Το νέο σύστημα αποζημιώσεων που εφαρμόζεται από τον Ιούνιο του 2024 άλλαξε τα οικονομικά δεδομένα για τα πληρώματα των Πολεμικών Πλοίων. Σταθερή μηνιαία ενίσχυση, αυξημένες απολαβές, ειδικές αποζημιώσεις για επιχειρήσεις και αύξηση άνω του 70% στη συνολική κρατική δαπάνη.
Η στελέχωση του Πολεμικού Ναυτικού αποτελεί τα τελευταία χρόνια μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία. Οι αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις, οι συνεχείς αποστολές στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και σε διεθνείς επιχειρήσεις, αλλά και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα πληρώματα, έχουν αναδείξει την ανάγκη ουσιαστικής οικονομικής ενίσχυσης των στελεχών.
Το προσωπικό των πολεμικών πλοίων βρίσκεται σχεδόν καθημερινά στην πρώτη γραμμή. Φρεγάτες, υποβρύχια, πυραυλάκατοι, κανονιοφόροι και βοηθητικά πλοία εκτελούν αποστολές επιτήρησης, αποτροπής, συμμετέχουν σε επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ παράλληλα διατηρούν υψηλό επίπεδο ετοιμότητας σε μια ιδιαίτερα απαιτητική γεωπολιτική συγκυρία.
Για πολλά χρόνια, όμως, τα στελέχη διαμαρτύρονταν ότι το σύστημα αποζημιώσεων δεν ανταποκρινόταν στις πραγματικές συνθήκες υπηρεσίας. Οι αμοιβές συνδέονταν σχεδόν αποκλειστικά με συγκεκριμένες ημέρες αποστολών, αφήνοντας μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς καμία πρόσθετη οικονομική ενίσχυση, παρά το γεγονός ότι τα πληρώματα παρέμεναν σε συνεχή επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η εφαρμογή του νέου πλαισίου αποζημιώσεων από την 1η Ιουνίου 2024 φαίνεται ότι ήδη έχει αναστρέψει αυτή την εικόνα.
Σταθερή αποζημίωση για πρώτη φορά
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη θέσπιση της λεγόμενης «Αποζημίωσης Στόλου», η οποία καταβάλλεται πλέον στα στελέχη που υπηρετούν σε πολεμικά πλοία και πληρούν συγκεκριμένες επιχειρησιακές προϋποθέσεις.
Για πρώτη φορά δεν αμείβεται μόνο η συμμετοχή σε μια αποστολή αλλά αναγνωρίζεται συνολικά η επιχειρησιακή υπηρεσία πάνω στο πλοίο.
Ανάλογα με:
- τον τύπο του πλοίου,
- τον βαθμό,
- τα καθήκοντα,
- τη διάρκεια υπηρεσίας,
η μηνιαία αποζημίωση κυμαίνεται από 270 έως και 1.015 ευρώ μικτά.
Πρόκειται για ποσά τα οποία καταβάλλονται συγκεντρωτικά δύο φορές τον χρόνο, τον Ιούλιο και τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με την προβλεπόμενη Κοινή Υπουργική Απόφαση. Με τον τρόπο αυτό τα πληρώματα αποκτούν ένα σταθερό οικονομικό εισόδημα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και όχι μόνο όταν βρίσκονται σε συγκεκριμένη αποστολή. Μοναδικό κριτήριο για τη λήψη του επιδόματος είναι να έχουν συμπληρωθεί από τα στελέχη 30 ημέρες εν πλω εντός εξαμήνου.
Τι αλλάζει για τα πληρώματα
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το νέο μοντέλο στηρίζεται σε μια διαφορετική φιλοσοφία.
Η αποζημίωση πλέον συνδέεται με τη συνολική επιχειρησιακή διαθεσιμότητα του στελέχους και όχι αποκλειστικά με τις ημέρες που το πλοίο βρίσκεται εν πλω.
Με αυτόν τον τρόπο αναγνωρίζονται:
- οι συνεχείς επιφυλακές,
- οι ασκήσεις,
- οι περίοδοι υψηλής ετοιμότητας,
- οι απαιτητικές συνθήκες διαβίωσης πάνω στα πλοία.
Στην πράξη, ακόμη και κατά τις περιόδους όπου δεν εκτελείται κάποια μεγάλη αποστολή, τα πληρώματα εξακολουθούν να λαμβάνουν σημαντική οικονομική ενίσχυση.
Οι ειδικές αποστολές αυξάνουν σημαντικά τις απολαβές
Πέρα από τη βασική αποζημίωση στόλου, διατηρούνται οι πρόσθετες αμοιβές για ειδικές επιχειρήσεις.
Όταν μια αποστολή χαρακτηρίζεται ως «ειδική», μετά από εισήγηση του ΣΑΓΕ και σχετική αξιολόγηση των επιχειρησιακών δεδομένων, τα στελέχη λαμβάνουν:
- 60 ευρώ ημερησίως μικτά ή
- 160 ευρώ ημερησίως μικτά,
ανάλογα με την περιοχή όπου επιχειρεί το πλοίο.( εντός ή εκτός ελληνικής επικράτειας)
Τα ποσά αυτά προστίθενται στη μηνιαία αποζημίωση στόλου.Έτσι, σε μεγάλες επιχειρήσεις εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων, οι συνολικές απολαβές αυξάνονται αισθητά.
ASPIDES: Η αποστολή με τη μεγαλύτερη αποζημίωση
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η συμμετοχή ελληνικών φρεγατών στην ευρωπαϊκή επιχείρηση ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα.
Πρόκειται για μια από τις πλέον απαιτητικές αποστολές των τελευταίων ετών, με τα ελληνικά πολεμικά πλοία να επιχειρούν σε περιοχή αυξημένης απειλής από πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις.
Για τη συγκεκριμένη αποστολή προβλέπεται:
- 200% της αποζημίωσης στόλου
- και ημερήσια ειδική αποζημίωση 160 ευρώ.
Αποτελεί την υψηλότερη οικονομική αποζημίωση που προβλέπεται σήμερα για επιχειρησιακή δραστηριότητα του Πολεμικού Ναυτικού.
Αυξημένες αποζημιώσεις και στις διεθνείς επιχειρήσεις
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις αποστολές:
- IRINI
- SEA GUARDIAN
- Επιχείρηση Προστασίας Κύπρου (EMC)
Στις επιχειρήσεις αυτές προβλέπεται:
- πλήρης αποζημίωση στόλου,
- ημερήσια αποζημίωση εν πλω,
- ενώ κατά την παραμονή σε λιμένες του εξωτερικού καταβάλλεται επιπλέον αποζημίωση ανάλογα με τον βαθμό.
Για τα πληρώματα των υποβρυχίων τα ποσά αυτά διπλασιάζονται.
Επιτήρηση Ανατολικού Αιγαίου και αποστολές ΝΑΤΟ
Σημαντικό μέρος της δραστηριότητας του Στόλου αφορά καθημερινές αποστολές επιτήρησης στο Αιγαίο.
Για αποστολές όπως:
- επιτήρηση Ανατολικού Αιγαίου,
- Aegean Activity
- ΝΑΤΟϊκές επιχειρήσεις αντιμετώπισης μεταναστευτικών ροών,
τα πληρώματα λαμβάνουν:
- το 100% της αποζημίωσης στόλου στις κύριες μονάδες,
- ημερήσια αποζημίωση ή ειδική αποζημίωση όπου προβλέπεται,
- μειωμένα ποσοστά μόνο για συγκεκριμένες κατηγορίες βοηθητικών πλοίων.
Αποζημιώσεις και στις αποστολές εσωτερικού
Ακόμη και για τις καθημερινές αποστολές εντός ελληνικής επικράτειας προβλέπεται πλέον πρόσθετη ημερήσια οικονομική ενίσχυση.
Για τις λοιπές αποστολές εσωτερικού καταβάλλεται:
- 100% ή 85% της αποζημίωσης στόλου ανάλογα με τον τύπο του πλοίου,
- καθώς και ημερήσια αποζημίωση 19,57 ευρώ.
Στις αντίστοιχες αποστολές εξωτερικού η ημερήσια αποζημίωση προβλέπεται στα 29,35 ευρώ εν πλω, ενώ προβλέπονται και επιπλέον ποσά για παραμονή σε λιμένες του εξωτερικού.
Τι ισχύει για τα πλοία που δεν λαμβάνουν αποζημίωση στόλου
Για μικρότερες μονάδες του Στόλου(Βπηθητικά Βάσης, Ρυμουλκά) που δεν εντάσσονται στο σύστημα αποζημίωσης στόλου προβλέπεται η καταβολή πάγιων μηνιαίων οδοιπορικών.
Τα ποσά διαμορφώνονται ανάλογα με τον βαθμό:
- 88 ευρώ για κυβερνήτες,
- 73 ευρώ για αξιωματικούς,
- 44 ευρώ για υπαξιωματικούς και ΕΠΟΠ.
Παράλληλα συνεχίζουν να καταβάλλονται οι αντίστοιχες ημερήσιες αποζημιώσεις κατά τη διάρκεια αποστολών.
Τι απαντά το Υπουργείο στις επικρίσεις
Το τελευταίο διάστημα είχαν διατυπωθεί από στελέχη αλλά και συνδικαλιστικούς φορείς απόψεις σύμφωνα με τις οποίες σε ορισμένες αποστολές οι αποζημιώσεις εμφανίζονται μικρότερες σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας απαντά ότι οι συγκρίσεις αυτές δεν είναι ορθές και υπάρχει αύξηση στο συνολικό ετήσιο εισόδημα.
Όπως επισημαίνεται, στο παλαιό σύστημα υπήρχαν περίοδοι κατά τις οποίες τα στελέχη δεν λάμβαναν καμία πρόσθετη οικονομική ενίσχυση.
Σήμερα η αποζημίωση καταβάλλεται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ανεξάρτητα από τη συχνότητα των αποστολών.
Κατά συνέπεια, σύμφωνα με το ΥΠΕΘΑ, οι συνολικές ετήσιες απολαβές εμφανίζονται αυξημένες.
Αύξηση άνω του 70% στη συνολική δαπάνη
Ένα από τα βασικά στοιχεία που προβάλλει το Υπουργείο είναι η αύξηση της συνολικής χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το συνολικό ποσό που διατίθεται από τον κρατικό προϋπολογισμό για τις αποζημιώσεις των πληρωμάτων των Πολεμικών Πλοίων αυξήθηκε μετά την εφαρμογή του νέου συστήματος κατά ποσοστό που υπερβαίνει το 70%.
Η αύξηση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές ενισχύσεις που έχουν δοθεί διαχρονικά στο προσωπικό του Πολεμικού Ναυτικού.
Περισσότερη προβλεψιμότητα για τις οικογένειες
Πέρα από το καθαρά οικονομικό σκέλος, το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει και ένα χρόνιο πρόβλημα των στελεχών.
Μέχρι σήμερα πολλοί δεν μπορούσαν να υπολογίσουν το πραγματικό τους εισόδημα, καθώς αυτό εξαρτιόταν αποκλειστικά από τον αριθμό των ημερών που θα βρισκόταν το πλοίο σε αποστολή.
Με τη νέα μηνιαία αποζημίωση, τα στελέχη γνωρίζουν εκ των προτέρων ένα σημαντικό μέρος των ετήσιων απολαβών τους, γεγονός που διευκολύνει τον οικογενειακό και οικονομικό προγραμματισμό.
Ένα βήμα για την αντιμετώπιση της στελεχιακής κρίσης
Το οικονομικό αποτελεί διαχρονικά ένα από τα βασικά αιτήματα των στελεχών του Πολεμικού Ναυτικού.
Οι συνεχείς αποστολές, οι πολυήμερες απουσίες από το σπίτι, η ιδιαίτερα απαιτητική καθημερινότητα πάνω στα πλοία και οι αυξημένες επιχειρησιακές απαιτήσεις έχουν οδηγήσει αρκετά στελέχη τα τελευταία χρόνια στην αποχώρηση ή στην αναζήτηση διαφορετικής επαγγελματικής πορείας.
Η ενίσχυση των αποζημιώσεων δεν λύνει από μόνη της το πρόβλημα, αποτελεί όμως έναν σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση έμπειρου προσωπικού στις μονάδες του Στόλου καθώς άλλωστε αποτελούσε πάντα πάγιο αίτημα των πληρωμάτων.
Μέριμνα και για τη στέγαση των νέων στελεχών
Παράλληλα με τη σημαντική ενίσχυση των οικονομικών απολαβών, το Πολεμικό Ναυτικό για πρώτη φορά δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των νεότερων στελεχών του. Στο πλαίσιο της συνεχούς και έμπρακτης μέριμνας για το προσωπικό, το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού υλοποιεί δράσεις που αποσκοπούν στην ουσιαστική στήριξη των νέων αξιωματικών και υπαξιωματικών κατά τα πρώτα βήματα της σταδιοδρομίας τους.
Με γνώμονα τη διευκόλυνση της υπηρεσιακής και οικογενειακής τους καθημερινότητας, το ΓΕΝ εξασφάλισε τη δυνατότητα στέγασης στους χώρους της Ναυτικής Βάσης Κανελλόπουλος (ΝΒΚΑΝ) και της Λέσχης Ανθυπασπιστών και Υπαξιωματικών Ναυστάθμου Σαλαμίνας (ΛΑΥΝΣ) για τους νέους Σημαιοφόρους τάξης 2026 και τους νέους Κελευστές τάξης 2026, οι οποίοι δήλωσαν επιθυμία διαμονής στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται να απαντήσει σε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νέα στελέχη, ιδιαίτερα όσοι τοποθετούνται για πρώτη φορά σε Μονάδες της Αττικής, όπου το υψηλό κόστος ενοικίασης κατοικίας επιβαρύνει σημαντικά τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό.
Σε συνδυασμό με το νέο σύστημα αποζημιώσεων των πληρωμάτων, η μέριμνα για τη στέγαση αποτελεί μία ακόμη παρέμβαση με στόχο να καταστεί πιο ελκυστική η υπηρεσία στο Πολεμικό Ναυτικό, αλλά και να ενισχυθεί η παραμονή νέων στελεχών στον Στόλο.
Το μεγάλο στοίχημα για το Πολεμικό Ναυτικό
Το νέο σύστημα αποζημιώσεων έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Πολεμικό Ναυτικό εισέρχεται σε μια νέα εποχή. Η ένταξη των φρεγατών FDI HN, η επικείμενη παραλαβή των ιταλικών φρεγατών Bergamini, ο εκσυγχρονισμός των MEKO, η ενίσχυση των υποβρυχίων και η ανανέωση του Στόλου αυξάνουν ακόμη περισσότερο τις απαιτήσεις σε ανθρώπινο δυναμικό.
Οι νέες μονάδες απαιτούν εξειδικευμένα και έμπειρα πληρώματα, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη διατήρηση των στελεχών στο Πολεμικό Ναυτικό.
Η οικονομική αναβάθμιση των αποζημιώσεων αποτελεί ένα σημαντικό κίνητρο, χωρίς ωστόσο να είναι το μοναδικό. Οι συνθήκες διαβίωσης, οι προοπτικές εξέλιξης, η μέριμνα για τις οικογένειες και η συνολική πολιτική προσωπικού παραμένουν εξίσου καθοριστικοί παράγοντες.
Το νέο πλαίσιο αποζημιώσεων δείχνει ότι η Πολιτεία αναγνωρίζει σε μεγαλύτερο βαθμό την προσφορά των πληρωμάτων, τα οποία βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της αποτροπής, από το Αιγαίο έως την Ανατολική Μεσόγειο και από τις επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ μέχρι τις διεθνείς αποστολές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για τα στελέχη που περνούν μεγάλο μέρος του χρόνου τους στη θάλασσα, η σταθερή μηνιαία οικονομική ενίσχυση αποτελεί μια ουσιαστική «ανάσα», ενώ για το Πολεμικό Ναυτικό συνιστά ένα ακόμη εργαλείο στην προσπάθεια διατήρησης του πολύτιμου ανθρώπινου δυναμικού που αποτελεί τον σημαντικότερο πολλαπλασιαστή ισχύος του Στόλου.
