Τον Απρίλιο του 2021 πήρε σάρκα και οστά η συμφωνία αμυντικής συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και την Σαουδική Αραβία, ως «ώριμο τέκνο» αφενός των αναγκών που είχε η αραβική χώρα μετά τις επιθέσεις που είχαν δεχθεί πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της από τους Χούθι της Υεμένης, αλλά και της αναζήτησης συμμάχων της Ελλάδας στην περιοχή, σε μια περίοδο που το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο απειλούσε να αλλάξει τις ισορροπίες.
Τον Απρίλιο του 2021 ο Νίκος Δένδιας – τότε ως υπουργός Εξωτερικών – και ο Νίκος Παναγιωτόπουλος υπέγραψαν στο Ριάντ τη συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία, που άνοιγε τον δρόμο για την μεταφορά και εγκατάσταση μιας ελληνικής πυροβολαρχίας Patriot στην περιοχή της πόλης Γιάνμπου, όπου βρίσκονται πολλές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Η αποστολή εντασσόταν στη διεθνή πρωτοβουλία IAMD Concept (Integrated Air and Missile Defense), που αποσκοπεί στην προστασία των υποδομών του Βασιλείου από επιθέσεις με drones και βαλλιστικούς πυραύλους.
Η ελληνική παρουσία ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2021, όμως μετά από επίσημο αίτημα του Ριάντ, η παραμονή της ελληνικής δύναμης έχει παραταθεί και αναμένεται να συνεχιστεί τουλάχιστον έως τον Νοέμβριο του 2026.
Συγκεκριμένα στις 14 Σεπτεμβρίου του 2021 αναχωρούσε από την 114 Πτέρυγα Μάχης της Τανάγρας για την Σαουδική Αραβία το κλιμάκιο της ΕΛΔΥΣΑ.
Στην τελετή που πραγματοποιήθηκε, ο τότε υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η χώρα μας ασκεί πολύ ενεργή στρατιωτική διπλωματία έχοντας αναλάβει κομβικό ρόλο στην προώθηση αμυντικών πρωτοβουλιών και τη δημιουργία διμερών και πολυμερών σχημάτων συνεργασίας. Για να έχει η Ελλάδα υψηλό αποτύπωμα στην Άμυνα και την Ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή πρέπει η αμυντική διπλωματία να παράγει αποτελέσματα. Και αποτελέσματα παράγονται όταν συσφίγγουμε τις σχέσεις με φίλες και σύμμαχες χώρες με τις οποίες μοιραζόμαστε κοινές αντιλήψεις και απόψεις όσον αφορά το θέμα της Ασφάλειας και της Άμυνας στην περιοχή μας. Και η Σαουδική Αραβία είναι μια από αυτές».
Η ΕΛΔΥΣΑ απαρτίζεται από περίπου 120 έως 130 στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας (αξιωματικοί και υπαξιωματικοί), οι οποίοι είναι εξειδικευμένοι στον χειρισμό και τη συντήρηση του συστήματος Patriot.
Όμως η συμφωνία δεν αφορούσε μόνον την συγκρότηση της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ) και την μετεγκατάσταση της πυροβολαρχίας Patriot. Περιελάμβανε ακόμη συμφωνία για το καθεστώς που θα διέπει τους Έλληνες στρατιωτικούς που θα υπηρετούν στη Σαουδική Αραβία, αλλά και την πρόβλεψη για τη συστηματική διεξαγωγή κοινών γυμνασίων.
Έτσι σαουδαραβικά μαχητικά F-15 μετείχαν σε ασκήσεις στην Ελλάδα όπως ο «Ηνίοχος», ενώ ελληνικά F-16 μετέβησαν στη Σαουδική Αραβία για να μετάσχουν – μεταξύ άλλων – στην άσκηση «Falcon Eye«.
Ελλάδα και Σαουδική Αραβία συμφωνούσαν ακόμη για συνεργασία στην εκπαίδευση στελεχών και ανταλλαγή πληροφοριών σε θέματα ασφαλείας, ενώ πέρα από το επιχειρησιακό σκέλος, η συνεργασία επεκτεινόταν και στον βιομηχανικό τομέα, με συμφωνίες μεταξύ ελληνικών και σαουδαραβικών εταιρειών στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας.
Τον Ιανουάριο του 2025, Ελλάδα και Σαουδική Αραβία εδραίωσαν τη σχέση τους με την πρώτη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας. Στο πλαίσιο αυτό, λειτουργεί ειδική Επιτροπή Άμυνας και Ασφάλειας που επιβλέπει την εφαρμογή δεκάδων πρωτοβουλιών.
