Του Κώστα Αλατζά
Σε άγνωστο «Χ» εξελίσσεται τόσο η ημερομηνία έναρξης των διερευνητικών επαφών όσο και ο τρόπος με τον οποίο η Άγκυρα θα απευθύνει την πρόσκληση στην Αθήνα. Όπως επισημαίνει κυβερνητική πηγή στο Onalert, ο τρόπος θα υποδηλώνει τις πραγματικές προθέσεις της Τουρκίας για την πορεία του ελληνοτουρκικού διαλόγου.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει διαμηνύσει σε όλους τους τόνους ότι είναι διατεθειμένη να ξαναπιάσει το νήμα των διερευνητικών επαφών που σταμάτησαν με τουρκική υπαιτιότητα στον 60ο γύρο, στις αρχές του 2016. Η Άγκυρα, παρότι δηλώνει ότι τάσσεται υπέρ του διαλόγου, καθυστερεί να απευθύνει πρόσκληση ενώ ταυτόχρονα η τουρκική ηγεσία συνεχίζει την τακτικής της προκλητικής ρητορικής.
Μιλώντας στο OnAlert αναλυτές Διεθνών Σχέσεων εκτιμούν ότι η Άγκυρα κωλυσιεργεί διότι θέλει να αποσυνδέσει τη νέα προσπάθεια επανεκκίνησης του διαλόγου από τη σειρά των προηγούμενων κύκλων των διερευνητικών επαφών. Στον 60ο γύρο των διερευνητικών επαφών που έγινε στην Αθήνα το 2016 το αντικείμενο αφορούσε τον καθορισμό των ορίων της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ) των δύο χωρών.
Που στοχεύει η Τουρκία
Σήμερα η κυβέρνηση Ερντογάν επιδιώκει να διευρύνει την ατζέντα των συνομιλιών και σε ζητήματα πέραν των θαλάσσιων ζωνών. Η πρόσκληση για επανέναρξη των διερευνητικών ως συνέχεια των προηγούμενων επαφών οριοθετούν θεωρητικά το αντικείμενο τους στις θαλάσσιες ζώνες και μόνο, γεγονός που δεν επιθυμεί η Τουρκία.
Η τούρκικη πλευρά θέλει «διάλογο χωρίς προϋποθέσεις και όρους». Κυβερνητική πηγή που γνωρίζει τις ελληνοτουρκικές εξελίξεις δεν αποκλείει το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αποφύγει τον τυπικό δρόμο της επιστολικής πρόσκλησης στο υπουργείο Εξωτερικών για την έναρξη του 61ου γύρου των διερευνητικών επαφών στην Κωνσταντινούπολη.
Όπως αναφέρει, η τουρκική διπλωματία μπορεί να επιλέξει έναν λιγότερο δεσμευτικό τρόπο πιο «ανοιχτό», όπως η τηλεφωνική επικοινωνία σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο, πιθανότατα μεταξύ Δένδια – Τσαβούσογλου, που θα σηματοδοτήσει από τη πλευρά της Τουρκίας την πρόσκληση για διάλογο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αναλυτών η τουρκική κυβέρνηση επιδιώκει προσέγγιση σε τρία διαφορετικά επίπεδα. Άλλωστε, με δηλώσεις της οι υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας της Τουρκίας επανειλημμένως έχουν κάνει λόγο για διάλογο στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) και σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο.
Οι αξιώσεις της Άγκυρας και το NATO
Με αυτό τον τρόπο η Άγκυρα θεωρεί ότι μπορεί να προβάλλει τις αξιώσεις της, που αφορούν στην αλλαγή του status quo και τη συνδιαχείριση του Αιγαίου και περιοχών στη νοτιοανατολική Μεσόγειο οι οποίες είναι εντός των ορίων της ελληνικής ευθύνης και δικαιοδοσίας.
Σε αυτή τη στρατηγική εντάσσονται η θετική ανταπόκριση της Τουρκίας στις πρωτοβουλίες του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Γ. Στόλτενμπεργκ για αποκλιμάκωση και μείωση του στρατιωτικού αποτυπώματος στην περιοχή αλλά και η τακτική της έκδοσης ναυτικών αναγγελιών, οι οποίες είτε επιχειρούν να θέσουν θέμα αποστρατικοποίησης είτε αμφισβητούν τα όρια ευθύνης των ελληνικών αρχών σε αέρα και θάλασσα.
Σε κάθε περίπτωση όπως, τονίζει η ίδια κυβερνητική πηγή, η ελληνική κυβέρνηση δε συζητά κανένα άλλο θέμα εκτός του καθορισμού των θαλασσίων ζωνών.
«Δεν μπορεί ο εις των συνομιλητών να αποφασίσει μονομερώς την διεύρυνση της ημερήσιας διάταξης. Αυτό ισοδυναμεί με προσπάθεια υπονόμευσης των επαφών αυτών», δήλωσε ο υπουργός Νίκος Δένδιας, σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή της Κυριακής» αναφερόμενος στο αντικείμενο των διερευνητικών επαφών.
