*Του Κώστα Σαρικά
Εκατοντάδες αποστρατείες ανωτέρων αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων έφεραν οι έκτακτες κρίσεις που ζήτησε χθες (27.01.2025) ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Δημήτριο Χούπη,, με τα αριθμητικά στοιχεία να προκαλούν «πονοκέφαλο» λόγω των μεγεθών τους.
Οι 600 Πλοίαρχοι και οι 1.600 και πλέον Συνταγματάρχες αποτελούν τις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις υπεράριθμων αξιωματικών στους συγκεκριμένους βαθμούς στο Πολεμικό Ναυτικό και στον Στρατό Ξηράς αντίστοιχα.
Οι αριθμοί «δεν λένε ψέματα»
Με δεδομένο ότι ο συνολικός αριθμός τους είναι τριπλάσιος και πλέον από τον αριθμό των οργανικών θέσεων τις οποίες θα έπρεπε να καλύψουν οι συγκεκριμένοι ανώτεροι αξιωματικοί, η απόφαση για μαζικές αποστρατείες ήταν μονόδρομος, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Οι έκτακτες κρίσεις είχαν ως αποτέλεσμα μαζικές αποστρατείες Ταξιάρχων και Συνταγματαρχών και στους τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων (Αρχιπλοίαρχοι, Πλοίαρχοι και Σμήναρχοι κατ’ αντιστοιχία).
Οι 793 λιγότεροι αξιωματικοί αποτελούν αριθμό ρεκόρ έπειτα από κρίσεις στους αντίστοιχους βαθμούς με το «μαχαίρι» να μπαίνει βαθιά στην ιεραρχία, σύμφωνα πάντα με τη λογική εξορθολογισμού που επιδιώκει η πολιτική ηγεσία στο πλαίσιο της Νέας Δομής Δυνάμεων.
Οι αιτίες των μαζικών αποστρατειών
Η συσσώρευση ανώτερων και ανώτατων αξιωματικών στην κορυφή της στρατιωτικής ιεραρχίας εντάθηκε τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης και συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια. Αποτέλεσμα ήταν να εκτιναχθεί ο αριθμός τους σε δυσανάλογα επίπεδα, την ώρα που είχε μειωθεί δραματικά ο αριθμός των σπουδαστών στις παραγωγικές σχολές αλλά και οι προσλήψεις επαγγελματιών οπλιτών (ΕΠΟΠ).
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί ο αριθμός των νέων Στελεχών και η σταδιακή αύξηση του Μέσου Όρου ηλικίας των υπαξιωματικών και κυρίως των αξιωματικών και στους τρεις Κλάδους. Με το πέρασμα των χρόνων προέκυψε υπερπλεόνασμα αξιωματικών σε σχέση με τις οργανικές θέσεις, που θα έπρεπε να καλύψουν.
Το πρόβλημα οξύνθηκε δραματικά κυρίως στον Στρατό Ξηράς και στο Πολεμικό Ναυτικό με έμμεσο αποτέλεσμα την επιβράδυνση στην προαγωγή των αξιωματικών. Οι υπεράριθμοι αξιωματικοί όπως ήταν φυσικό συγκεντρώθηκαν κυρίως στα Επιτελεία και στους μεγάλους Σχηματισμούς την ώρα που τα στρατόπεδα στα χερσαία σύνορα του Έβρου αλλά και στα νησιά εμφανίζουν χαμηλά ποσοστά στελέχωσης.
Αντίστοιχα και στο Πολεμικό Ναυτικό, την ώρα που οι ανάγκες στις Μονάδες του Στόλου είναι μεγάλες, τα γραφεία γέμισαν από υπεράριθμους αξιωματικούς με αποτέλεσμα να επέλθει «ασφυξία» στα ανώτερα και ανώτατα κλιμάκια. Η εικόνα της «πυραμίδα» την οποία θα πρέπει να έχουν οι Ένοπλες Δυνάμεις αλλοιώθηκε σε βάρος των σύγχρονων επιχειρησιακών απαιτήσεων, όπως τονίζεται χαρακτηριστικά από την ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Η σημαντική διαφορά ανάμεσα στις αποδοχές των εν ενεργεία ανώτερων και ανώτατων αξιωματικών με τις συνταξιοδοτικές αποδοχές μετά την αποστρατεία τους, έφερε ως αποτέλεσμα τεράστιες πιέσεις για διατήρηση στο ενεργό δυναμικό, ακόμα και εάν δεν κάλυπταν πραγματικές ανάγκες.
Οι ευκαιρίες που δημιουργούνται
Έτσι, η πολιτική ηγεσία αποφάσισε να βάλει βαθιά το «μαχαίρι» και να προχωρήσει σε άμεση αποσυμπίεση με μαζικές αποστρατείες στις πρόσφατες κρίσεις.
Με αυτόν τον τρόπο, εκτιμάται ότι θα εξασφαλιστούν και κονδύλια ώστε να προχωρήσει η σταδιακή αύξηση των αποδοχών των κατώτατων υπαξιωματικών και αξιωματικών με ταυτόχρονη αύξηση του αριθμού των εισακτέων στις στρατιωτικές σχολές, αλλά και του αριθμού των προσλήψεων επαγγελματιών οπλιτών (ΕΠΟΠ).
Οι χαμηλές αποδοχές άλλωστε των νέων αξιωματικών και υπαξιωματικών αποτελούν τη βασική αιτία απαξίωσης των στρατιωτικών σχολών από τους νέους. Χαρακτηριστικό είναι ότι την τρέχουσα εκπαιδευτική χρονιά σύμφωνα με τα στοιχεία της ΠΟΕΣ, έως τώρα έχουν συνολικά παραιτηθεί 94 πρωτοετείς στην Σχολή Ευελπίδων, Ναυτικών Δοκίμων και Ικάρων, ενώ οι παραιτήσεις πρωτοετών σπουδαστών στις Σχολές Υπαξιωματικών έφτασαν τις 107.
Με τον μισθό του ανθυπολοχαγού να ξεπερνά για λίγο τα 900 ευρώ και του ΕΠΟΠ ή του μόνιμου Λοχία να κυμαίνεται στα 800 ευρώ για τα νέα Στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, τίθεται ζήτημα επιβίωσης. Την ώρα μάλιστα που αναγκάζονται να ξοδεύουν ακόμα και το 50% του μισθού τους στο ενοίκιο και ενώ οι τιμές των βασικών καταναλωτικών αγαθών να έχουν εκτιναχθεί στα ύψη.
Οι μισθοί των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων θεωρούνται οι χαμηλότεροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς ακόμα και στην Βουλγαρία, ο νέος υπαξιωματικός αμείβεται με 1.100 ευρώ, δηλαδή περίπου 300 ευρώ περισσότερα απ’ όσα ο Λοχίας που μόλις βγήκε από τη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών.
