*Του Κώστα Σαρικά
Η διακρατική συμφωνία Ελλάδας – Ιταλίας για τις φρεγάτες τύπου Bergamini εισέρχεται πλέον στην τελική ευθεία, με τις πληροφορίες του OnAlert.gr να αναφέρουν ότι στόχος της ελληνικής πλευράς είναι η υπογραφή μέσα στο καλοκαίρι, πιθανότατα εντός Ιουνίου, ώστε να «κλειδώσει» οριστικά ένα από τα σημαντικότερα εξοπλιστικά προγράμματα του Πολεμικού Ναυτικού για την επόμενη δεκαετία.
Η ιταλική κυβέρνηση έχει ήδη ανάψει το «πράσινο φως» σε πολιτικό επίπεδο για την παραχώρηση των δύο πρώτων φρεγατών FREMM κλάσης Bergamini στο Πολεμικό Ναυτικό, ενώ – σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες – οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει σχεδόν στο σύνολο των βασικών παραμέτρων της συμφωνίας. Αυτό που απομένει πλέον αφορά κυρίως τεχνικές λεπτομέρειες σχετικά με τη διαδικασία υλοποίησης, το χρονοδιάγραμμα παραδόσεων, αλλά και ορισμένες τελικές διαμορφώσεις στον οπλισμό και στα ηλεκτρονικά συστήματα των πλοίων.
Για το Πολεμικό Ναυτικό, η απόκτηση των Bergamini θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς πρόκειται για πλοία τα οποία μπορούν να αλλάξουν άμεσα τις ισορροπίες στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, προσφέροντας δυνατότητες αεράμυνας περιοχής, ανθυποβρυχιακού πολέμου, κρούσης μεγάλου βεληνεκούς και πλήρους δικτυοκεντρικής επιχειρησιακής δράσης.
Αγώνας δρόμου για να κλείσει η συμφωνία
Στο Ναυτικό Επιτελείο υπάρχει ξεκάθαρη βούληση να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό η συμφωνία, ώστε να μην υπάρξει το παραμικρό ενδεχόμενο καθυστέρησης ή ανατροπής. Οι Ιταλοί έχουν καταστήσει σαφές ότι η παραχώρηση των δύο πρώτων πλοίων συνδέεται άμεσα με το πρόγραμμα αντικατάστασής τους από τις νέες FREMM EVO του Ιταλικού Ναυτικού.
Αυτό σημαίνει ότι η Αθήνα επιδιώκει να «κλειδώσει» πολιτικά και νομικά τη συμφωνία τώρα, ώστε όταν οι Ιταλοί αρχίσουν να παραλαμβάνουν τις νέες Μονάδες, οι Bergamini να περάσουν χωρίς εμπόδια στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.
Η διακρατική συμφωνία θα έχει τη μορφή Government to Government, με την ιταλική κυβέρνηση να αποτελεί τον βασικό συνομιλητή της ελληνικής πλευράς και την Fincantieri να λειτουργεί ως βιομηχανικός βραχίονας του προγράμματος.
Στην παρούσα φάση οι τεχνικές συζητήσεις επικεντρώνονται:
- στο ακριβές χρονοδιάγραμμα παράδοσης,
- στις εργασίες προσαρμογής των πλοίων στις απαιτήσεις του Πολεμικού Ναυτικού,
- στην υποστήριξη και στη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών,
- στην εκπαίδευση των ελληνικών πληρωμάτων,
- αλλά και στην τελική διαμόρφωση οπλισμού και ηλεκτρονικών.
Το Πολεμικό Ναυτικό θέλει οι δύο πρώτες Bergamini να εισέλθουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα σε ελληνική υπηρεσία, με το χρονοδιάγραμμα να τοποθετείται – εφόσον δεν υπάρξουν απρόοπτα – περίπου στο διάστημα 2028–2029.
Οι δύο φρεγάτες που βρίσκονται στο επίκεντρο
Στο επίκεντρο της συμφωνίας βρίσκονται οι φρεγάτες Carlo Bergamini και Virginio Fasan. Η πρώτη είναι διαμόρφωσης General Purpose, ενώ η δεύτερη ανθυποβρυχιακής διαμόρφωσης ASW. Το ενδιαφέρον του Πολεμικού Ναυτικού για τον συνδυασμό GP και ASW μόνο τυχαίο δεν είναι. Το Ναυτικό Επιτελείο επιδιώκει να αποκτήσει άμεσα πλοία με πολύ υψηλές δυνατότητες στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, καθώς η υποβρύχια απειλή στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο αυξάνεται συνεχώς.
Η ASW Bergamini με το CAPTAS-4 θεωρείται από τις κορυφαίες πλατφόρμες ανθυποβρυχιακού πολέμου παγκοσμίως. Σε συνδυασμό με τα MH-60R Romeo, τα ελληνικά υποβρύχια Type 214 και τις φρεγάτες FDI, δημιουργείται ένα εξαιρετικά ισχυρό πλέγμα ελέγχου της υποθαλάσσιας περιοχής. Ταυτόχρονα, η GP έκδοση προσφέρει τεράστια ευελιξία και ισχυρές δυνατότητες κρούσης, αεράμυνας και ναυτικής παρουσίας σε μεγάλες αποστάσεις.
Ο οπλισμός που αλλάζει τα δεδομένα
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία των Bergamini είναι φυσικά ο οπλισμός τους. Πρόκειται για πλοία με δυνατότητες που ξεπερνούν κατά πολύ τις σημερινές ελληνικές φρεγάτες και τα οποία μπορούν να επιχειρούν ως πλήρεις μονάδες πρώτης γραμμής σε περιβάλλον υψηλής απειλής.
Σύμφωνα με όσα έχει ήδη αποκαλύψει το OnAlert.gr, το Πολεμικό Ναυτικό επιδιώκει οι ελληνικές Bergamini να διαθέτουν ισχυρό αντιαεροπορικό οπλισμό με πυραύλους Aster 30 μέσω των εκτοξευτών Sylver A50. Η ύπαρξη των Aster δημιουργεί μια τεράστια επιχειρησιακή ομοιοτυπία με τις φρεγάτες FDI του Πολεμικού Ναυτικού, κάτι που θεωρείται κομβικό για την επιχειρησιακή υποστήριξη, τη διαχείριση αποθεμάτων και την εκπαίδευση.
Οι Aster 30 δίνουν δυνατότητες αεράμυνας περιοχής σε αποστάσεις άνω των 100 χιλιομέτρων και επιτρέπουν στη φρεγάτα να προστατεύει όχι μόνο τον εαυτό της αλλά και ολόκληρο στολίσκο. Για το Πολεμικό Ναυτικό, η ύπαρξη περισσότερων μονάδων με Aster σημαίνει δημιουργία ενός πραγματικού πλέγματος αεράμυνας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το πανίσχυρο ραντάρ Kronos
Καθοριστικό ρόλο στις δυνατότητες των Bergamini παίζει και το ραντάρ Kronos Grand Naval, ένα από τα πλέον προηγμένα ναυτικά ραντάρ πολλαπλών λειτουργιών.
Το σύστημα μπορεί να εντοπίζει και να παρακολουθεί ταυτόχρονα μεγάλο αριθμό στόχων, τόσο αεροπορικών όσο και επιφανείας, ενώ προσφέρει εξαιρετικές δυνατότητες απέναντι σε πυραύλους sea skimming και σύγχρονες απειλές χαμηλού ίχνους.
Για το Πολεμικό Ναυτικό, η ύπαρξη ενός τόσο προηγμένου αισθητήρα θεωρείται κρίσιμη, καθώς το επιχειρησιακό περιβάλλον στο Αιγαίο χαρακτηρίζεται από κορεσμό στόχων, UAV, πυραύλων και ηλεκτρονικού πολέμου.
CAPTAS-4: Ο απόλυτος κυνηγός υποβρυχίων
Το στοιχείο που εντυπωσιάζει περισσότερο το Πολεμικό Ναυτικό είναι αναμφίβολα το σύστημα CAPTAS-4. Το συγκεκριμένο μεταβλητού βάθους σόναρ θεωρείται από τα καλύτερα παγκοσμίως και δίνει τεράστιο πλεονέκτημα στον εντοπισμό σύγχρονων υποβρυχίων ακόμη και σε πολύ δύσκολες υδροακουστικές συνθήκες.
Η ελληνική πλευρά επιθυμεί ιδανικά και οι δύο Bergamini να διαθέτουν δυνατότητες CAPTAS-4, καθώς το Ναυτικό Επιτελείο θεωρεί ότι ο ανθυποβρυχιακός πόλεμος θα αποτελέσει βασικό πεδίο επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια. Η συνεργασία των Bergamini με τα MH-60R Romeo δημιουργεί ένα εξαιρετικά επικίνδυνο δίδυμο για οποιοδήποτε εχθρικό υποβρύχιο επιχειρήσει να κινηθεί στην Ανατολική Μεσόγειο.
Harpoon αντί Teseo
Σημαντικό θέμα στις συζητήσεις αποτελεί και ο αντιπλοϊκός οπλισμός. Το Πολεμικό Ναυτικό επιθυμεί – σύμφωνα με πληροφορίες – οι Bergamini να φέρουν Harpoon αντί των ιταλικών Teseo/Otomat. Ο λόγος είναι ξεκάθαρος: η Ελλάδα διαθέτει ήδη σημαντική εμπειρία στη χρήση των Harpoon, καθώς και υπάρχοντα αποθέματα και υποδομές υποστήριξης.
Η επιλογή Harpoon μειώνει το κόστος υποστήριξης και αυξάνει την ομοιοτυπία με τις υπόλοιπες μονάδες του στόλου. Παράλληλα, εξετάζονται και εναλλακτικές λύσεις όπως οι Exocet, ωστόσο η λύση των Harpoon φαίνεται να συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες.
Πυροβόλα με δυνατότητες απέναντι σε drones και πυραύλους
Οι Bergamini διαθέτουν ισχυρό πυροβολικό οπλισμό, ο οποίος θεωρείται εξαιρετικά σημαντικός στο σύγχρονο περιβάλλον επιχειρήσεων. Η GP έκδοση φέρει πυροβόλο 127/64 LW με δυνατότητα χρήσης κατευθυνόμενων πυρομαχικών Vulcano μεγάλου βεληνεκούς, κάτι που δίνει δυνατότητες ναυτικής κρούσης σε πολύ μεγάλες αποστάσεις.
Παράλληλα, τα πυροβόλα 76/62 Super Rapid με σύστημα Strales και πυρομαχικά DART προσφέρουν δυνατότητες αντιμετώπισης αντιπλοϊκών πυραύλων, UAV και ταχέων σκαφών. Το Πολεμικό Ναυτικό δίνει πλέον τεράστια έμφαση στην anti-drone προστασία, καθώς τα διδάγματα από τον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και από τις επιχειρήσεις στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν αλλάξει πλήρως τα δεδομένα.
Οι Bergamini και οι FDI δημιουργούν νέο στόλο
Για το Πολεμικό Ναυτικό, οι Bergamini δεν έρχονται να λειτουργήσουν αυτόνομα αλλά ως μέρος ενός ενιαίου νέου στόλου μαζί με τις FDI. Η ύπαρξη δύο διαφορετικών αλλά εξαιρετικά προηγμένων πλατφορμών δημιουργεί ένα ισχυρό και ευέλικτο μείγμα δυνατοτήτων.
Οι FDI προσφέρουν κορυφαίες δυνατότητες αεράμυνας και ψηφιακού πολέμου, ενώ οι Bergamini προσθέτουν τεράστια ισχύ στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο και στη ναυτική κρούση. Μαζί με τα υποβρύχια Type 214, τα ελικόπτερα Romeo, τις αναβαθμισμένες MEKO και τα νέα συστήματα επιτήρησης, το Πολεμικό Ναυτικό επιχειρεί να δημιουργήσει έναν πλήρως δικτυοκεντρικό στόλο νέας γενιάς.
Η σημασία για την Ανατολική Μεσόγειο
Οι Bergamini θεωρούνται ιδανικά πλοία για επιχειρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι αποστάσεις είναι μεγάλες και οι απαιτήσεις επιχειρησιακής παραμονής ιδιαίτερα αυξημένες. Πρόκειται για φρεγάτες με πολύ μεγάλη αυτονομία, υψηλή αξιοπιστία και δυνατότητα επιχειρήσεων για μεγάλα χρονικά διαστήματα μακριά από τη βάση τους.
Για την Ελλάδα, η δυνατότητα συνεχούς παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο θεωρείται πλέον κρίσιμη, ειδικά μετά τις εξελίξεις στην περιοχή, την αυξανόμενη τουρκική δραστηριότητα αλλά και τη γενικότερη αστάθεια στη Μέση Ανατολή. Το Πολεμικό Ναυτικό θέλει μονάδες που να μπορούν να επιχειρούν από το Αιγαίο έως την Κύπρο και από τη Λιβύη έως την Ερυθρά Θάλασσα χωρίς περιορισμούς. Οι Bergamini καλύπτουν ακριβώς αυτή την απαίτηση.
Το μεγάλο στοίχημα του χρονοδιαγράμματος
Παρά την πολύ μεγάλη πρόοδο στις συζητήσεις, το βασικό ζητούμενο παραμένει το χρονοδιάγραμμα. Η Αθήνα επιθυμεί όσο το δυνατόν γρηγορότερες παραδόσεις, όμως όλα εξαρτώνται από το πρόγραμμα των νέων FREMM EVO του Ιταλικού Ναυτικού.
Οι Ιταλοί θέλουν πρώτα να διασφαλίσουν ότι δεν θα δημιουργηθεί επιχειρησιακό κενό στον δικό τους στόλο. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται απόλυτος συγχρονισμός μεταξύ των νέων ναυπηγήσεων και της παράδοσης των πλοίων στην Ελλάδα. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζονται λύσεις ώστε η διαδικασία να επιταχυνθεί όσο γίνεται περισσότερο, με στόχο να μην υπάρξουν καθυστερήσεις που θα επηρεάσουν τον συνολικό σχεδιασμό του ΠΝ.
Το μήνυμα προς την Τουρκία
Η απόκτηση των Bergamini στέλνει σαφές στρατηγικό μήνυμα και προς την Άγκυρα. Το Πολεμικό Ναυτικό περνά πλέον σε μια νέα εποχή, με πλοία που διαθέτουν δυνατότητες πολύ ανώτερες από οτιδήποτε υπήρχε μέχρι σήμερα στον ελληνικό στόλο.
Οι FDI, οι Bergamini, οι αναβαθμισμένες MEKO, τα υποβρύχια Type 214 και τα νέα όπλα μεγάλης ακτίνας δράσης δημιουργούν μια εντελώς διαφορετική εικόνα ισχύος.
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Ελλάδα φαίνεται να αποκτά στόλο με πραγματικές δυνατότητες αεράμυνας περιοχής, ανθυποβρυχιακού ελέγχου και στρατηγικής ναυτικής παρουσίας και αυτό είναι κάτι που παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή η Άγκυρα.
