Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η προετοιμασία της Αεροπορίας Στρατού για την υποδοχή των νέων UH-60M Black Hawk, με το πρόγραμμα να περνά πλέον από τη φάση του σχεδιασμού στη δημιουργία του ανθρώπινου και τεχνικού πυρήνα που θα αναλάβει να υποστηρίξει τον νέο στόλο.
Ο πρώτος πυρήνας Ελλήνων τεχνικών ολοκλήρωσε ήδη την εκπαίδευσή του στις Ηνωμένες Πολιτείες και επέστρεψε στην Ελλάδα, ενώ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού συνεχίζεται η εκπαίδευση των έξι πρώτων χειριστών, εκπαιδευτών και δοκιμαστών.
Την ίδια ώρα, στο Σέδες αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για τη δημιουργία της νέας «φωλιάς» των Black Hawk, καθώς το πρώτο εξάμηνο του 2027 αναμένονται, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, τα πρώτα δέκα ελικόπτερα.
Το πρόγραμμα των 35 UH-60M Black Hawk αποτελεί τη μεγαλύτερη αλλαγή που έχει πραγματοποιηθεί εδώ και δεκαετίες στον στόλο μεταφορικών ελικοπτέρων της Αεροπορίας Στρατού.
Η συμφωνία προβλέπει όχι μόνο την προμήθεια των ελικοπτέρων και του απαραίτητου εξοπλισμού, αλλά και εκπαίδευση προσωπικού, εκπαιδευτικά μέσα και αρχικό πακέτο υποστήριξης, ώστε η μετάβαση στον νέο τύπο να πραγματοποιηθεί οργανωμένα.
Πλέον, όμως, το ενδιαφέρον μεταφέρεται από τις συμβάσεις και τα χρονοδιαγράμματα στους ανθρώπους που θα κληθούν να πετάξουν, να συντηρήσουν και τελικά να αξιοποιήσουν επιχειρησιακά τα νέα ελικόπτερα.
Οι έξι πρώτοι χειριστές – Τρεις εκπαιδευτές και τρεις δοκιμαστές
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert αυτή την περίοδο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στις Ηνωμένες Πολιτείες η εκπαίδευση των έξι πρώτων Ελλήνων χειριστών των UH-60M. Πρόκειται ουσιαστικά για τρεις εκπαιδευτές και τρεις δοκιμαστές οι οποίοι αποτελούν τον πρώτο και σημαντικότερο πυρήνα πάνω στον οποίο θα στηριχθεί η μετάπτωση της Αεροπορίας Στρατού στον νέο τύπο.
Η επιλογή τους μόνο τυχαία δεν είναι. Δεν πρόκειται απλώς για έξι στελέχη που θα αποκτήσουν πιστοποίηση στον τύπο και στη συνέχεια θα επιστρέψουν για να επανδρώσουν τα πρώτα ελικόπτερα. Ο σχεδιασμός είναι πολύ πιο φιλόδοξος, καθώς οι εκπαιδευτές θα αποτελέσουν τη βάση πάνω στην οποία θα αναπτυχθεί σταδιακά η δυνατότητα εκπαίδευσης των επόμενων Ελλήνων χειριστών επί ελληνικού εδάφους.
Οι πρώτοι χειριστές εκπαιδεύονται στο Fort Novosel της Αλαμπάμα, την «καρδιά» της αμερικανικής Army Aviation και ένα από τα σημαντικότερα κέντρα εκπαίδευσης ελικοπτέρων παγκοσμίως. Εκεί η εκπαίδευση δεν περιορίζεται στην απλή εξοικείωση με τα πτητικά χαρακτηριστικά του UH-60M. Οι Έλληνες ιπτάμενοι καλούνται να περάσουν σε ένα εντελώς διαφορετικό τεχνολογικό περιβάλλον, με ψηφιακό cockpit, προηγμένα συστήματα διαχείρισης πτήσης και αποστολής και πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες εκτέλεσης επιχειρήσεων ημέρα και νύχτα και κάτω από ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες.
Όταν αρχίσουν να φτάνουν τα Black Hawk στην Ελλάδα, η Αεροπορία Στρατού πρέπει να διαθέτει ήδη Στελέχη που γνωρίζουν το ελικόπτερο σε βάθος και μπορούν να μεταδώσουν αυτή τη γνώση στους επόμενους.
Οι πρώτοι τεχνικοί επέστρεψαν – Ο πυρήνας που περιμένει τα Black Hawk
Την ίδια στιγμή, ακόμη ένα κρίσιμο βήμα έχει ήδη ολοκληρωθεί. Ο πρώτος πυρήνας Ελλήνων τεχνικών, ο οποίος είχε μεταβεί στις Ηνωμένες Πολιτείες για εκπαίδευση πάνω στο UH-60M, έχει ολοκληρώσει το πρόγραμμα και έχει επιστρέψει στην Ελλάδα. Πρόκειται για στελέχη τόσο της Αεροπορίας Στρατού όσο και του Τεχνικού Σώματος, τα οποία αποτελούν πλέον την πρώτη ελληνική ομάδα με εξειδικευμένη εκπαίδευση στην τεχνική υποστήριξη του νέου ελικοπτέρου.
Η παρουσία στελεχών και από τους δύο χώρους έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα Black Hawk δεν χρειάζονται μόνο πληρώματα που γνωρίζουν να τα πετούν, αλλά έναν ολόκληρο μηχανισμό τεχνικής υποστήριξης, συντήρησης, επιθεωρήσεων, αποκατάστασης βλαβών και διαχείρισης ανταλλακτικών, ώστε από την πρώτη στιγμή να μπορούν να επιτύχουν υψηλές διαθεσιμότητες.
Η εκπαίδευση των τεχνικών πραγματοποιείται στις ΗΠΑ, με το αρχικό πρόγραμμα να έχει οργανωθεί στη Joint Base Langley–Eustis στη Βιρτζίνια, όπου λειτουργεί η 128th Aviation Brigade και εκπαιδεύεται προσωπικό συντήρησης σε τύπους όπως τα Black Hawk και Chinook.
Ο πρώτος πυρήνας βρίσκεται πλέον πίσω στην Ελλάδα και, ουσιαστικά, περιμένει την άφιξη των πρώτων UH-60M. Δεν πρόκειται όμως να είναι ο μοναδικός. Ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει την εκπαίδευση 34 τεχνικών, με τις επόμενες ομάδες να ακολουθούν σταδιακά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διαδικασία αναμένεται να συνεχιστεί έως και το τέλος του 2026, ώστε όταν αρχίσουν οι παραδόσεις να υπάρχει ήδη ένας ικανός αριθμός εξειδικευμένου προσωπικού.
Από τις ΗΠΑ στην Ελλάδα – Οι Έλληνες εκπαιδευτές αναλαμβάνουν τους επόμενους
Το μεγάλο στοίχημα για την Αεροπορία Στρατού δεν είναι απλώς να εκπαιδευτούν οι πρώτοι έξι χειριστές και οι πρώτοι 34 τεχνικοί. Είναι η γνώση που αποκτάται σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες να μεταφερθεί στην Ελλάδα και να πολλαπλασιαστεί.
Ουσιαστικά δημιουργείται ένας μηχανισμός «train the trainer», με τον πρώτο ελληνικό πυρήνα να αναλαμβάνει στη συνέχεια σημαντικό μέρος της εκπαίδευσης του προσωπικού που θα ακολουθήσει.
Οι τρεις εκπαιδευτές που βρίσκονται σήμερα στις ΗΠΑ αποκτούν ακριβώς αυτή την κρίσιμη αποστολή. Με την επιστροφή τους και την άφιξη των πρώτων ελικοπτέρων θα αποτελέσουν τη βάση για την εκπαίδευση των επόμενων χειριστών στην Ελλάδα, μειώνοντας σταδιακά την ανάγκη συνεχούς αποστολής προσωπικού στις ΗΠΑ.
Αντίστοιχη είναι η φιλοσοφία και στο τεχνικό προσωπικό. Οι πρώτοι εκπαιδευμένοι τεχνικοί θα μεταφέρουν τεχνογνωσία στις μονάδες, θα συμμετάσχουν στη διαμόρφωση των διαδικασιών υποστήριξης και θα λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές γνώσης για όσους θα ακολουθήσουν.
Πρόκειται για παράμετρο καθοριστικής σημασίας. Η πραγματική επιχειρησιακή αξία ενός σύγχρονου ελικοπτέρου δεν κρίνεται μόνο από τις δυνατότητές του στον αέρα αλλά κυρίως από το κατά πόσο μπορεί να διατηρείται διαθέσιμο, να συντηρείται γρήγορα και να επιστρέφει άμεσα σε επιχειρησιακή κατάσταση.
Πρώτο εξάμηνο του 2027 τα πρώτα δέκα Black Hawk
Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος εξελίσσεται χωρίς σημαντικές αποκλίσεις και όλα δείχνουν ότι μπορεί να τηρηθεί ο σχεδιασμός για έναρξη παραδόσεων μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027. Η πρώτη παρτίδα αναμένεται να περιλαμβάνει δέκα UH-60M Black Hawk, σηματοδοτώντας ουσιαστικά την έναρξη μιας νέας εποχής για την Αεροπορία Στρατού.
Από εκείνο το σημείο και μετά θα αρχίσει η πιο απαιτητική φάση: η επιχειρησιακή ένταξη. Τα πρώτα ελικόπτερα θα πρέπει να συνδυαστούν με τους ήδη εκπαιδευμένους χειριστές και τεχνικούς, να αρχίσει η εκπαίδευση επιπλέον πληρωμάτων, να συγκροτηθεί ο μηχανισμός τεχνικής υποστήριξης και σταδιακά να δημιουργηθούν οι πρώτες επιχειρησιακές διαθεσιμότητες.
Το UH-60M δεν αποτελεί απλώς αντικαταστάτη των γερασμένων UH-1H Huey. Πρόκειται για μετάβαση σε μια εντελώς διαφορετική γενιά ελικοπτέρων, με σαφώς αυξημένες δυνατότητες σε ταχύτητα, εμβέλεια, μεταφορική ικανότητα, επιβιωσιμότητα και επιχειρήσεις σε δύσκολες συνθήκες.
Και ακριβώς επειδή τα πρώτα δέκα ελικόπτερα πλησιάζουν χρονικά, υπάρχει πλέον ένα δεύτερο μεγάλο μέτωπο στο οποίο ο χρόνος πιέζει που δεν είναι άλλο από τη βάση των ελικόπτερων.
Σέδες: Αγώνας δρόμου για τη νέα «φωλιά» των Black Hawk
Η Αεροπορία Στρατού έχει καταλήξει στον σχεδιασμό σύμφωνα με τον οποίο το αεροδρόμιο του Σέδες στη Θεσσαλονίκη θα αποτελέσει τη βασική έδρα των νέων UH-60M. Η επιλογή του Σέδες αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τα προβλήματα που προκάλεσαν οι καταστροφικές πλημμύρες στο Στεφανοβίκειο και την ανάγκη συνολικής αναδιάταξης της Αεροπορίας Στρατού.
Πλέον, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ολοκληρωθεί ένα σημαντικό μέρος της προπαρασκευαστικής διαδικασίας. Έχουν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητες μελέτες και αυτοψίες, έχουν καταγραφεί οι απαιτήσεις και έχει προσδιοριστεί το αποτύπωμα των εγκαταστάσεων που απαιτούνται για τη φιλοξενία και υποστήριξη του νέου στόλου.
Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη διοικητική παράμετρος. Το αεροδρόμιο του Σέδες υπάγεται στην Πολεμική Αεροπορία με αποτέλεσμα η Αεροπορία Στρατού να χρειάζεται την απαραίτητη άδεια προκειμένου να προχωρήσει στην κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων.
Το σχετικό αίτημα έχει ήδη υποβληθεί προς το ΓΕΑ και πλέον το ζητούμενο είναι να ολοκληρωθούν το συντομότερο δυνατό οι απαιτούμενες διαδικασίες, ώστε να αρχίσει το κατασκευαστικό σκέλος.
Υπόστεγα, συντήρηση και εγκαταστάσεις για τον νέο στόλο
Η δημιουργία της βάσης των Black Hawk δεν περιορίζεται στην κατασκευή μερικών χώρων στάθμευσης. Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο πλέγμα υποδομών, με βασικό πυρήνα τα νέα υπόστεγα στα οποία θα στεγάζονται τα UH-60M, αλλά και εγκαταστάσεις τεχνικής υποστήριξης, χώροι εργασίας του προσωπικού και όλες οι απαραίτητες υποδομές για τη λειτουργία μιας σύγχρονης μονάδας ελικοπτέρων.
Το ζητούμενο είναι το Σέδες να μην αποτελέσει απλώς έναν χώρο όπου θα σταθμεύσουν τα Black Hawk, αλλά μια πλήρη επιχειρησιακή βάση, από την οποία τα ελικόπτερα θα μπορούν να υποστηρίζονται, να συντηρούνται, να εκπαιδεύονται τα πληρώματα και να αναπτύσσονται άμεσα όπου απαιτηθεί.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων μηνών. Η εκπαίδευση έχει ήδη ξεκινήσει, οι πρώτοι τεχνικοί έχουν επιστρέψει, οι χειριστές βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και η πρώτη δεκάδα των Black Hawk πλησιάζει. Συνεπώς, οι υποδομές πρέπει πλέον να κινηθούν με τον ίδιο ρυθμό με τον οποίο κινείται το πρόγραμμα των ελικοπτέρων.
Κάθε καθυστέρηση στην έναρξη των έργων περιορίζει τον διαθέσιμο χρόνο μέχρι τις πρώτες παραδόσεις και αυξάνει την πίεση ώστε οι εγκαταστάσεις να είναι έτοιμες όταν τα πρώτα UH-60M φτάσουν στην Ελλάδα.
Η Θεσσαλονίκη στον νέο χάρτη της Αεροπορίας Στρατού
Η μετατροπή του Σέδες στη «φωλιά» των Black Hawk έχει ταυτόχρονα ισχυρή επιχειρησιακή διάσταση.
Η γεωγραφική θέση της Θεσσαλονίκης επιτρέπει ταχεία ανάπτυξη προς τον Έβρο και συνολικά τη Βόρεια Ελλάδα, ενώ παράλληλα προσφέρει δυνατότητα κίνησης προς το Αιγαίο και προς περιοχές όπου μπορεί να απαιτηθεί άμεση μεταφορά προσωπικού και δυνάμεων.
Τα UH-60M προορίζονται να αποτελέσουν έναν από τους βασικούς πυλώνες της αεροκίνητης ισχύος του Στρατού Ξηράς για τις επόμενες δεκαετίες. Η δυνατότητα ταχείας μεταφοράς προσωπικού, ενίσχυσης σχηματισμών, υποστήριξης αεροκίνητων ενεργειών και εκτέλεσης αποστολών ημέρα και νύχτα αλλάζει σημαντικά τα δεδομένα για μονάδες ταχείας αντίδρασης και αερομεταφερόμενους σχηματισμούς.
Η Ελλάδα έχει προχωρήσει στην απόκτηση 35 UH-60M μέσω FMS, με την αμερικανική DSCA να έχει εγκρίνει το 2023 την πώληση των 35 ελικοπτέρων μαζί με 80 κινητήρες T700-GE-701D –70 εγκατεστημένους και 10 εφεδρικούς– καθώς και εκτεταμένο πακέτο συστημάτων και υποστήριξης. Η LOA υπογράφηκε τον Απρίλιο του 2024, ενώ τον Οκτώβριο του ίδιου έτους η αμερικανική κυβέρνηση ανέθεσε στη Sikorsky το σχετικό συμβόλαιο.
Από τα 35 ελικόπτερα τα 31 προορίζονται για την Αεροπορία Στρατού και τέσσερα για τη Μοίρα Αεροπορικών Ειδικών Επιχειρήσεων της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου, δημιουργώντας έναν νέο και ιδιαίτερα ισχυρό στόλο Black Hawk στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
