμε μόνο για να καλύψουμε τις ανάγκες μας. Σχεδιάζουμε για να καλύψουμε τις ανάγκες του Νότιου και Ανατολικού άξονα της Ευρώπης και των συμμάχων μας».
Το 70% ως εγγύηση βιωσιμότητας για τις ΜΜΕ
Ξεχωριστή μνεία έκανε ο κ. Ξενοκώστας για τις Μικρομεσαίες επιχειρήσεις και το οικοσύστημα των ελληνικών ναυπηγείων, που εκπροσωπεί η ΕΕΝ και που σε συνεργασία με άλλες ελληνικές επιχειρήσεις του αμυντικού τομέα μπορούν να συμβάλλουν στη νέα εθνική προσπάθεια:
«Το 70% Ελληνικής Προστιθέμενης Αξίας δεν είναι ένας αριθμός. Είναι η εγγύηση βιωσιμότητας για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σήμερα στην ONEX, για μία φρεγάτα ή ένα υποβρύχιο, είμαστε στο 70%.
Το 70% είναι η εγγύηση ότι γύρω από τα ναυπηγεία θα αναπτυχθεί και θα διευρυνθεί ένα βιώσιμο οικοσύστημα εκατοντάδων Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων. Αυτό το οικοσύστημα των 200+ εταιρειών που έχουμε ήδη χαρτογραφήσει είναι η πραγματική αποτροπή. Γιατί η γνώση και η υπεραξία μένουν εδώ»
Τι πρέπει να αλλάξει στην Ευρώπη: Αυστηρά KPIs και prime ελληνικά ναυπηγεία
Ο Πρόεδρος της ΕΕΝ παρουσίασε τον οδικό χάρτη για τις κινήσεις που πρέπει να γίνουν ώστε η Ευρώπη να ενισχύσει πραγματικά τα ελληνικά ναυπηγεία, δηλαδή την ευρωπαϊκή παραγωγή:
«Για να λειτουργήσει αυτό, η Ευρώπη πρέπει να προσαρμοστεί. Ζητάμε από την Ευρώπη στα χρηματοδοτικά εργαλεία EDF και SAFE να θεσπιστούν αυστηρά KPIs βιομηχανικής επιστροφής, παραγωγής και δημιουργίας υποδομής.
Δεν αρκεί να είμαστε subcontractor. Τα προγράμματα πρέπει να σχεδιαστούν με τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλίζεται ότι ως prime στα προγράμματα θα μπορούν να σταθούν και τα ελληνικά ναυπηγεία. Αυτό σημαίνει χρηματοδότηση της υποδομής – του dry-dock, του Syncrolift, του εξοπλισμού – και όχι μόνο του τελικού προϊόντος, πλήρη ενεργοποίηση του δανεισμού από την ΕΤΕπ για τη ναυπήγηση, και κριτήρια που επιβραβεύουν την πραγματική παραγωγή στην Ευρώπη».
Μηχανές και πυραυλικά συστήματα: Από τον κύκλο ζωής στη συμπαραγωγή
Παράλληλα, ο κ. Ξενοκώστας μίλησε για πρώτη φορά και για τους τομείς εκείνους που η ελληνική αμυντική βιομηχανία μπορεί να επεκταθεί αποκτώντας τεχνογνωσία, που θα τη βοηθήσει για το επόμενο άλμα.
«Είναι αλήθεια ότι στην παρούσα φάση, για τους κινητήρες και τα πυραυλικά συστήματα, δεν υπάρχουν εγχώριες δυνατότητες πλήρους παραγωγής. Κανένα ευρωπαϊκό ναυπηγείο δεν τα παράγει όλα μόνο του. Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά, μέσα από την κάλυψη μεγάλου μέρους του κύκλου ζωής τους και των αναβαθμίσεών τους στην Ελλάδα.
Μιλάμε για συντήρηση, επισκευή, γενική επιθεώρηση, ενσωμάτωση, αναβάθμιση λογισμικού, δοκιμές και πιστοποιήσεις. Εκεί χτίζεται η τεχνογνωσία, εκεί μένει η προστιθέμενη αξία, εκεί δημιουργούνται θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Από τον κύκλο ζωής, περνάμε σταδιακά και με ασφάλεια στην συμπαραγωγή.
Η πλατφόρμα Ελλάδας – Αμερικής – Κορέας
Αναφερόμενος σε εκείνους που στέκονται με σκεπτικισμό απέναντι σε αυτή την προσπάθεια, ο κ. Ξενοκώστας τόνισε:
«Αυτή η στρατηγική υλοποιείται ήδη μέσω της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας-Αμερικής-Κορέας. Η Αμερική φέρνει την τεχνολογία, το όπλο και την παγκόσμια πιστοποίηση. Η Κορέα φέρνει την κλίμακα και την ταχύτητα παραγωγής.
Η Ελλάδα, μέσω των ναυπηγείων και του οικοσυστήματος που εκπροσωπεί η ΕΕΝ, φέρνει τον αξιόπιστο βιομηχανικό και ναυπηγικό εταίρο, ώστε να αναπτυχθεί στην Ανατολική Μεσόγειο το μεγαλύτερο ναυπηγικό και βιομηχανικό hub, εφάμιλλο των άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών ομίλων.
Ένα πλοίο χτισμένο στην Ελευσίνα, είναι ευρωπαϊκό προϊόν. Και ως τέτοιο, μπορεί να εξαχθεί με ευρωπαϊκούς πόρους στους συμμάχους μας. Αυτό σημαίνει θέσεις εργασίας εδώ, τεχνογνωσία εδώ, αποτροπή εδώ».
Κλείνοντας την ομιλία του ο κ. Πάνος Ξενοκώστας απεύθυνε προειδοποίηση προς την ΕΕ ότι πρέπει να ελέγχει την κατανομή των προγραμμάτων, ώστε να μην καταλήγουν σε δύο ή τρεις μεγάλους ομίλους, με κίνδυνο πτωχεύσεων στους δύσκολους οικονομικούς κύκλους η θέση ότι τα αμυντικά ερευνητικά προγράμματα πρέπει να συνδέονται με δέσμευση αγοράς του τελικού προϊόντος ενώ έκλεισε την ομιλία του με τη φράση: «Πρέπει να ναυπηγούμε πλοία στην Ελλάδα. Είναι η τελευταία ολοκληρωμένη πλατφόρμα που μπορούμε ακόμη να κατασκευάζουμε εδώ».
