*Του Κώστα Σαρικά
Σε μια συνεδρίαση με ιδιαίτερο βάρος για το μέλλον των Ενόπλων Δυνάμεων, το ΚΥΣΕΑ αναμένεται να ανακύψει το «πράσινο φως» για το εξοπλιστικό πακέτο των περίπου 5 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει πέντε εμβληματικά προγράμματα: τον αντιαεροπορικό «θόλο», την αναβάθμιση των F-16 Block 50, τα έργα υποδομών για τα F-35, τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών ΜΕΚΟ και την υποστήριξη – αναβάθμιση των μεταγωγικών C-27J.
Πέρα όμως από την επιχειρησιακή διάσταση, το στοιχείο που αναδεικνύεται για πρώτη φορά με τόσο σαφή και συγκροτημένο τρόπο είναι η απαίτηση για ισχυρό ελληνικό αποτύπωμα σε κάθε σύμβαση. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στόχος είναι τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ να επιστρέψουν στην εγχώρια αμυντική βιομηχανία, δημιουργώντας ένα πλέγμα τεχνογνωσίας, υποδομών και θέσεων εργασίας.
Η στρατηγική της «επιστροφής» στην ελληνική βιομηχανία
Το νέο μοντέλο που υιοθετείται δεν περιορίζεται σε απλές συμπαραγωγές ή offset, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει πραγματική ενσωμάτωση της ελληνικής βιομηχανίας στην αλυσίδα παραγωγής και υποστήριξης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται:
- η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ),
- τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά,
- ιδιωτικές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας,
- εξειδικευμένες επιχειρήσεις στον τομέα των ηλεκτρονικών και των συστημάτων μάχης.
Το μήνυμα είναι σαφές και έχει ως βάση ότι κάθε ευρώ που δαπανάται για εξοπλισμούς πρέπει να έχει πολλαπλασιαστικό όφελος για την ελληνική οικονομία και την αμυντική αυτονομία της χώρας.
«Θόλος»: Ο πυρήνας της νέας αεράμυνας και το ελληνικό αποτύπωμα
Το μεγαλύτερο πρόγραμμα του πακέτου αφορά την ανάπτυξη ενός πολυεπίπεδου αντιαεροπορικού και αντιβαλλιστικού συστήματος, γνωστού ως «Θόλος». Πρόκειται για ένα δίκτυο αισθητήρων, ραντάρ και συστημάτων αναχαίτισης που θα καλύπτει το σύνολο της ελληνικής επικράτειας.
Το ελληνικό αποτύπωμα στο πρόγραμμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό και εστιάζει κυρίως σε:
- Συστήματα διοίκησης και ελέγχου (C2), όπου ελληνική εταιρεία αναμένεται να αναλάβει τα κρίσιμα
- υποσυστήματα διαχείρισης δεδομένων και διασύνδεσης.
- Κατασκευή και υποστήριξη οχημάτων μεταφοράς και εκτόξευσης, τα οποία θα αποτελέσουν βασικό στοιχείο του συστήματος.
- Κάνιστρα και υποδομές εκτόξευσης, με συμμετοχή ελληνικών εταιρειών.
Η συμμετοχή αυτή δεν αφορά μόνο την αρχική κατασκευή, αλλά και τη μακροχρόνια υποστήριξη, κάτι που δημιουργεί σταθερή ροή έργου για την εγχώρια βιομηχανία. Ταυτόχρονα, ο «Θόλος» ενσωματώνει διδάγματα από τους σύγχρονους πολέμους, όπου drones, βαλλιστικοί πύραυλοι και cruise missiles απαιτούν ένα πλήρως δικτυοκεντρικό σύστημα άμυνας.
F-16 Block 50: Η ΕΑΒ στο επίκεντρο της αναβάθμισης
Η αναβάθμιση των 38 μαχητικών F-16 Block 50 αποτελεί ένα από τα πλέον κρίσιμα προγράμματα για την Πολεμική Αεροπορία. Το πρόγραμμα, ύψους περίπου 1,05 δισ. ευρώ, προβλέπει τον εκσυγχρονισμό των αεροσκαφών σε διαμόρφωση Viper.
Κεντρικός πυλώνας είναι η ΕΑΒ, η οποία θα αναλάβει:
- την εγκατάσταση των νέων συστημάτων,
- τη δομική αναβάθμιση των αεροσκαφών,
- την πιστοποίηση και δοκιμή.
Η επιλογή αυτή ενισχύει σημαντικά την τεχνογνωσία της ΕΑΒ, ενώ δημιουργεί και προϋποθέσεις για μελλοντική εμπλοκή σε διεθνή προγράμματα. Παράλληλα, η Πολεμική Αεροπορία εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο διαθεσιμότητας και μειωμένο κόστος υποστήριξης, καθώς μεγάλο μέρος των εργασιών θα γίνεται εντός Ελλάδας.
F-35: Η Ανδραβίδα στο επίκεντρο των υποδομών
Η ένταξη των F-35 στην Πολεμική Αεροπορία συνοδεύεται από ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων υποδομής, κυρίως στην Ανδραβίδα.
Τα έργα περιλαμβάνουν:
- κατασκευή shelters νέας γενιάς,
- υποδομές συντήρησης stealth αεροσκαφών,
- εγκαταστάσεις ασφαλείας υψηλών προδιαγραφών,
- δίκτυα υποστήριξης logistics και δεδομένων.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι σημαντικό μέρος αυτών των έργων θα αναληφθεί από ελληνικές εταιρείες. Η συμμετοχή αυτή δίνει τη δυνατότητα, μεταφοράς τεχνογνωσίας σε υποδομές 5ης γενιάς, δημιουργίας εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού, ενίσχυσης του κατασκευαστικού τομέα.
Η Ανδραβίδα μετατρέπεται έτσι σε έναν κόμβο υψηλής τεχνολογίας, με πολλαπλά οφέλη για την τοπική και εθνική οικονομία.
ΜΕΚΟ: Σκαραμαγκάς και εγχώρια βιομηχανία στο προσκήνιο
Ο εκσυγχρονισμός των φρεγατών ΜΕΚΟ κλάσης «ΥΔΡΑ» αποτελεί ένα από τα πιο σύνθετα προγράμματα, τόσο τεχνικά όσο και βιομηχανικά. Μετά την υπογραφή των συμβάσεων με τη Thales για τα ηλεκτρονικά συστήματα και τη SSMART για την ολοκλήρωση, το επόμενο βήμα αφορά την εμπλοκή των ναυπηγείων Σκαραμαγκά.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν στην Ελλάδα, θα αξιοποιηθεί εγχώριο προσωπικό υψηλής εξειδίκευσης, θα υπάρξει μεταφορά τεχνογνωσίας σε ναυπηγικές και ηλεκτρονικές εργασίες.
Η εμπλοκή των ναυπηγείων Σκαραμαγκά αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επανεκκίνηση της ελληνικής ναυπηγικής βιομηχανίας, με προοπτική συμμετοχής και σε μελλοντικά προγράμματα.
C-27J: Εκσυγχρονισμός με ελληνική συμμετοχή
Το πρόγραμμα υποστήριξης και εκσυγχρονισμού των μεταφορικών C-27J περιλαμβάνει τόσο FOS όσο και αναβάθμιση των αεροσκαφών. Σημαντική είναι η πρόβλεψη ότι μόνο το πρώτο αεροσκάφος θα μεταβεί στην Ιταλία για εργασίες, τα υπόλοιπα θα εκσυγχρονιστούν στην Ελλάδα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν από την Πολεμική Αεροπορία στην Ελευσίνα.
Η επιλογή αυτή έχει πολλαπλά οφέλη μείωση κόστους, αύξηση διαθεσιμότητας, ανάπτυξη τεχνογνωσίας εντός της ΠΑ.
Το οικονομικό αποτύπωμα των 1,2 δισ. ευρώ
Το συνολικό ποσό που εκτιμάται ότι θα επιστρέψει στην ελληνική οικονομία αγγίζει τα 1,2 δισ. ευρώ. Αυτό μεταφράζεται σε χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενίσχυση της βιομηχανικής βάσης, αύξηση των εξαγωγικών δυνατοτήτων, δημιουργία οικοσυστήματος αμυντικής τεχνολογίας.
Το νέο δόγμα: Επιχειρησιακή ισχύς με βιομηχανική βάση
Η σημερινή απόφαση του ΚΥΣΕΑ σηματοδοτεί μια αλλαγή φιλοσοφίας.Η Ελλάδα δεν επιδιώκει πλέον μόνο την απόκτηση σύγχρονων οπλικών συστημάτων, αλλά και τη δημιουργία μιας ισχυρής εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας που θα τα υποστηρίζει.
Το νέο δόγμα βασίζεται σε τρεις άξονες:
- Δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις (Θόλος, F-35),
- Αναβάθμιση υφιστάμενων μέσων (F-16, ΜΕΚΟ, C-27),
- Βιομηχανική αυτάρκεια και συμμετοχή.
Με την έγκριση των προγραμμάτων, η προσοχή στρέφεται πλέον στην υλοποίηση.