Νέα δεδομένα στην τουρκική στάση απέναντι στις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου εισάγει η ναυτιλιακή προειδοποίηση (NAVTEX) 1127/26, με την οποία η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι οι εργασίες του «Abeille Marengo» έχουν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και έχουν λάβει τη συγκατάθεσή τους.
Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτελεί το κεντρικό στοιχείο της νέας αναγγελίας, καθώς διαφοροποιείται από την προηγούμενη τουρκική προειδοποίηση 1105/26. Εκεί, η Τουρκία υποστήριζε ότι δεν είχε χορηγήσει συγκατάθεση για τις ερευνητικές δραστηριότητες που περιγράφονταν στην ελληνική NAVTEX και απαιτούσε συντονισμό με τις αρχές της.
Πλέον, εμφανίζει τις συγκεκριμένες έρευνες ως δραστηριότητα που πραγματοποιείται με τη δική της έγκριση, επιχειρώντας ταυτόχρονα να διατηρήσει στο προσκήνιο τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι δύο γραμμές των ερευνών
Σύμφωνα με το κείμενο της τουρκικής αναγγελίας, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν από τις 10 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027 και αφορούν έρευνες για την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου.
Προσδιορίζονται δύο γραμμές, με συνολικά 38 σημεία συντεταγμένων. Η πρώτη περιλαμβάνει 18 σημεία και η δεύτερη 20, ενώ η γεωγραφική αποτύπωσή τους δείχνει δύο κοντινές διαδρομές που εκτείνονται από τη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Καρπάθου μέχρι νοτιοδυτικά της Κύπρου.
Η προειδοποίηση ζητά από τα παραπλέοντα πλοία να διατηρούν απόσταση ασφαλείας δύο ναυτικών μιλίων. Προβλέπει επίσης την ακύρωσή της στις 20 Μαρτίου 2027, στις 00:01 UTC.
Η παράθεση συγκεκριμένων γραμμών και χρονικού διαστήματος δίνει στη νέα τουρκική κίνηση διαφορετικό χαρακτήρα από μια γενική ανακοίνωση αμφισβήτησης. Η Άγκυρα συνδέει πλέον τον ισχυρισμό περί συγκατάθεσης με ονομαστικά προσδιορισμένο πλοίο και συγκεκριμένο πρόγραμμα εργασιών.
Η επίκληση της επιστολής στον ΟΗΕ
Στην πρώτη παράγραφο, η Τουρκία τοποθετεί τις δραστηριότητες εντός της περιοχής παροχής υπηρεσιών NAVTEX που επικαλείται και επί της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί στην Ανατολική Μεσόγειο.
Επαναφέρει μάλιστα την επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020 προς τα Ηνωμένα Έθνη, με αριθμό αναφοράς A/74/757, ως αναφορά για τα εξωτερικά όρια των τουρκικών διεκδικήσεων.
Η διατύπωση αποτυπώνει την τουρκική θέση. Δεν συνιστά από μόνη της τεκμηρίωση ότι οι εμπλεκόμενες πλευρές αποδέχθηκαν τις συγκεκριμένες διεκδικήσεις ή ότι αναγνώρισαν τουρκική αρμοδιότητα επί των εργασιών.
Τα ερωτήματα πίσω από τη «συγκατάθεση»
Το βασικό ερώτημα αφορά πλέον το περιεχόμενο του συντονισμού που επικαλείται η Άγκυρα. Το κείμενο δεν διευκρινίζει ποιος επικοινώνησε με τις τουρκικές αρχές, εάν υποβλήθηκε σχετικό αίτημα και με ποιους όρους φέρεται να χορηγήθηκε η συγκατάθεση.
Δεν προκύπτει, επομένως, μόνο από τη συγκεκριμένη ανακοίνωση ότι η Ελλάδα ή η Κύπρος ζήτησαν τουρκική άδεια. Αντίστοιχα, δεν αποσαφηνίζεται εάν προηγήθηκε επικοινωνία σε επίπεδο πλοιοκτήτριας ή αναδόχου εταιρείας.
Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική για την αξιολόγηση της εξέλιξης, καθώς η τουρκική αναγγελία παρουσιάζει ως δεδομένο έναν συντονισμό χωρίς να παραθέτει τα στοιχεία του.
Παράλληλα, απαιτείται αντιπαραβολή των νέων συντεταγμένων με τις ελληνικές και κυπριακές αναγγελίες, ώστε να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για τα ίδια τμήματα της διαδρομής ή εάν υπάρχουν διαφοροποιήσεις.
Το επόμενο ουσιαστικό στοιχείο θα είναι η ίδια η κίνηση του «Abeille Marengo» και η έναρξη των εργασιών στις αναγγελθείσες γραμμές. Εκεί θα φανεί η πρακτική διάσταση μιας ανακοίνωσης με σαφές πολιτικό περιεχόμενο.
