Ο χρόνος δεν είναι ικανός να διαγράψει από τη μνήμη μας τη «δική μας ιστορία» και το «δικό μας δράμα» τόνισαν οι ομιλητές στις εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν από ποντιακούς ομογενειακούς φορείς για να τιμηθεί η «μαύρη επέτειος» της Γενοκτονίας των Ποντίων.
Εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε διάφορες πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών και κορυφώθηκαν με την έπαρση των σημαιών της Ελλάδας και του Πόντου στην περιοχή «Μπόουλινγκ Γκριν» του Μανχάταν, καθώς και με μεγάλη συγκέντρωση στο παρεκκλήσι της Ιεράς Μονής της Παναγίας Σουμελά, στην πολιτεία Νιου Τζέρσεϊ. Συνδιοργανωτές ήταν η Παμποντιακή Ομοσπονδία ΗΠΑ και Καναδά και το Ιερό Ίδρυμα Παναγία Σουμελά, σε συνεργασία με ποντιακά σωματεία. Στο παρεκκλήσι τελέστηκε θεία λειτουργία και έγινε επιμνημόσυνη δέηση χοροστατούντος του Μητροπολίτη Νέας Ιερσέης κ. Ευάγγελου.
«Η λήθη ποτέ δεν βοηθά στην αδελφοποίηση και την προσέγγιση των λαών και των εθνών», τόνισε ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας, Δημήτρης Μολοχίδης, επισημαίνοντας ότι «στις 19 Μαΐου, συμπληρώθηκαν 92 χρόνια από την απόβαση του Μουσταφά Κεμάλ στην Σαμψούντα και το ξεκίνημα της δεύτερης φάσης της Ποντιακής Γενοκτονίας. Είναι σημαντικό, να μην ξεχνάμε μια τέτοια ημέρα. Είναι σημαντικό, κάθε μέρα να αναλογιζόμαστε το χρέος που μας βαραίνει. Είναι σημαντικό, να γνωρίζουν οι λαοί την ιστορία τους. Και η ιστορία του Ποντιακού Ελληνισμού αποτελεί κομμάτι της ιστορικής διαδρομής των Ελλήνων».
Εκ μέρους της Ποντιακής Νεολαίας, η Λουίζα Μολοχίδη διάβασε ένα ποίημα της Βασιλικής Τσανακτσίδου για την ιστορία και την παράδοση του Πόντου. Στη συνέχεια, έγινε κατάθεση στεφάνων από τον πρόξενο της Ελλάδας στη Νέα Υόρκη Ευάγγελο Κυριακόπουλο, τη γενική πρόξενο της Κύπρου Κούλα Σοφιανού, τον στρατιωτικό ακόλουθο, συνταγματάρχη Χρήστο Μεσαρετζίδη και τα ηγετικά στελέχη της Παμποντιακής Ομοσπονδίας και ποντιακών συλλόγων Αμερικής, Ηλία Τσεκερίδη (πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Νέας Υόρκης), Πάνο Σταυριανίδη (αντιπρόεδρο της Ομοσπονδίας Ελληνικών Σωματείων Νέας Ιερσέης), Γεώργιο Τσιλφίδη, Ιφιγένεια Παυλίδου-Οικονόμου και Στέφανο Αμανατίδη.
Η «Γιαγιά του Πόντου», όπως έχει γίνει πια γνωστή η Σάνο Χάλο, κατέθεσε στεφάνι εκ μέρους του προέδρου του Ιερού Ιδρύματος, Δρ. Χαράλαμπου Βασιλειάδη. Η 102χρονη κ. Χάλο συνοδευόταν από την κόρη της, Θία Χάλο, η οποία έγραψε την ιστορία της μητέρας της στο βιβλίο «Ούτε καν το όνομά μου».
Ακολούθησε πολιτιστικό πρόγραμμα στο Πολιτιστικό Κέντρο του Ιδρύματος. Ο Δρ. Βασιλειάδης ανέφερε ότι «η τελευταία πράξη κάθε Γενοκτονίας είναι ή άρνηση και η λήθη της. Εμείς θυμόμαστε, τιμάμε και συνάμα διεκδικούμε αναγνώριση και δικαίωση. Η διασφάλιση της ελευθερίας, της ασφάλειας και της ευημερίας όλων των λαών είναι χρέος κάθε σύγχρονης και πολιτισμένης κοινωνίας».
Ακολούθησε η παρουσίαση από τη γυναικεία ένωση του συλλόγου «Πόντος» των αποτελεσμάτων έρευνας με θέμα «Η γιαγιά πρόσφυγας, η μάνα μετανάστρια». Η έρευνα βασίστηκε σε συνεντεύξεις από ηλικιωμένες γυναίκες που μετανάστευσαν στην Αμερική ως νύφες, κατά τις δεκαετίες του 1930, ’60 και ’70. Για τα σημαντικά στοιχεία της έρευνας μίλησαν η Ιωάννα Τσιλφίδου, η Βασιλική Τσανακτίδου και η Παρθένα Καλογερίδου, καθώς επίσης και η βιολόγος ερευνήτρια Δρ. Ελένη Κοτανίδου.
