*Του Κώστα Σαρικά
Έπειτα από τρία χρόνια η Τουρκία πραγματοποιεί και πάλι στο Αιγαίο την άσκηση «MAVI VATAN». Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αεροναυτική άσκηση της γείτονος, η οποία στο παρελθόν διαφημίστηκε όσο καμία άλλη στο πλαίσιο της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ήταν Απρίλιος του 2022 όταν ο τουρκικός στόλος είχε βγει και πάλι στο Αιγαίο στο πλαίσιο της άσκησης «ΓΑΛΑΖΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ» (ΜAVI VATAN). Με μπαράζ προπαγανδιστικών δημοσιευμάτων, τα μέσα ενημέρωσης της Τουρκίας προέβαλλαν την «κατάληψη» του Αρχιπελάγους και έκαναν λόγο για επίδειξη ισχύος έναντι της Ελλάδας. Το 2023 ήταν το έτος της μεγάλης αλλαγής στις σχέσεις της Άγκυρας με την Αθήνα, έπειτα από τον μεγάλο καταστρεπτικό σεισμό στην ανατολική Τουρκία στις 6 Φεβρουαρίου.
Η «MAVI VATAN 23», όπως ήταν φυσικό, ακυρώθηκε καθώς ακόμα και τα πληρώματα των τουρκικών πολεμικών πλοίων επιστρατεύτηκαν να συνδράμουν στις σεισμόπληκτες περιοχές. Ήταν η έναρξη της περιόδου που χαρακτηρίστηκε ως «ήρεμα νερά».
Το 2024 η «ΓΑΛΑΖΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ» και πάλι δεν πραγματοποιήθηκε, στη λογική αποφυγής των προκλήσεων, με αντίστοιχες κινήσεις αποκλιμάκωσης να πραγματοποιούνται και από την ελληνική πλευρά.
Όλο αυτό το διάστημα η παρουσία των τουρκικών πολεμικών πλοίων στο Αιγαίο, πόσο μάλλον κοντά στα νησιά της Ελλάδας, ήταν ιδιαίτερα περιορισμένη, με τους γείτονες να πραγματοποιούν ασκήσεις μικρής κλίμακας και πάντα αποφεύγοντας ενέργειες οι οποίες θα μπορούσαν να προκαλέσουν συνθήκες έντασης, με ταυτόχρονη παύση των παραβιάσεων και παραβάσεων από μαχητικά στον Εθνικό Εναέριο Χώρο και στο FIR Αθηνών.
Στα μέσα του περασμένου Νοεμβρίου, με αφορμή τις έρευνες του ιταλικού «Ievoli Relume», δημιουργήθηκαν και πάλι συνθήκες έντασης όταν τέσσερις τουρκικές φρεγάτες προσέγγισαν την περιοχή νότια Κάσου με διαταγή να παρεμποδίσουν το πλοίο. Η Άγκυρα υποστήριξε ότι πρόκειται για περιοχή τουρκικής δικαιοδοσίας εντός της ΑΟΖ, για να ακολουθήσουν διπλωματικές ενέργειες προκειμένου να αποκλιμακωθεί η διαφαινόμενη κρίση.
Τα τουρκικά πλοία συμμετείχαν στην άσκηση «MAVI BALINA» σε Διεθνή Ύδατα, χωρίς έως τότε να έχει προκληθεί η παραμικρή ένταση. Ενώ όλες οι navtex τις οποίες εξέδωσε αυτό το χρονικό διάστημα η Τουρκία για ασκήσεις στο Αιγαίο αφορούσαν κυρίως θαλάσσιες περιοχές πολύ κοντά στα τουρκικά παράλια, σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια, όταν τα πλοία της γείτονος έφταναν στην «καρδιά» του Αιγαίου και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και κοντά στις ακτές της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Η «MAVI VATAN 25» θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό από τις 7 έως και τις 16 Ιανουαρίου και μένει να δούμε τις περιοχές τις οποίες θα δεσμεύσει το τουρκικό ναυτικό, στις οποίες θα πραγματοποιηθεί η άσκηση. Ενδιαφέρον έχουν φυσικά και τα σενάρια της «BLUE HOMELAND», καθώς το 2022 πραγματοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, διακλαδικό αεροαποβατικό σενάριο κατάληψης νησιού.
Στη «MAVI VATAN 25» θα συμμετέχουν, σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από το τουρκικό Επιτελείο, συνολικά 87 Μονάδες Επιφανείας, 7 υποβρύχια, 7 αμφίβια USV, 31 αεροσκάφη, 17 ελικόπτερα και 28 UAV/UCAV. Στην άσκηση θα λάβουν μέρος συνολικά 20.000 άνδρες και γυναίκες των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, μεταξύ των οποίων κομάντος της SAT. Οι αριθμοί, αν επιβεβαιωθούν παραπέμπουν, σε αντίστοιχες ασκήσεις μεγάλης κλίμακας του παρελθόντος.
Το Πολεμικό Ναυτικό θα βρίσκεται σε αυξημένη εγρήγορση. Τα τουρκικά πλοία αναμένεται να επιτηρούν Μονάδες του Στόλου με το «μαρκάρισμα» να γίνεται πιο έντονο σε περίπτωση προκλήσεων από την τουρκική πλευρά.
