*του Κώστα Σαρικά
Η Πολεμική Αεροπορία ανοίγει το 2026 με μια εικόνα που μέχρι πριν λίγα χρόνια θα θεωρούνταν δύσκολη ακόμη και ως σχεδιασμός: ταυτόχρονη συμμετοχή σε τρεις διεθνείς ασκήσεις, με τρεις διαφορετικούς τύπους μαχητικών και με κλιμάκια που επιχειρούν παράλληλα σε Ισπανία, Σαουδική Αραβία και Γαλλία.
Από τα μέσα Ιανουαρίου έως τα μέσα Φεβρουαρίου, η HAF «γράφει» επιχειρησιακό αποτύπωμα σε τρεις διαφορετικές αεροπορικές «σκηνές», δοκιμάζοντας στην πράξη την ικανότητα ταχείας ανάπτυξης, υποστήριξης και ένταξης σε συμμαχικά πρότυπα επιχειρήσεων.
Η εικόνα αυτή δεν αφορά μόνο την εξωστρέφεια. Είναι δείκτης ωριμότητας και δείχνει ότι μπορεί να διαθέτει δυνάμεις στο εξωτερικό, χωρίς να αποδυναμώνει το εθνικό επιχειρησιακό πρόγραμμα, να κρατάει υψηλή διαθεσιμότητα, να στηρίζει τεχνικά τα μαχητικά μακριά από τις κύριες βάσεις, να κινεί προσωπικό και υλικά και ταυτόχρονα να παράγει επιχειρησιακή γνώση που επιστρέφει στις Μοίρες ως πολλαπλασιαστής ισχύος.
Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση – και όπως άλλωστε είχε ήδη αποκαλύψει το OnAlert.gr – η HAF συμμετέχει ταυτόχρονα: στο Tactical Leadership Programme (TLP) στο Albacete με 6 F-16 της 330 Μοίρας και 2 F-16 της 347 Μοίρας (15 Ιανουαρίου έως 6 Φεβρουαρίου), στη Spears of Victory 26 στο Νταχράν με 4 Rafale της 332 Μοίρας (18 Ιανουαρίου έως 5 Φεβρουαρίου) και στην ORION 2026 στη βάση Mont-de-Marsan με 4 Mirage 2000-5 της 331 Μοίρας (3 έως 16 Φεβρουαρίου).
Πρόκειται για τρεις ασκήσεις με διαφορετικό «DNA», διαφορετικές απαιτήσεις και διαφορετική αξία για το επιχειρησιακό οικοσύστημα της HAF: το TLP είναι το απαιτητικότερο σχολείο τακτικής ηγεσίας COMAO της Συμμαχίας στην Ευρώπη, η Spears of Victory είναι μια πολυεθνική LIVEX στη Μέση Ανατολή που πιέζει τις Μοίρες σε ρυθμό και σε περιβάλλον σύγχρονων απειλών, ενώ η ORION 2026 εντάσσεται στο γαλλικό πλαίσιο προετοιμασίας για σενάρια υψηλής έντασης, με πολυδιάστατο χαρακτήρα.
Από το 2025 στο 2026: Η εξωστρέφεια γίνεται κανονικότητα
Το 2025 λειτούργησε ως έτος επιβεβαίωσης της εξωστρέφειας. Με τον ΗΝΙΟΧΟ να παραμένει «μαγνήτης» δυνάμεων και να συνεχίζει να δίνει στην Ελλάδα ρόλο κόμβου αεροπορικής συνεκπαίδευσης στο FIR Αθηνών, αλλά και με ελληνικές συμμετοχές σε διεθνή πλαίσια, η Πολεμική Αεροπορία έδειξε ότι δεν αντιμετωπίζει τις ασκήσεις ως διπλωματική «βιτρίνα», αλλά ως εργαλείο εκπαίδευσης, διαλειτουργικότητας και τακτικής εξέλιξης.
Χαρακτηριστικό είναι ότι η ίδια η HAF είχε καταγράψει και το 2025 συμμετοχή σε μια σειρά από διεθνείς ασκήσεις με ταυτόχρονο αποτύπωμα, δείχνοντας ότι το μοντέλο «παράλληλων αναπτύξεων» δεν είναι συγκυριακό, αλλά στοιχείο επιχειρησιακής κουλτούρας που χτίζεται σταδιακά.
Στο ίδιο πνεύμα εντάσσεται και η παρουσία της HAF στη Spears of Victory 25, όπου είχε συμμετάσχει με F-16 Block 50, δημιουργώντας μια «γέφυρα» εμπειρίας προς τη σημερινή συμμετοχή με Rafale, δηλαδή με πλατφόρμα μεγαλύτερων δυνατοτήτων αισθητήρων και αυτοπροστασίας και με διαφορετική επιχειρησιακή φιλοσοφία.
Και τώρα, το 2026 ανεβάζει τον πήχη: όχι μόνο με τρεις παράλληλες αναπτύξεις, αλλά με τρεις τύπους μαχητικών που καλύπτουν ευρύ φάσμα αποστολών και σχολών σκέψης, κάτι που αυξάνει την αξία των συμπερασμάτων που επιστρέφουν στο Αεροπορικό Επιτελείο.
TLP στο Albacete: Εκεί που κρίνεται η τακτική ηγεσία
Στο Albacete, εκεί όπου λειτουργεί το Tactical Leadership Programme, η Πολεμική Αεροπορία επιστρέφει με διπλή συμμετοχή στον πρώτο κύκλο πτήσεων του 2026, FC 2026-01. Το TLP ανακοίνωσε ότι ο κύκλος ξεκίνησε στις 15 Ιανουαρίου και ολοκληρώνεται στις 6 Φεβρουαρίου.
Η ελληνική συμμετοχή με 6 F-16 της 330 Μοίρας και 2 F-16 της 347 Μοίρας είναι από μόνη της μήνυμα: το σχολείο δεν μετρά πλατφόρμες, μετρά διαδικασίες, πειθαρχία, σχεδίαση, ηγεσία και αποτίμηση. Σε ένα περιβάλλον COMAO, όπου ο Mission Commander καλείται να συνδυάσει μέσα, ρόλους και κανόνες εμπλοκής σε δυναμικό σενάριο, η μεγαλύτερη αξία δεν είναι η έξοδος, αλλά το debrief που μετατρέπει τα δεδομένα σε μάθημα.
Η επιλογή να κατέβουν δύο Μοίρες με διαφορετικές διαμορφώσεις F-16 προσθέτει ποικιλία εμπειρίας και δίνει στην HAF ευρύτερη εικόνα για το πώς λειτουργούν διαφορετικά «πακέτα» σε κοινό επιχειρησιακό πλαίσιο.
Το TLP, ως θεσμός, δεν είναι απλή συνεκπαίδευση. Είναι γραμμή παραγωγής τακτικών ηγετών, δηλαδή στελεχών που επιστρέφουν στις Μοίρες με ικανότητα σχεδίασης και διοίκησης σύνθετων αεροπορικών επιχειρήσεων, σε περιβάλλον συμμαχικών TTPs. Αυτός είναι και ο λόγος που η παρουσία στο Albacete θεωρείται για τις αεροπορίες «επένδυση» στην ηγεσία, όχι στις ώρες πτήσης.
Spears of Victory 26: Τα Rafale «γράφουν» επιχειρησιακή ωρίμανση εκτός συνόρων
Την ίδια ώρα, τα Rafale της 332 Μοίρας επιχειρούν στον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας, από την Αεροπορική Βάση King Abdulaziz στο Νταχράν, στο πλαίσιο της Spears of Victory 26, από 18 Ιανουαρίου έως 5 Φεβρουαρίου.
Η συγκεκριμένη ανάπτυξη έχει ιδιαίτερο «βάρος» για δύο λόγους.
Επιβεβαιώνει ότι τα Rafale έχουν περάσει καθαρά στη φάση πλήρους επιχειρησιακής αξιοποίησης. Η μετάβαση από την περίοδο ένταξης και ταχείας προσαρμογής στη φάση όπου μια Μοίρα μπορεί να αναπτύσσεται στο εξωτερικό με ρυθμό αποστολών και να κρατά υψηλή διαθεσιμότητα, είναι ο πραγματικός δείκτης ωριμότητας.
Επιπλέον, η Spears of Victory ως περιβάλλον είναι διαφορετικό από τα ελληνικά δεδομένα: διαφορετική γεωγραφία, διαφορετική «αεροπορική γεωμετρία» αποστάσεων, διαφορετικές συνθήκες, διαφορετικός επιχειρησιακός ρυθμός, παράγοντες που αναγκάζουν πληρώματα και τεχνικούς να λειτουργήσουν με πειθαρχία διαδικασιών και με ευελιξία.
Η συμμετοχή αυτή λειτουργεί και ως συνέχεια μιας στρατηγικής συνεκπαίδευσης με το Ριάντ, η οποία έχει τροφοδοτηθεί τα προηγούμενα χρόνια και από την παρουσία σαουδαραβικών μαχητικών στον ΗΝΙΟΧΟ. Το ισχυρό σημείο δεν είναι απλά η συμμετοχή , αλλά η δημιουργία κοινής επιχειρησιακής γλώσσας, μέσα από επαναλαμβανόμενες επαφές σε ρεαλιστικά σενάρια.
Κομβικός παράγοντας εδώ είναι και η τεχνική υποστήριξη. Κάθε ανάπτυξη στο εξωτερικό είναι πρακτικά μια εξέταση logistics: εργαλεία, ανταλλακτικά, γραμμές συντήρησης, ροές εργασίας, συνεργασία με συμμαχικές υποδομές. Σε αυτό το πεδίο κρίνεται συχνά η πραγματική επιχειρησιακή αντοχή μιας Μοίρας, πολύ περισσότερο από την ίδια την αποστολή.
ORION 2026 στη Γαλλία: Mirage 2000-5 σε πλαίσιο υψηλής έντασης
Η τρίτη «αιχμή» της ταυτόχρονης ανάπτυξης είναι η συμμετοχή με 4 Mirage 2000-5 της 331 Μοίρας στην πολυεθνική άσκηση ORION 2026 στη βάση Mont-de-Marsan, από 3 έως 16 Φεβρουαρίου.
Η ORION, ως γαλλικό πλαίσιο προετοιμασίας, είναι σχεδιασμένη για σενάρια υψηλής έντασης και έχει πολυδιάστατο χαρακτήρα, συνδέοντας αεροπορικά και διακλαδικά στοιχεία σε ένα ευρύτερο «πεδίο» επιχειρησιακής προσομοίωσης. Σχετική ενημέρωση του γαλλικού Υπουργείου Άμυνας για το ORION 26 περιγράφει τη λογική προετοιμασίας για σύνθετα, υψηλής έντασης σενάρια, ενώ και η ανάπτυξη της γαλλικής ναυτικής ισχύος για την ORION 26 επιβεβαιώνει την κλίμακα και τη σοβαρότητα του εγχειρήματος.
Η επιλογή των Mirage 2000-5 έχει τη δική της ανάγνωση. Η πλατφόρμα παραμένει κρίσιμη για αποστολές και για διατήρηση επιχειρησιακής «πολυφωνίας» στον στόλο μαχητικών, ενώ η συμμετοχή σε γαλλικό περιβάλλον λειτουργεί και ως ενίσχυση διαλειτουργικότητας με έναν στρατηγικό εταίρο, σε τόπο όπου «χτίζονται» τακτικές και αξιολογούνται διαδικασίες.
Το Mont-de-Marsan δεν είναι ένας τυχαίος σταθμός: είναι κέντρο αεροπορικής δραστηριότητας της Γαλλίας, με έντονο ρόλο σε ανάπτυξη τακτικών και επιχειρησιακή προετοιμασία. Για την HAF, η συμμετοχή σημαίνει πρόσβαση σε ένα περιβάλλον που πιέζει το επίπεδο σχεδίασης και εκτέλεσης, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τους δεσμούς με τη γαλλική αεροπορική «σχολή».
Το πραγματικό μήνυμα της τριπλής ανάπτυξης: Ικανότητα πολλαπλών αποστολών και αντοχή συστήματος
Η «τριπλή επιδρομή» δεν είναι επικοινωνιακό τέχνασμα. Είναι πρακτική απόδειξη ότι η Πολεμική Αεροπορία μπορεί να λειτουργεί ως σύστημα που αντέχει ταυτόχρονα σε πολλά επίπεδα.
- Διαθεσιμότητα και διοίκηση δυνάμεων
Η παράλληλη διάθεση F-16, Rafale και Mirage σε τρεις χώρες απαιτεί ισχυρή διαχείριση διαθεσιμότητας, προγραμματισμού και προσωπικού. Δεν αρκεί να υπάρχουν αεροσκάφη. Πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να «ανοίγεις» τρεις γραμμές επιχειρήσεων, χωρίς να υπονομεύεις την εθνική επιτήρηση και ετοιμότητα.
- Logistics και τεχνική υποστήριξη ως πολλαπλασιαστής ισχύος
Οι τεχνικοί είναι η αθέατη πλευρά κάθε επιτυχούς ανάπτυξης. Η διατήρηση επιχειρησιακού ρυθμού σε ξένο περιβάλλον, με διαφορετικές υποδομές και χρονικές πιέσεις, είναι πεδίο όπου ξεχωρίζουν οι ώριμες αεροπορίες. Το Rafale στη Σαουδική Αραβία και τα F-16 στην Ισπανία δεν αξιολογούνται μόνο σε αποστολές, αλλά στο πόσο γρήγορα επιστρέφουν «έτοιμα» στη γραμμή πτήσεων.
- Διαλειτουργικότητα και κοινή γλώσσα επιχειρήσεων
Η αξία των ασκήσεων αυτών μετριέται στο κατά πόσο οι ελληνικές Μοίρες εντάσσονται ομαλά σε συμμαχικές δομές, σε κοινά TTPs, σε πλαίσια C2. Ειδικά το TLP, με τον χαρακτήρα σχολείου, επιβάλλει τυποποίηση, πειθαρχία και ηγεσία, στοιχεία που επιστρέφουν στην Ελλάδα ως επιχειρησιακή αναβάθμιση.
- Μεταφορά εμπειρίας στο εθνικό θέατρο
Τα διδάγματα δεν μένουν στο εξωτερικό. Επιστρέφουν στη Νέα Αγχίαλο, στην Τανάγρα και όπου αλλού απαιτείται, ως διαδικασίες, τακτικές και καλύτερη κατανόηση της σύγχρονης αεροπορικής μάχης. Εκεί βρίσκεται η πραγματική απόδοση της «επένδυσης» σε διεθνείς αποστολές.
Το 2026 ως χρονιά επιτάχυνσης: από τις αναπτύξεις στο μεγάλο ημερολόγιο ασκήσεων
Η χρονιά δεν σταματά στον Φεβρουάριο. Ο ΗΝΙΟΧΟΣ 2026 έχει ήδη ανακοινωθεί με φάσεις από 2 έως 23 Μαρτίου, διατηρώντας την Ελλάδα στον ρόλο του οικοδεσπότη μεγάλης πολυεθνικής αεροπορικής άσκησης.
Σε συνδυασμό με το άνοιγμα του έτους με τρεις ταυτόχρονες συμμετοχές, σχηματίζεται μια καθαρή εικόνα: η Πολεμική Αεροπορία επιδιώκει να είναι παρούσα παντού όπου παράγεται επιχειρησιακή γνώση, να στέλνει πληρώματα σε περιβάλλοντα που πιέζουν την τακτική σκέψη και να επιστρέφει με εμπειρία που ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ στο Αιγαίο.